Xây dựng đường Tân Sơn Nhất - Bình Lợi: Một dự án vì cộng đồng

Người dân, lãnh đạo TPHCM cũng như Thanh tra Chính phủ đang chờ quyết định cuối cùng của Thủ tướng Chính phủ về dự án đầu tư xây dựng đường Tân Sơn Nhất - Bình Lợi. Việc không thống nhất quan điểm trong một dự án lớn như dự án Tân Sơn Nhất-Bình Lợi là điều hết sức bình thường khi mà Việt Nam đang dần hoàn thiện các quy định về đầu tư xây dựng. Tuy nhiên, điều quan trọng nhất khi xem xét về dự án này là sự minh bạch trong đầu tư, lợi ích mà dự án mang lại.

Dự án đường Tân Sơn Nhất - Bình Lợi đang thi công (đoạn qua quận Bình Thạnh). Ảnh: KIM NGÂN

Giải tỏa ách tắc giao thông cho cả khu vực

* Hiện nay, TPHCM đã giải phóng mặt bằng được khoảng 95% diện tích thực hiện dự án và Công ty GS E&C đang bắt tay vào xây dựng công trình.

Đến các quận Phú Nhuận, Tân Bình, Gò Vấp… và lưu thông trên các con đường Nam Kỳ Khởi Nghĩa - Nguyễn Văn Trỗi, Hoàng Văn Thụ, Phan Đăng Lưu… của TPHCM vào giờ cao điểm mới thấy hết sự cần thiết phải phát triển hệ thống giao thông cho khu vực này. Hàng loạt vị trí của khu vực như Ngã tư Phú Nhuận, giao lộ Nguyễn Văn Trỗi - Hoàng Văn Thụ… luôn là điểm nóng về an toàn giao thông.

Thậm chí ngay trong năm 2010, để giảm ách tắc giao thông cho giao lộ Nguyễn Văn Trỗi - Hoàng Văn Thụ - giao lộ nằm trên đường Nguyễn Văn Trỗi hướng tới sân bay Tân Sơn Nhất, Sở GTVT TPHCM đã tạm thời phải lấy thêm một con đường nhỏ trong nội bộ công viên gần đó làm lối đi chung cho mọi phương tiện giao thông.

Ngay từ những năm cuối thập kỷ 1990 và đầu những năm 2000, giao thông trong khu vực đã bắt đầu nóng cùng với tốc độ đô thị hóa mạnh mẽ của các quận Tân Bình, Gò Vấp…

Ông Vũ Kiến Thiết, Giám đốc Khu quản lý Giao thông đô thị số 2, đơn vị quản lý giao thông ở khu vực phía Đông thành phố nhớ lại: Trong bối cảnh đó, yêu cầu về một con đường huyết mạch, góp phần giải quyết tình trạng ùn tắc giao thông cho khu vực trở nên cấp thiết hơn bao giờ hết. Dự án xây dựng đường Tân Sơn Nhất - Bình Lợi đã được TPHCM đưa ra kêu gọi đầu tư và một tập đoàn xây dựng của Malaysia đã đến xin nghiên cứu.

Tuy nhiên, do khủng hoảng kinh tế toàn cầu, tập đoàn này đã rút lui. Sau đó, TPHCM đã có nhiều nỗ lực mời gọi các nhà đầu tư đến với dự án nhưng không thành công vì đây là dự án lớn, khá kén nhà đầu tư. Lúc ấy TPHCM đã có đến gần 100 điểm có nguy cơ xảy ra ùn tắc giao thông trong giờ cao điểm, trong đó chiếm đến hơn 1/3 là khu vực này. Lãnh đạo của thành phố đã phải đến nhiều nước kêu gọi đầu tư. Tập đoàn GS E&C của Hàn Quốc đã đến xây dựng đường Tân Sơn Nhất - Bình Lợi trong bối cảnh như vậy.

Điều chỉnh quy hoạch là cần thiết

Một góc Dự án Tân Sơn Nhất - Bình Lợi đang thi công tại quận Bình Thạnh (Ảnh chụp chiều 19-2). Ảnh: KIM NGÂN

Khi có nhà đầu tư, khu vực xây dựng đường Tân Sơn Nhất - Bình Lợi đã rất đông đúc. Tính chất đường vành đai của dự án không còn phù hợp và hơn nữa, trước áp lực phải giải tỏa số lượng nhà dân quá nhiều, nếu thực hiện xây dựng đường rộng đúng 60m theo quy hoạch trước đó, trong khi ngân sách thành phố có hạn, nhà tái định cư cho dân thiếu thì đây thực sự là một gánh nặng cho thành phố.

