Mặc dù hiện nay, Bộ NN-PTNT đang thúc giục các địa phương khẩn trương giúp nhà vườn, chủ trang trại và doanh nghiệp (DN) kê khai nguồn gốc, kiểm dịch thực vật cho các loại nông lâm sản, đặc biệt là 5 loại trái cây xuất sang Trung Quốc (TQ), song nguy cơ xảy ra tình trạng ách tắc 5 loại trái cây ở các cửa khẩu phía Bắc vẫn còn do hiện vẫn chưa có nhiều DN kê khai “lý lịch” nông sản theo yêu cầu của nước bạn.
Theo Tổng cục Hải quan, trong 4 tháng đầu năm 2009, kim ngạch xuất khẩu rau hoa quả của Việt Nam đạt 127,8 triệu USD.Trong đó kim ngạch xuất khẩu vào thị trường TQ đạt 12,9 triệu USD, tiếp tục dẫn đầu trong các thị trường nhập khẩu rau quả của Việt Nam. Các mặt hàng chủ yếu là thanh long, dưa hấu, vải, nhãn, xoài, măng cụt, chôm chôm và chuối. |
Từ nay cho tới thời điểm 1-7, các DN xuất khẩu 5 loại trái cây sang TQ phải “chạy nước rút” kê khai, đăng ký địa chỉ của DN, nguồn gốc trái cây, chất lượng sản phẩm. Mặc dù ông Phạm Đồng Quảng, Phó Cục trưởng Cục Trồng trọt khẳng định rằng, trước mắt cơ quan kiểm soát thực phẩm của TQ mới chỉ dừng lại ở việc nắm danh sách các DN sẽ xuất khẩu 5 loại trái cây sang TQ mà Bộ NN-PTNT Việt Nam gửi sang chứ chưa tiến tới kiểm tra gắt gao về chất lượng và dư lượng như hiệp định, song nhiều người lo ngại rằng, với tình trạng vẫn còn nhiều DN, địa phương lơ là, thậm chí lơ mơ về thông tin và chưa kịp kê khai như hiện nay thì sau ngày 1-7 vẫn có hàng núi trái cây trong khắp cả nước chở về biên giới phía Bắc sẽ bị ùn ứ ở các cửa khẩu do không được TQ cho nhập vào.
Theo Sở NN-PTNT tỉnh Bắc Giang, hiện ở đây đang có khoảng 40% sản lượng vải thiều được xuất khẩu sang TQ thế nhưng hầu như chẳng có lô hàng nào được ghi nguồn gốc rõ ràng. Sau khi nhận được văn bản của Bộ NN-PTNT, từ ngày 25-5 đến nay, sở đã thông báo cho tất cả các nhà vườn và chủ DN trên địa bàn khẩn trương đăng ký địa chỉ công ty, nguồn gốc của vải, quy trình sản xuất theo tiêu chuẩn “nông sản sạch”, nhưng đến thời điểm hiện tại mới chỉ có 2.900ha trong tổng số 39.000ha vải của toàn tỉnh đáp ứng được yêu cầu.
Tương tự, tỉnh Hải Dương hiện đang có 14.000ha vải nhưng cũng mới chỉ có 4.700ha đăng ký nguồn gốc, xuất xứ và nhãn hiệu. Ông Đặng Minh Ngọc, Giám đốc Sở NN-PTNT tỉnh Hưng Yên xác nhận, hiện vẫn chưa có một cơ sở nhãn lồng nào gửi đăng ký. Do đó, “chắc tỉnh Hưng Yên không làm kịp”- ông Ngọc giãi bày.
Tương tự, ở Bình Thuận, nơi được coi là vựa thanh long, hiện đang có 10.663ha trồng thanh long, sản lượng trái thu hoạch trong năm nay khoảng 236.000 tấn, nhưng nhiều nhà vườn và DN cho biết họ vẫn còn chưa nhận được thông tin về việc phải đăng ký và chứng nhận nguồn gốc cũng như thủ tục kiểm dịch thực vật đối với thanh long xuất sang TQ.
Theo Sở NN-PTNT tỉnh Bình Thuận, mỗi năm cũng chỉ có khoảng 30.000 tấn thanh long được xuất khẩu sang các nước châu Âu, Bắc Mỹ, Hàn Quốc, còn lại vào thị trường TQ với khoảng 130.000 tấn/năm. Ông Nguyễn Ngọc Hưng, Phó Giám đốc Sở NN-PTNT tỉnh Bình Thuận nói rằng do ở đây có nhiều DN, mỗi DN lại có rất nhiều cơ sở thu mua nên có thể không đăng ký kịp.
Nhiều vựa dưa hấu ở miền Trung và ĐBSCL hiện cũng đang chung tình cảnh như vậy. Thậm chí nhiều DN xuất khẩu dưa còn khẳng định, họ còn chưa rõ thủ tục đăng ký, kê khai như thế nào!
Cục Trồng trọt cho biết, hiện mới chỉ có 31 địa phương trong tổng số 63 tỉnh, thành có danh sách gửi về cục. Ông Nguyễn Minh Châu, Viện trưởng Viện Nghiên cứu cây ăn quả miền Nam lo ngại: “Nếu các DN lơ là, chậm trễ việc kê khai “lý lịch” cho 5 loại trái như hiện nay thì việc ách tắc hàng nông sản ở cửa khẩu là điều khó tránh khỏi”.
Văn Phúc Hậu
