Gần đây, nhiều tuyến đường huyết mạch đã được đầu tư nâng cấp, mở rộng ở ĐBSCL như Quốc lộ 1 (từ TPHCM đi Năm Căn – Cà Mau), quốc lộ (QL) 60, 61, 91, Nam sông Hậu…
Tuy nhiên, việc nâng cấp này gần như đã “lạc hậu” với sự bùng nổ của các phương tiện giao thông chuyên chở hành khách, vận chuyển hàng hóa. Trên những tuyến đường huyết mạch vẫn còn nhiều đoạn “nút cổ chai”, gây ắch tắc giao thông, thường xuyên xảy ra tai nạn.
Chờ những công trình trọng điểm
Sự quá tải của các tuyến đường làm cho tai nạn giao thông trên QL 1, QL 91 xảy ra hàng ngày. Có thể nói kết cấu hạ tầng giao thông là một trong những khâu yếu kém nhất của ĐBSCL đã được nhận diện và đang được tập trung đầu tư. Chính phủ đã có Quyết định 344 về phát triển giao thông vận tải vùng ĐBSCL đến năm 2010 và định hướng đến năm 2020, quan tâm phát triển toàn diện giao thông đường không, đường thủy và đường bộ.
Hiện tại giao thông đường bộ của vùng còn mang tính độc đạo, bởi QL 1A đang trong tình trạng quá tải đối với sự phát triển khá nhanh của vùng, trong khi tuyến QL 1A (đoạn Cần Thơ - Năm Căn), đường cao tốc TPHCM - Cần Thơ, cầu Rạch Miễu, cầu Cần Thơ, QL Nam sông Hậu, Quản Lộ - Phụng Hiệp... dù đang thi công nhưng chưa hoàn thành, vẫn là những hạn chế cho vùng này trong thu hút đầu tư và phát triển kinh tế - xã hội.
Theo đánh giá của Ban Chỉ đạo Tây Nam bộ, những yếu kém trong xây dựng, mở rộng những tuyến đường này trong thời gian qua do: năng lực thi công của các nhà thầu hạn chế, khó khăn tài chính do nợ tồn đọng lớn, ngân hàng hạn chế cho vay…Việc lập dự án chưa chuẩn sát, quá trình triển khai còn nhiều phát sinh phải bổ sung dự án, ký kết hợp đồng xây lắp có thiếu sót về phụ lục thời gian bàn giao mặt bằng; công tác giải phóng mặt bằng thời gian đầu chưa tập trung. Sự phối hợp giữa bộ chuyên ngành, ban quản lý dự án, nhà thầu và các bên liên quan chưa đồng bộ, thường xuyên và chặt chẽ. Ngoài ra còn có nguyên nhân khách quan là do giá cả vật tư, nhiên liệu tăng cao so với hợp đồng gốc, phát sinh thêm khối lượng…
Theo Bộ trưởng Bộ GTVT Hồ Nghĩa Dũng, Bộ này đang chỉ đạo quyết liệt các dự án giao thông lớn như: cải tạo, nâng cấp QL 1 đoạn từ TPHCM đi Cần Thơ; tiếp theo là đoạn TPHCM đi Trung Lương; Trung Lương – Mỹ Tho – Cần Thơ – Cà Mau. Các trục giao thông tiểu vùng của khu vực như tuyến Nam sông Hậu, Quản lộ Phụng Hiệp, QL 60, QL 50, đoạn Chơn Thành – Vàm Cống đã và đang gấp rút triển khai.
Tuyến đường cao tốc nối TPHCM với Cần Thơ cũng đang dần hình thành nhằm phục vụ nhu cầu đi lại, vận chuyển rất cao trong khu vực. Hàng loạt cây cầu lớn vượt sông Tiền, sông Hậu đã khánh thành và đang triển khai. Cầu Mỹ Thuận, Cần Thơ, Rạch Miễu… là những cây cầu mang tầm vóc thời đại, giúp rút ngắn khoảng cách về địa lý giữa ĐBSCL và TPHCM và nhiều vùng miền…
Cần Thơ - An Giang: sẽ phá thế độc đạo
TP Cần Thơ có vị trí địa lý trung tâm ĐBSCL, là cửa ngõ giao lưu của vùng Tây Nam sông Hậu với vùng Tứ giác Long Xuyên, vùng Bắc sông Tiền và vùng trọng điểm phía Nam. Cần Thơ và An Giang được thông thương với nhau bằng trục giao thông QL 91 dài gần 155km, là tuyến huyết mạch duy nhất của 2 địa phương. Hiện tuyến đường này quá tải, thường xuyên xảy ra tai nạn giao thông dù Bộ GTVT đã đầu tư nâng cấp mở rộng. Tuy nhiên, việc mở rộng QL 91 gặp nhiều khó khăn và giới hạn do rất nhiều hộ dân xây dựng nhà dọc theo bên QL. Do vậy, việc đầu tư xây dựng thêm tuyến đường để giảm áp lực mật độ xe qua lại của QL 91 là cần thiết và cấp bách.
