Vào mùa đổ bệnh!

Thời tiết bắt đầu chuyển mùa, nắng nóng, độ ẩm cao, không khí ô nhiễm... đang khiến nhiều dịch bệnh trên người bùng phát. Không chỉ có sởi đang diễn biến phức tạp tại các tỉnh thành trong cả nước mà nhiều dịch bệnh nguy hiểm khác như sốt xuất huyết, tay chân miệng, viêm đường hô hấp cũng tăng nhanh số ca mắc. Thực tế này khiến người dân, đặc biệt là những gia đình có trẻ em, rất lo lắng. Để làm rõ hơn về diễn biến của dịch bệnh và các biện pháp phòng ngừa, chúng tôi đã có cuộc trao đổi với PGS.TS Trần Đắc Phu (ảnh), Cục trưởng Cục Y tế dự phòng - Bộ Y tế.

­­*Người dân đang rất lo lắng khi dịch sởi vẫn đang lan rộng, đặc biệt nguy hiểm khi có nhiều trẻ bị biến chứng viêm phổi và tử vong. Phải chăng dịch sởi đang có nhiều bất thường, thưa ông?

- PGS.TS Trần Đắc Phu: Tổ chức Y tế Thế giới nhận định sởi vẫn là một trong các nguyên nhân gây tử vong hàng đầu ở trẻ em, mỗi giờ trôi qua trên toàn cầu có 14 trẻ tử vong do sởi. Đối với nước ta, từ đầu năm 2014 đến nay, toàn quốc đã có 6.611 ca sốt phát ban, trong đó có 2.492 ca được chẩn đoán xác định mắc bệnh sởi, phần lớn là trẻ nhỏ. Đáng lưu ý là qua báo cáo, đến nay đã có 108 ca tử vong có liên quan mắc sởi và viêm phổi, kèm các bệnh lý khác, trong đó có 25 ca ở phía Bắc mắc sởi bị tử vong. Các ca tử vong ở trẻ nhỏ mắc sởi phần lớn do đồng nhiễm các virus khác hoặc có bệnh lý khác nhưng mắc thêm sởi, trong đó nguyên nhân tử vong chủ yếu là viêm phổi sau sởi. Đây là những dấu hiệu khác thường của diễn biến dịch sởi từ đầu năm tới nay nhưng không phải là bất thường. Bởi lẽ đến nay chúng ta chưa phát hiện có sự biến đổi về gien và các tuýp virus sởi lưu hành tại Việt Nam không có thay đổi gia tăng về độc lực và không có sự khác biệt so với các chủng virus lưu hành trong khu vực.

Bác sĩ bệnh viện Nhi Đồng 1 khám bệnh cho trẻ sơ sinh. Ảnh: Mai Hải

* Ông có thể lý giải vì sao số ca mắc sởi vẫn ở mức cao, nhất là số trẻ bị nặng gia tăng dù diễn biến của dịch bệnh sởi từ đầu năm tới nay không bất thường?

- Sởi là bệnh truyền nhiễm cấp tính do virus sởi gây ra và chủ yếu lây qua đường hô hấp do hít phải các dịch tiết mũi họng của bệnh nhân bắn ra được khuếch tán trong không khí hoặc tiếp xúc trực tiếp với chất tiết đường mũi họng của bệnh nhân. Bệnh sởi có khả năng lây nhiễm rất cao, đặc biệt đối với trẻ chưa có miễn dịch với virus sởi. Việc phòng bệnh sởi theo biện pháp thông thường là rất khó khăn, tiêm vaccine sởi là biện pháp hiệu quả nhất phòng bệnh sởi. Vì thế, dịch bệnh sởi xuất hiện năm nay và tăng cao là do tính chất chu kỳ dịch xuất hiện sau 4-5 năm có nguyên nhân là do quá trình tích lũy những trường hợp trẻ em không được tiêm chủng vaccine hoặc có được tiêm chủng nhưng không đầy đủ để tạo miễn dịch. Qua khảo sát có tới trên 87% số bệnh nhân mắc sởi đều không được tiêm chủng hoặc không rõ về tình trạng tiêm chủng.

