Ngày 17-5, Ngân hàng Nhà nước (NHNN) đã công bố cơ chế điều hành lãi suất cơ bản mới bằng đồng Việt Nam, phù hợp với quy định của Luật Ngân hàng Nhà nước, Bộ luật Dân sự. Theo đó, mức trần lãi suất huy động 12%/năm theo công điện số 02/CĐ-NHNN ngày 26-2-2008 của NHNN sẽ hết hiệu lực thi hành.
Cùng với việc quyết định bãi bỏ trần lãi suất, điểm đáng chú ý nhất của cơ chế điều hành lãi suất cơ bản (LSCB) bằng VND theo Quyết định 16/2008/QĐ-NHNN được áp dụng từ ngày 19-5 tới đây đã có sự thay đổi căn bản.
Cơ chế điều hành lãi suất thỏa thuận hiện nay được thay bằng cơ chế mới thực hiện theo các quy định của Bộ luật Dân sự và Luật NHNN. Cụ thể, NHNN quy định, các tổ chức tín dụng (TCTD) ấn định lãi suất kinh doanh (bao gồm lãi suất huy động vốn và lãi suất cho vay) bằng VND theo nguyên tắc lãi suất kinh doanh không vượt quá 150% của LSCB mà NHNN công bố áp dụng cho từng thời kỳ.
Định kỳ hàng tháng, NHNN công bố LSCB.
Trong trường hợp cần thiết, NHNN công bố điều chỉnh kịp thời mức LSCB này.
NHNN cũng đã công bố mức LSCB mới được áp dụng là 12%/năm; lãi suất tái cấp vốn là 13%/năm, lãi suất tái chiết khấu là 11%/năm.
Như vậy, LSCB đã có sự điều chỉnh lớn từ mức 8,75% lên 12%/năm. Theo đó, lãi suất huy động và cho vay của các ngân hàng thương mại tối đa là 18%/năm.
Đó là tiền đầu tư có tính toán, không phải là đồng tiền vô định rơi ngoài không khí. Thống đốc NHNN Nguyễn Văn Giàu cho biết, LSCB được xác định dựa trên cơ sở lãi suất thị trường nội tệ liên ngân hàng, lãi suất nghiệp vụ thị trường mở của NHNN, lãi suất huy động đầu vào của TCTD và xu hướng biến động cung - cầu vốn, mục tiêu điều hành chính sách tiền tệ trong ngắn hạn. Nguyên tắc là lãi suất này không kiềm chế, kiềm hãm sự tự do của kinh tế thị trường, không làm mất đi tính phát triển của cung - cầu vốn. LSCB vừa phản ánh thực tế lãi suất thị trường, vừa đóng vai trò là lãi suất điều hành chính sách tiền tệ của NHNN, góp phần tạo nên mặt bằng lãi suất huy động và cho vay hợp lý và đảm bảo hài hòa lợi ích giữa người gửi tiền - tổ chức tín dụng - người vay vốn.
Với mức LSCB là 12%/năm, lãi suất cho vay tối đa của các TCTD là 18%/năm, tương đối phù hợp với mặt bằng lãi suất thị trường, không gây nên những xáo trộn lớn trên thị trường tiền tệ, tín dụng.
Theo báo cáo của các ngân hàng thương mại về lãi suất cho vay trên thị trường hiện nay, thấp nhất là 12%-14%/năm, phổ biến là 15%-18%/năm.
Để đảm bảo sự đồng bộ trong điều hành cơ chế lãi suất nhằm mục đích điều tiết tiền tệ một cách có hiệu quả, Thống đốc NHNN đã ban hành các quyết định thay đổi cơ chế điều hành lãi suất tái cấp vốn, lãi suất tái chiết khấu có hiệu lực thi hành từ ngày 19-5-2008: lãi suất tái cấp vốn là 13%/năm; lãi suất tái chiết khấu là 11%/năm. Cơ chế này tạo nên hành lang giữa lãi suất tái cấp vốn và lãi suất tái chiết khấu (chênh lệch 2%), có tác dụng góp phần điều tiết lãi suất thị trường liên ngân hàng; trong đó, LSCB và lãi suất nghiệp vụ thị trường mở sẽ dao động trong hành lang này.
Khi điều kiện thị trường tiền tệ thay đổi, NHNN sẽ xem xét, điều chỉnh các mức lãi suất biến động theo một biên độ nhất định, phù hợp với mục tiêu và giải pháp điều hành chính sách tiền tệ.
Một số ngân hàng thương mại cũng đã điều chỉnh lãi suất của mình.
Ngân hàng Đầu tư-Phát triển Việt Nam từ 19-5 sẽ áp dụng lãi suất huy động với mức 13,3%/năm cho các kỳ hạn dưới 6 tháng, 13,5%/năm cho các kỳ hạn 6-12 tháng và trên 12 tháng là 13%. Lãi suất cho vay tối đa của ngân hàng này là 18%/năm.
Ngân hàng SHB cho biết áp dụng chương trình tiết kiệm “Linh hoạt kỳ hạn, đồng nhất lãi suất” với lãi suất lên tới 15%/năm cho các kỳ hạn 1-12 tháng, bắt đầu từ ngày 19-5.
HÀM YÊN
