Cuối cùng, không như dự kiến, Bộ GD-ĐT đã quyết định chỉ tiêu tuyển sinh ĐH chính quy năm 2009 sẽ chỉ tăng 4,5% (tương ứng với 256.552 sinh viên sẽ được tuyển mới trong năm học này). Đây cũng là năm đầu tiên, Bộ GD-ĐT đã phân loại 4 nhóm trường bị cắt, giảm hoặc không được tăng chỉ tiêu, gồm: trường đã tuyển vượt 20% chỉ tiêu tuyển sinh năm 2008, năng lực đào tạo quá tải; gặp khó khăn trong tuyển sinh và cơ sở vật chất không đáp ứng nhu cầu đào tạo.
Thế nhưng, số trường bị cắt, giảm hoặc không được tăng chỉ tiêu mới chỉ dừng ở 40 cơ sở đào tạo đại học, cao đẳng, chiếm khoảng 10% so với tổng số các trường ĐH, CĐ trên toàn quốc. Đặc biệt, vẫn chưa có cơ sở giáo dục đại học, cao đẳng nào bị tạm dừng tuyển sinh dù cơ sở vật chất không đáp ứng yêu cầu đào tạo, đội ngũ giảng viên vừa thiếu vừa yếu…
Ngay trước khi mùa tuyển sinh 2009 được khởi động, Thanh tra Bộ GD-ĐT, Ủy ban Văn hóa, Giáo dục, Thanh niên, thiếu niên và nhi đồng của Quốc hội đã có kết luận thanh tra, giám sát đối với các trường ĐH, CĐ, đặc biệt là khối các trường ngoài công lập mới thành lập. Kết quả của hai cơ quan giám sát độc lập này đều cho thấy, cơ sở vật chất, đội ngũ cán bộ, giảng viên, hoạt động đào tạo của các trường ĐH ngoài công lập mới mở đều không đảm bảo yêu cầu.
Theo kết luận của Thanh tra Bộ GD-ĐT, hầu hết các trường ngoài công lập đều gặp khó khăn về đất đai xây dựng trường, một số trường hiện phải thuê mướn hoàn toàn cơ sở đào tạo như Trường CĐ Viễn Đông, Trường CĐ Kỹ thuật Công nghệ Vạn Xuân, Trường ĐH tư thục Công nghệ thông tin Gia Định… Đội ngũ giảng viên của các trường ngoài công lập nhìn chung vừa thiếu, vừa yếu và thường xuyên biến động.
Qua kiểm tra bảng lương và danh sách trích ngang giảng viên cơ hữu của từng trường thời gian gần đây có tình trạng: số lượng giảng viên cơ hữu của nhiều trường thấp hơn số liệu đã gửi báo cáo bộ để đăng ký chỉ tiêu tuyển sinh; đội ngũ giảng viên cơ hữu có trình độ thạc sĩ, tiến sĩ cũng thấp hơn so với đề án xin mở ngành đào tạo, đặc biệt tại các trường có đào tạo các chuyên ngành kỹ thuật thì số giảng viên có chuyên môn kỹ thuật ngày càng ít.
Điển hình như Trường ĐH Dân lập Phú Xuân tuyển sinh đào tạo trình độ đại học ngành Tài chính – ngân hàng trong khi mới có 1 giảng viên cơ hữu có trình độ cử nhân! Trường CĐ Kỹ thuật công nghệ Vạn Xuân, trong văn bản gửi bộ có ghi giảng viên cơ hữu tại trường gồm: 20 tiến sĩ, 105 thạc sĩ, 62 cử nhân nhưng số lượng giảng viên thực tế theo bảng lương chỉ có 1 tiến sĩ, 6 thạc sĩ và 11 cử nhân.
Không những chưa giải quyết được những vấn đề còn tồn tại ở những trường ĐH mới thành lập, ngay cả ở những trường, chính bộ cũng nhận rõ không đủ điều kiện tuyển sinh và thực tế tuyển sinh năm 2008 cũng rất “chật vật” nhưng rồi vẫn được cấp hàng trăm chỉ tiêu. Điển hình là Trường ĐH Nguyễn Trãi.
Từ tháng 7-2008, Bộ GD-ĐT đã phải có ý kiến bằng văn bản về việc Trường ĐH Nguyễn Trãi “chưa có kế hoạch phát triển và xây dựng trường theo đề án khả thi khi xây dựng trường”. Bộ GD-ĐT cũng nhận định: Trường ĐH Nguyễn Trãi chưa là một chủ thể độc lập, còn phụ thuộc vào sự điều hành hàng ngày của một công ty, trường muốn mở nhiều ngành đào tạo, liên kết nhiều cấp đào tạo không có trong đề án, chưa hình thành được bộ máy tổ chức, chưa ký hợp đồng với cán bộ, giảng viên cơ hữu, tùy tiện trong quảng cáo về ngành nghề đào tạo, liên kết đào tạo trong và ngoài nước khi chưa được Bộ GD-ĐT cho phép mở ngành…
Thế nhưng chỉ đến tháng 9-2008, trường đã được phép tuyển sinh khóa đầu tiên lên đến 800 chỉ tiêu cho bốn ngành kinh tế, quản trị kinh doanh, tài chính - ngân hàng và kế toán nhưng thực tế chỉ tuyển được 16 sinh viên. Đến năm 2009, trường này vẫn nghiễm nhiên được duyệt tuyển mới 400 chỉ tiêu.
Một trường ĐH mới thành lập khác, Trường ĐH Hà Hoa Tiên đã qua hai mùa tuyển sinh, mỗi năm quy mô tuyển cả hai hệ ĐH và CĐ là hơn 1.000 chỉ tiêu nhưng theo ban giám hiệu nhà trường, hiện chỉ có khoảng gần 500 SV theo học. Đặc biệt, năm 2008, trường được giao 800 chỉ tiêu nhưng cũng chỉ tuyển được 86 sinh viên. Biết là khó khăn nhưng rồi ĐH Hà Hoa Tiên vẫn được “ưu ái” duyệt 500 chỉ tiêu cho năm 2009…
Với cách xét duyệt chỉ tiêu tuyển sinh năm 2009 như vậy, có thể thấy Bộ GD-ĐT vẫn tiếp tục “giơ cao, đánh khẽ” thay vì kiên quyết yêu cầu các trường tạm dừng tuyển sinh để củng cố, đáp ứng yêu cầu về đội ngũ giảng viên, cơ sở vật chất, chương trình đào tạo…
ANH NHI
Bạn đọc có nhu cầu giải đáp thắc mắc, thư từ xin gửi về: Ban Khoa giáo Báo SGGP, 432 - 438 Nguyễn Thị Minh Khai, quận 3. Hoặc email: giaoduc@sggp.org.vn và giaoducsggp@gmail.com
