Vừa làm thầy, vừa làm... “giúp việc”!

Trời nắng đổ lửa, bên trong 3 gian phòng học khá tươm tất ngay cổng Đồn biên phòng 893 Sông Trăng (huyện Tân Hưng tỉnh Long An), mồ hôi chảy ròng ròng trên khuôn mặt của thầy giáo lẫn 9 học sinh lớp 4A.

Cặm cụi bên thầy giáo mặc quân phục biên phòng màu xanh là những em nhỏ đầu khét nắng, khoác trên mình bộ quần áo cũ, bẩn… Đó là hình ảnh thường thấy ở lớp học do cán bộ - chiến sĩ biên phòng tổ chức mà người dân địa phương gọi thân thương là lớp học của những thầy giáo mang quân hàm xanh.

Gian nan gieo chữ

“Tân Hưng là vùng đất nghèo lắm, trẻ em ở vùng này mới biết đi đã phải lo gánh nặng mưu sinh, còn con chữ là điều chúng không bao giờ mơ tới…” - với giọng kể chân tình, Thiếu tá Nguyễn Hoa Hùng, Chính trị viên Đồn biên phòng 893 bắt đầu câu chuyện về hành trình gieo chữ ở vùng biên Tân Hưng.

Giáp ranh với vùng Đồng Tháp Mười, Tân Hưng như là nơi tập hợp những mảnh đời khó khăn dạt về. Không chỉ người sống trên những chiếc bè trôi nổi trên sông khó khăn mà cả những người trên bờ, việc lo ngày hai bữa cơm đôi khi cũng trở nên quá sức, nên công việc của những người làm công tác giáo dục ở địa phương càng thêm nặng nề.

Khi cán bộ - chiến sĩ Đồn biên phòng 893 đề nghị mở lớp phổ cập, chính quyền địa phương rất hưởng ứng. Thiếu tá Nguyễn Hoa Hùng nhớ lại: Năm 1996, chúng tôi đi xin mở lớp học, chính quyền xã Tân Hưng gật đầu cái rụp nhưng mấy anh bên ngành giáo dục có dặn trước: “Mở lớp thì hay quá rồi, nhưng mở xong có em nào chịu đi học không là chuyện khác”…

Cán bộ - chiến sĩ được phân công đến từng nhà có trẻ em, vận động từng gia đình cho con em đến lớp nhưng cái mà họ nhận được chỉ là… lắc đầu. Nhiều cha mẹ các em lập luận: cơm không có mà ăn, học chữ để làm gì? Nó đi học, ai gặt lúa, ai nuôi gà, ai trông nhà… Mấy anh có làm được không? “Làm được” - các anh lính biên phòng hứa chắc như đinh đóng cột.

Vậy là sau giờ gác, sau giờ luyện tập, các cán bộ - chiến sĩ lại xắn tay áo lao vào cấy lúa, gặt lúa phụ giúp bà con. Áo của bộ đội xanh khắp cánh đồng. Gặt lúa về, các anh lại giúp bà con vận chuyển, giao lúa cho vựa…

Việc gì giúp dân được các anh đều làm, chỉ cốt để thuyết phục họ cho con em đi học. Nhưng mọi chuyện đâu đơn giản. Việc nhà các anh đã làm giúp, còn việc trông em thì sao? Ở vùng sông nước này, những gia đình nheo nhóc, cứ đứa lớn trông đứa bé riết thành quen. Các chiến sĩ lại tháo gỡ: cứ để các em lớn đi học, còn mấy đứa em nhỏ thì để bộ đội biên phòng trông giúp.

Thế rồi lớp học đầu tiên được khai giảng. Đó là lớp học dưới mái tranh, vách lá ngay ở cổng đồn biên phòng do các đoàn thể quyên góp, bàn ghế do cán bộ chiến sĩ biên phòng đóng, còn sách vở, dụng cụ do phòng giáo dục của huyện hỗ trợ. Đứng lớp là một chiến sĩ còn trẻ măng, lúng túng khi lần đầu tiên làm thầy. Và trên chuyến đò chở các em đến lớp học đầu tiên đó, không chỉ có các học sinh, mà còn có cả những em nhỏ ẵm ngửa.

Đặc biệt hơn, đến lớp còn có cả những “học sinh” là thanh niên, ông lão tròm trèm 70 tuổi. Bên trong lớp học, tiếng đánh vần vang lên, còn ngay bên cạnh lớp học là những anh lính trẻ mướt mồ hôi vì đút cơm cho mấy em bé…

Thầy giáo mang quân hàm xanh

Từ lớp học ban đầu vào năm 1996 với 68 học sinh là những nam phụ lão ấu ở địa phương, trong suốt 13 năm nay, mỗi năm đồn biên phòng đều tổ chức 3-5 lớp phổ cập giáo dục tiểu học cho trẻ em địa phương.

3 năm trở lại đây, lớp học đã khang trang hơn trước rất nhiều nhờ sự đóng góp của Báo Công An TPHCM. Ba lớp học bằng gạch, lợp tôn, với nhà vệ sinh riêng đã được dựng lên. Các giáo trình dạy học cũng được một trường tiểu học ở địa phương chuyển đến, với mong muốn chuyện dạy và học ở đồn biên phòng sẽ dần đi vào ổn định.

Chúng tôi đến thăm lớp 4 khi các em học sinh đang vào giờ học toán. Đứng lớp là thầy Dương Văn Chinh, 25 tuổi, quê ở huyện Tân Thạnh (tỉnh Long An) nhập ngũ từ tháng 3-2008.