* Ngoài dịch sởi, ông có thể cho biết về diễn biến của các dịch bệnh đáng lo ngại khác hiện nay?

- Hiện nay, thời tiết cả nước đang bắt đầu vào mùa hè, nhiệt độ tăng nóng hơn, độ ẩm cũng cao hơn, cùng với đó là ô nhiễm môi trường và người dân ở nhiều địa phương vẫn chủ quan trước dịch bệnh... là những yếu tố tạo điều kiện thuận lợi cho các tác nhân gây bệnh như vi khuẩn, virus… bùng phát, tấn công và gây bệnh cho con người, đặc biệt là trẻ em. Hiện cùng với sởi thì các dịch bệnh nguy hiểm khác cũng rất đáng lo ngại là sốt xuất huyết, tay chân miệng, viêm não, thủy đậu, tiêu chảy, viêm đường hô hấp cũng đang có chiều hướng phức tạp hơn, với số ca mắc tăng cao mà phần lớn là trẻ nhỏ. Trong đó, tại khu vực phía Nam cần phải đặc biệt lưu ý 2 dịch bệnh là sốt xuất huyết và tay chân miệng. Qua báo cáo cho thấy, chỉ riêng tại TPHCM, số trẻ mắc sốt xuất huyết và tay chân miệng từ đầu năm tới nay đã tăng khoảng 30% so với cùng kỳ năm ngoái, với khoảng 2.000 ca mắc tay chân miệng và trên 2.200 trẻ bị sốt xuất huyết.

Thời tiết chuyển mùa khiến nhiều trẻ em phải nhập viện để khám và điều trị.

* Ông có thể nhận định về diễn biến của dịch bệnh tay chân miệng và sốt xuất huyết trong những tháng tới?

- Năm 2013, cả 2 dịch bệnh sốt xuất huyết và tay chân miệng ở nước ta đều giảm mạnh từ 24-49% so với năm 2012. Tuy nhiên, trong năm nay và những tháng tới, cả 2 dịch bệnh này có chiều hướng gia tăng số ca mắc nếu không tích cực triển khai các biện pháp phòng chống. Bởi lẽ, hiện nay cả 2 dịch bệnh này vẫn lưu hành ở mức cao và rộng khắp cả 63 tỉnh, thành phố. Đáng lo ngại đối với bệnh tay chân miệng, tỷ lệ người lành mang trùng cao, chiếm tới 71% trong các ổ dịch, bệnh chưa có vaccine và thuốc điều trị đặc hiệu. Còn với sốt xuất huyết, số ca mắc tăng cao vì theo chu kỳ dịch bệnh, khối cảm nhiễm gia tăng ở những trẻ chưa mắc bệnh, cùng với đây cũng là dịch bệnh chưa có vaccine và thuốc điều trị đặc hiệu. Bên cạnh đó, thói quen trữ nước sinh hoạt của đại bộ phận dân cư sinh sống tại khu vực đồng bằng sông Cửu Long, các vùng thường xuyên bị mưa bão, lũ lụt, khu vực công nghiệp hóa mạnh có rất nhiều ổ đọng nước... chính là môi trường thuận lợi cho muỗi đẻ trứng, phát triển và truyền bệnh sốt xuất huyết.

MINH KHANG

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Diễn biến mới nhất dịch viêm đường hô hấp cấp Covid-19

Diễn biến mới nhất dịch viêm đường hô hấp cấp Covid-19

Tính đến 18 giờ ngày 28-10-2020 đã có 44.340.027 ca xác nhận mắc Covid-19, có 1.173.248 ca tử vong trên thế giới (Mỹ: 9.039.170 ca mắc, 232.101 tử vong; Ấn Độ: 7.990.322 ca mắc, 120.054 ca tử vong; Brazil: 5.440.903 ca mắc, 157.981 ca tử vong; Nga: 1.563.976 ca mắc, 26.935 ca tử vong). Tại Việt Nam, có 1.173 trường hợp mắc bệnh, trong đó có 1.062 ca đã được chữa khỏi, 35 ca tử vong.