Trong bối cảnh ấy, TPHCM buộc phải cân nhắc tìm phương án khả thi nhất. Chính vì vậy mới có việc điều chỉnh quy hoạch một đoạn dài 1,5km trong toàn tuyến dài 13,5km của dự án từ một con đường rộng 60m, tách ra làm hai tuyến đường, mỗi tuyến rộng 20m. Hai tuyến đường này chủ yếu nằm trong địa phận quận Tân Bình và được xây dựng trên cơ sở của hai đường Bạch Đằng và Hồng Hà hiện hữu của quận.

Ông Trần Quang Phượng, Giám đốc Sở Giao thông Vận tải TPHCM, cho biết, nếu làm đường theo hướng cũ, quận Tân Bình sẽ có 392 hộ bị giải tỏa (trong đó 259 hộ giải tỏa trắng và 133 hộ giải tỏa một phần). Còn theo phương án điều chỉnh số hộ bị giải tỏa giảm xuống còn 284 hộ (gồm 39 hộ giải tỏa trắng và 245 hộ giải tỏa một phần).

Về chi phí, nếu giữ nguyên quy hoạch thì toàn dự án cần đến 11.000 tỷ đồng cho công tác giải tỏa, còn theo phương án điều chỉnh thì chỉ cần hơn 8.000 tỷ đồng. Tất nhiên, việc điều chỉnh này cũng có nhược điểm, đó là việc giảm mặt cắt ngang dù chỉ một đoạn ngắn của cả con đường, ít nhiều cũng ảnh hưởng đến năng lực giao thông chung của khu vực.

Thế nhưng, về lâu dài, việc giảm bớt chiều rộng mặt đường này cũng không ảnh hưởng lớn đến hoạt động của sân bay quốc Tân Sơn Nhất vì theo quy hoạch phát triển vùng TPHCM đến 2025, trong vùng còn có Sân bay Long Thành (Đồng Nai) chia tải cho Sân bay quốc tế Tân Sơn Nhất.

Việc phải mở thêm một đoạn đường mới qua Công viên Gia Định dài 650m cũng làm giảm môt phần nhỏ Công viên Gia Định, khoảng 1,3 ha trong tổng số 40ha của công viên. Tuy nhiên, TPHCM đã có kế hoạch “bù” lại bằng việc phát triển Công viên Văn hóa ở quận Gò Vấp rộng tới hàng trăm hécta.

Phó Chủ tịch Thường trực UBND TPHCM NGUYỄN THÀNH TÀI: Động cơ của thành phố là trong sáng, vì lợi ích chung

UBND TPHCM đang tiếp tục giải trình làm rõ một số nội dung liên quan đến kết luận của Thanh tra Chính phủ. Trao đổi với PV Báo SGGP về vấn đề trên, Phó Chủ tịch Thường trực UBND TPHCM Nguyễn Thành Tài cho biết:

Về kết luận của Thanh tra Chính phủ cho rằng, việc định giá các khu đất phải được triển khai vào thời điểm có quyết định cho thuê đất nhưng thành phố lại tiến hành sớm hơn và việc thành phố cho Công ty GS E&C thuê 5 khu đất mà không tổ chức đấu giá quyền sử dụng đất, làm thiệt hại cho ngân sách hơn 44 triệu USD, UBND TPHCM cho rằng, đây là số tiền liên quan đến các khu đất ở Thủ Thiêm (quận 2), quận 9, quận 10.

Đối với khu đất ở Thủ Thiêm, thời điểm cho thuê đất, khu vực này chưa có hạ tầng kỹ thuật, chưa giải phóng mặt bằng nên khó định giá. Thế nhưng, thành phố đã chủ động lấy khu đất trên đường Nguyễn Hữu Cảnh gần đó - nơi đã có hạ tầng kỹ thuật đầy đủ, lại nằm ở gần trung tâm thành phố và đã được đấu giá để so sánh với khu đất giao cho Công ty GS E&C. Đây là khu đất có diện tích lớn gấp đôi diện tích đất ở Thủ Thiêm nhưng chỉ thu được 50 triệu USD. Khu đất ở Thủ Thiêm nhỏ hơn gần một nửa, chưa có hạ tầng kỹ thuật, nhưng thành phố cho Công ty GS E&C thuê được với giá 100 triệu USD thì không thể nói gây thiệt hại cho ngân sách được. Quan điểm của UBND TPHCM, khi so sánh giá đất phải so sánh cùng một thời điểm thì mới có thể kết luận làm thiệt hại cho ngân sách hay không. Hơn nữa, nguyên tắc của hợp đồng BT (xây dựng - chuyển giao) nhằm đổi đất lấy hạ tầng là ngang giá. Tính giá trị đất trong thời điểm nào thì phải tính giá trị đường trong cùng thời điểm đó. 