Ông Nguyễn Thanh Sơn, Phó Chủ tịch UBND TP Cần Thơ cho biết, Phó Thủ tướng Thường trực Nguyễn Sinh Hùng đã thống nhất quy hoạch tuyến đường cao tốc Cần Thơ – Phnôm Pênh vào mạng lưới đường cao tốc Việt Nam, đầu tư xây dựng theo hình thức BOT. Theo phương án chọn (3 phương án), tuyến đường cao tốc này xuất phát từ QL 1 (km 2078+160) theo hướng song song QL 91 đến An Giang và giáp biên giới Campuchia đến Phnôm Pênh.
Phương án này đã thống nhất với Bộ GTVT Campuchia - đây là tuyến đường hoàn toàn mới. Chiều dài tuyến dự kiến: Cần Thơ 50km, An Giang 60km; chiều dài trên đất Campuchia 100km. Quy mô dự án: Đường cao tốc loại A, vận tốc thiết kế 120km/giờ, 6 làn xe; nguồn vốn dự kiến đầu tư khoảng 8.259 tỷ đồng (tương đương 511 triệu USD).
Thời gian dự kiến thực hiện dự án 5 năm (2010-2014). Khi được đầu tư, đường cao tốc Cần Thơ – An Giang – Phnôm Pênh sẽ tạo điều kiện cho 2 địa phương này có điều kiện thu hút khách du lịch, các nhà đầu tư. Tuyến đường này sẽ rút ngắn thời gian đi lại cho các nhà đầu tư và khu vực đến ĐBSCL xuyên qua Phnôm Pênh…
Mới đây, Bộ GTVT đã triển khai thực hiện dự án Phát triển cơ sở hạ tầng giao thông ĐBSCL bằng vốn vay của Ngân hàng Thế giới (dự án WB5). Mục tiêu của dự án là cải thiện hệ thống cơ sở hạ tầng giao thông, giảm thiểu tắc nghẽn trên các tuyến đường bộ và đường thủy then chốt, góp phần vào mục tiêu xóa đói giảm nghèo, phát triển kinh tế - xã hội, giảm tai nạn giao thông trong khu vực.
Theo đó, tổng mức đầu tư của dự án khoảng 312 triệu USD, trong đó vay ưu đãi của Ngân hàng Thế giới 207 triệu USD, viện trợ không hoàn lại của Chính phủ Australia 25 triệu USD và 79,36 triệu USD vốn đối ứng của Chính phủ Việt Nam. Dự án sẽ được triển khai thực hiện 2 giai đoạn, bắt đầu vào tháng 4-2008 và kết thúc vào tháng 9-2013, chia thành 4 hợp phần. Hợp phần A: Xây dựng các tuyến QL 53, 54 và 91.
Hợp phần B: Hành lang các tuyến đường thủy xuyên Đồng Tháp Mười, Tứ giác Long Xuyên và duyên hải phía Nam. Hợp phần C: Các tuyến đường tỉnh và đường thủy địa phương. Hợp phần D: Hỗ trợ kỹ thuật cho Bộ GTVT và các tỉnh phía Nam.
Cuối năm 2008 và đầu năm 2009, có thể xem là cột mốc của các công trình giao thông lớn. Điều đó tạo thuận lợi hơn cho việc phát triển kinh tế của ĐBSCL. Tuyến cao tốc sẽ “chia lửa” với tuyến QL 1A hiện đã quá tải, đồng thời tuyến N2, N1 sẽ giải tỏa hàng hóa cụm Kiên Giang, An Giang. Tuyến Nam sông Hậu sẽ vực dậy kinh tế khu vực ven biển Sóc Trăng và Bạc Liêu, QL 60, cầu Rạch Miễu giải tỏa thế “cù lao” cho Bến Tre; rút ngắn 80 km đường từ Trà Vinh lên TPHCM. Cầu Cần Thơ khai thông huyết mạch lưu thông hàng hóa cho các tỉnh Nam sông Hậu…
Nhóm PV
ĐBSCL: Hàng trăm cây cầu quá cũ, có thể nguy cơ sập |
