Những năm qua tình trạng ô nhiễm môi trường từ các khu chế xuất-khu công nghiệp (KCX-KCN) làm ảnh hưởng đến đời sống người dân, phát sinh nhiều bệnh tật, hoa màu chết hàng loạt song vẫn chưa có hướng khắc phục căn cơ.
Kênh 19-5, chạy giữa KCN Tân Bình, quận Tân Bình bị ô nhiễm nghiêm trọng. Người dân sống hai bên bờ kênh thuộc phường Bình Hưng Hòa, Bình Hưng Hòa A, B, quận Tân Phú bức xúc vì nước thải từ KCN Tân Bình đổ thẳng ra con kênh này. Bà con nhiều lần phản ảnh đến chính quyền địa phương nhưng mức độ ô nhiễm ngày càng tăng thêm. Ông Võ Thanh Tùng, người dân ở đây, cho biết: "Khoảng 2 năm trở lại đây, con kênh này bị ô nhiễm nặng nề. Mùa nắng, nước thải từ các miệng cống của KCN đổ ra đen ngòm, có khi đục vàng, mùi hôi nồng nặc. Đặc biệt chất thải tồn đọng nhiều năm dưới đáy kênh gần 0,5m đen như nhớt thải". Đây là những KCN có nhà máy xử lý nước thải nhưng tình trạng ô nhiễm đang báo động "đỏ".
Dọc theo kênh Thầy Cai, nếu để ý có thể thấy rất nhiều miệng cống được xây kiên cố từ các nhà máy ở KCN Tân Phú Trung đổ ra. Màu nước đen từ kênh An Hạ là do nước thải của nhiều nhà máy đều xả thẳng vào kênh này. Trong khi đó, nguồn nước từ kênh lại cung cấp cho việc tưới tiêu hàng ngàn hécta đất nông nghiệp của huyện Bình Chánh (?).
Theo ông Ngô Hoàng Minh, Phó trưởng Ban quản lý các KCX-KCN TPHCM, trong 13 KCX-KCN chỉ có 6 khu có nhà máy xử lý nước thải tập trung đang vận hành, trong đó 3 khu đạt tiêu chuẩn loại A, 3 khu đạt loại B, tổng lượng nước thải 40.000m3 (chỉ có 20.000m3 đạt tiêu chuẩn xả thải) còn lại 7 khu đang xây dựng chưa xử lý nước thải hoặc xử lý nước thô sơ rồi đưa thẳng ra sông, rạch. Như vậy, hơn phân nửa KCN chưa xây dựng hoàn chỉnh nhà máy xử lý nước thải tập trung và hệ thống kết nối giữa doanh nghiệp.
Mặt khác, có KCN đã có nhà máy xử lý nước thải tập trung nhưng việc kết nối với các doanh nghiệp trong khu chưa đồng bộ. Nhiều doanh nghiệp chỉ vận hành nhà máy khi có đoàn kiểm tra. Nhiều doanh nghiệp có hệ thống xử lý nước thải nhưng đã xuống cấp không đạt tiêu chuẩn làm ảnh hưởng đến hệ thống xử lý nước thải tập trung. Tháng 11 vừa qua, Sở Tài nguyên và Môi trường TPHCM kiểm tra 31 doanh nghiệp trong KCN trên, phát hiện 19 doanh nghiệp chưa đấu nối thoát nước đúng và nước thải có khả năng gây ô nhiễm, xử phạt 7 doanh nghiệp chưa đấu nối đúng hệ thống xử lý nước thải.
Tuy nhiên, đến nay nhiều doanh nghiệp trong KCX-KCN đã đầu tư xây dựng hệ thống xử lý nước thải theo nhiều công nghệ khác nhau như: hóa lý keo tụ, hóa học, sinh học… Thế nhưng, vẫn còn nhiều hệ thống hoạt động không hiệu quả, chất lượng nước thải sau xử lý chưa đạt tiêu chuẩn quy định. "Phần lớn các doanh nghiệp sợ tốn kém, vì vậy họ ít quan tâm đến vấn đề xử lý chất thải", một cán bộ của Ban quản lý KCX-KCN đã nhận định như vậy
HÙNG TƯƠI