Cũng liên quan đến đất đai, xung quanh kết luận của Thanh tra Chính phủ đề cập UBND TPHCM cho Công ty GS E&C thuê đất mà không tổ chức đấu thầu giá sử dụng đất, tự định giá đất mà không căn cứ vào ý kiến tham mưu của Sở Tài chính là vi phạm nguyên tắc tài chính, UBND TPHCM cho rằng, thực tế không phải như vậy, quá trình xem xét sự việc diễn tiến qua nhiều giai đoạn và cơ quan tham mưu có quyền đề xuất ý kiến nhưng UBND TPHCM sẽ phải xem xét tính hợp lý, hợp pháp trước khi quyết định. Trường hợp khu đất là trường bắn ở quận 9, lúc đầu dự kiến giao diện tích lớn, nhưng sau có giảm hơn so với trước nên UBND TPHCM buộc phải xem xét đến thực tế này để đưa ra mức giá phù hợp. Hơn nữa, khu đất này lúc đó cũng chưa có hạ tầng cơ sở, Công ty GS E&C thuê thì phải đầu tư hạ tầng, sử dụng và bảo trì trước khi giao cho TPHCM.

Kết luận của Thanh tra Chính Phủ cũng đề cập đến việc bảng tổng dự toán xây dựng công trình có khoản chi gián tiếp cho doanh nghiệp nước ngoài hơn 138 tỷ đồng mà Sở Kế hoạch Đầu tư không giải trình được. UBND TPHCM giải thích, Công ty GS E&C vừa là nhà thầu chính, vừa là chủ đầu tư, do đó phải có chi phí cho nhà thầu chính. Việc lập dự toán là cần thiết, nhưng việc thanh toán sẽ căn cứ trên thực tế vào thời điểm quyết toán. Đối với việc điều chỉnh hướng tuyến (từ một đường tách ra làm hai đường), Thanh tra Chính phủ cho rằng, UBND TPHCM không xin ý kiến Thủ tướng Chính phủ, không lấy ý kiến các bộ ngành liên quan, không lấy ý kiến của người dân trong khu quy hoạch là không phù hợp với quy định của pháp luật.

Về việc này, UBND TPHCM cho rằng, hướng tuyến đường là một trong những nội dung của dự án nên Chủ tịch UBND TPHCM phê duyệt là đúng thẩm quyền. Tuy nhiên, thay vì làm việc này sau khi có ý kiến của Bộ Xây dựng về thẩm định thiết kế cơ sở công trình nhưng với mong muốn đẩy nhanh tiến độ tiến độ nhằm đưa công trình sớm vào sử dụng, sớm giải tỏa ách tắc giao thông cho khu vực, Chủ tịch UBND TPHCM đã phê duyệt hướng tuyến trước khi có sự thẩm định của Bộ Xây dựng về thiết kế cơ sở công trình. Việc này UBND TPHCM nghiêm túc rút kinh nghiệm trước Thủ tướng Chính phủ.

Trên thực tế, tôi đã thay mặt UBND TPHCM xin lỗi người dân về sơ sót này tại buổi tiếp xúc với người dân cùng với đoàn Thanh tra Chính phủ. Đa số người dân cũng đã chia sẻ với thành phố.

TPHCM triển khai dự án xây dựng đường Tân Sơn Nhất, Bình Lợi với động cơ trong sáng, xuất phát từ việc muốn làm lợi cho đất nước, cho thành phố. Tuy nhiên, trong quá trình làm nếu có gì sơ sót, chưa chuẩn, TPHCM xin lắng nghe ý kiến đóng góp. Điều gì chưa đúng, TPHCM chịu sự xử lý theo kết luận của Thủ tướng Chính phủ.

Nguyễn Khoa

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Diễn biến mới nhất dịch viêm đường hô hấp cấp Covid-19

Diễn biến mới nhất dịch viêm đường hô hấp cấp Covid-19

Tính đến 9 giờ ngày 23-1-2021 đã có 98.736.967 ca xác nhận mắc Covid-19, có 2.116.159 ca tử vong trên thế giới (Mỹ: 25.390.042 ca mắc, 424.177 tử vong; Ấn Độ: 10.640.544 ca mắc, 153.221 ca tử vong; Brazil: 8.755.133 ca mắc, 215.299 ca tử vong; Nga: 3.677.352 ca mắc, 68.412 ca tử vong). Tại Việt Nam, có 1.548 trường hợp mắc bệnh, trong đó có 1.411 ca đã được chữa khỏi, 35 ca tử vong.