Thầy Chinh kể: “Từ hồi nhập ngũ về đơn vị, tôi được giao ngay nhiệm vụ đứng lớp. Dạy học vui lắm, các em nhỏ đang tuổi mới lớn nên hơi một tí lại hỏi thầy về điều này, điều nọ…”.

Thầy Chinh cho biết, vui nhất là hôm mà cả 9 học sinh trong lớp đi học đầy đủ bởi ở đây, mỗi em đều có một hoàn cảnh riêng, nhất là vào vụ lúa, dù đã được cán bộ chiến sĩ trong đồn giúp gia đình gặt nhưng các em vẫn phải phụ giúp nhiều việc, nên lắm khi phải nghỉ học.

Ở lớp 3A kế bên, thầy giáo trẻ 19 tuổi Nguyễn Hữu Trọng đang hướng dẫn các em môn tập đọc. Giọng Trọng buồn buồn nói: “Hôm qua còn đủ 5 em, hôm nay chỉ có 3 em đến lớp. Nghe mấy em còn lại kể là mấy đứa nhỏ hôm nay phải đi mót lúa. Chút nữa cuối giờ học, em sẽ chạy đến nhà các em xem sao…”.

Nhìn vào quyển tập của Trần Văn Nhàn (11 tuổi), còn thấy cả điểm 7 của thầy Trọng mới chấm hôm qua. Nhàn kể: “Ba má em không có nhà, sống trên ghe mấy năm nay. Dưới em còn có 4 đứa em nữa, nhỏ nhất 2 tuổi. Nhà em nghèo lắm…”.

Thầy Trọng cho biết thêm: “Ngày nào cũng cho bài về nhà để các em làm thêm nhưng không phải em nào cũng làm, vì các em còn làm việc nhà…”.

Khó khăn là thế nhưng từ những lớp học nhỏ này, hàng năm, vẫn có những học sinh chuyển lên cấp 2 học ở trường của xã.

Thiếu tá Nguyễn Hoa Hùng nhớ mãi một trường hợp, đó là em Bích Liên sống trên ghe từ nhỏ. Sau nhiều lần các chiến sĩ đến tận nơi thuyết phục, thậm chí là nhận trông cả em nhỏ của Liên thì gia đình Liên mới cho em đi học. Được một thời gian thì gia đình em gặp khó khăn nên bắt em nghỉ học.

Lần này, chính thầy giáo đã xuống tận nơi khuyên gia đình nhiều ngày liền, và em đã trở lại lớp. Để đỡ đần cho gia đình em, hàng ngày, các chiến sĩ lại “trợ cấp” khi thì bó rau xanh, khi thì mớ cá, để em đem về nhà phụ vào bữa cơm gia đình.

Đằng đẵng mấy năm trời như thế, Liên đã tốt nghiệp tiểu học và nay là học sinh cấp 2 của trường xã. Cuối tuần, Liên thường đến chơi với các thầy, giúp các bạn nhỏ tập viết...

“Cảm” tấm lòng của các thầy giáo mang quân hàm xanh, cứ mỗi dịp tết đến, dịp kỷ niệm ngày Hiến chương nhà giáo 20-11, những học sinh cũ lại trở về trường thăm các thầy giáo cũ… 

Đã 13 năm kể từ ngày lớp học đầu tiên sáng đèn, hành trình gieo con chữ của các cán bộ - chiến sĩ Đồn biên phòng 893 Sông Trăng vẫn đang tiếp tục...

Thạch Thảo

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh

Dấn thân cho ngày mai tươi đẹp

“Từ bữa dịch tới giờ, mấy cô cậu đoàn viên thanh niên trong khu phố hỗ trợ chúng tôi nhiệt tình lắm. Bữa trước khu vực này bị phong tỏa, khi cần chúng tôi gọi, chỉ vài phút sau là các cháu đã có mặt trợ giúp”, bà Phạm Phương Quyên (khu phố 1, phường Hòa Thạnh, quận Tân Phú, TPHCM) nói về các đoàn viên thanh niên ở khu phố mình.

Xây dựng Đảng

Việt Nam và Thế giới

Kỳ họp Đại hội đồng Liên hiệp quốc khóa 76: Tinh thần chia sẻ nhân văn giúp thế giới vượt qua đại dịch

Ngày 21-9 (giờ địa phương), các nhà lãnh đạo và quan chức cấp cao 193 nước thành viên Liên Hiệp quốc tham dự trực tiếp và trực tuyến phiên khai mạc Tuần lễ cấp cao kỳ họp Đại hội đồng Liên hiệp quốc (ĐHĐ LHQ) khóa 76, tổ chức trụ sở LHQ ở New York, Hoa Kỳ nhằm cùng nhau tìm ra giải pháp cho những thách thức lớn nhất hiện nay.

Vững lòng biển đảo

Họp mặt Đoàn công tác số 7 Trường Sa năm 2019

Thay mặt Đoàn công tác số 7 và Đoàn đại biểu TPHCM, nguyên Phó Bí thư Thành ủy TPHCM Võ Thị Dung phát biểu ôn lại kỷ niệm trong chuyến hải trình đi thăm, động viên quân và dân đang sinh sống, làm nhiệm vụ trên các đảo thuộc quần đảo Trường Sa và nhà giàn DK1

Nhân sự

Cải cách hành chính

ĐẠI HỘI ĐẢNG CÁC CẤP