Hôm nay 9-4, TAND tỉnh Đồng Nai bắt đầu xét xử sơ thẩm vụ án Nguyễn Lâm Thái và đồng bọn về hành vi nâng khống giá vật tư, thiết bị ngành bưu điện, “bòn rút” của nhà nước hàng chục tỷ đồng; mua bán hóa đơn giả để trốn thuế. Đây là vụ án kéo dài trong nhiều năm, hành vi phạm tội có tính chất phức tạp, thủ đoạn phạm tội đa dạng và tinh vi, gây thiệt hại đặc biệt nghiêm trọng đến tài sản của nhà nước.
Chiêu thức móc tiền của “tập đoàn lừa đảo”
Nguyễn Lâm Thái (SN 1962, hộ khẩu thường trú tại số 5 Quang Trung, phường Trần Hưng Đạo quận Hoàn Kiếm TP Hà Nội) là bị cáo cầm đầu, tổ chức thực hiện các hành vi gian dối trong khi quan hệ, giao dịch, ký hợp đồng bán các loại vật tư, thiết bị và dụng cụ bưu chính cho bưu điện các tỉnh.
Đầu tiên, Nguyễn Lâm Thái thành lập 7 công ty TNHH - tự mình làm giám đốc hoặc nhờ bạn bè, người thân đứng tên giùm, trực tiếp chỉ đạo, điều hành mọi hoạt động của các công ty. Nguyễn Lâm Thái đặt tên cho nhóm các công ty do Thái thành lập là “Tập đoàn CIP”.
Có tư cách pháp nhân rồi, Thái bắt đầu hành vi lừa đảo. Các loại vật tư, thiết bị bán cho các bưu điện được Thái mua trôi nổi trên thị trường, hoặc mua tại những cơ sở sản xuất với giá rẻ, nhưng khi bán cho các bưu điện thì Thái không sử dụng hóa đơn mua hàng thật mà mua hóa đơn giá trị gia tăng (GTGT) của các công ty TNHH chuyên bán hóa đơn để vừa kê khai nhằm trốn thuế GTGT, vừa nâng khống giá vật tư đầu vào, đồng thời che giấu nơi mua hàng thật, giá thật.
Với “chiêu thức” này, Thái khiến cho các bưu điện tin giá của các loại vật tư, thiết bị mà Thái bán ra là hợp lý và quyết định mua với giá do Thái đưa ra.
Từ năm 1999 đến năm 2005, bằng các thủ đoạn gian dối, Thái đã ký được 110 hợp đồng kinh tế với 26 bưu điện các tỉnh để bán các loại vật tư, thiết bị (gồm camera, phù điêu, dụng cụ bưu chính). Tổng trị giá của các hợp đồng này là 31.104.333.573 đồng, trong đó số tiền Thái chiếm đoạt lên đến 24.355.145.872 đồng. Tính ra Thái đã nâng khống giá thiết bị, vật tư gấp gần 4 lần! VKSND tối cao đã truy tố Thái cùng 6 đồng phạm giúp sức về tội “Lừa đảo chiếm đoạt tài sản”.
Lãnh đạo bưu điện “nhắm mắt giao trứng cho ác”
Dĩ nhiên, “một bàn tay thì không thể vỗ nên tiếng”. Nguyễn Lâm Thái có thể dễ dàng thực hiện hành vi phạm tội trong một thời gian dài là do có sự tiếp tay của lãnh đạo nhiều bưu điện. Từ tháng 10-1999 đến tháng 4-2005, bưu điện các tỉnh thành An Giang, Đồng Nai, Thái Nguyên, Bình Định, Ninh Thuận, Thừa Thiên - Huế, Cần Thơ, Phú Yên, Bình Thuận, Vĩnh Long, Cà Mau, Bạc Liêu, Trà Vinh và Long An, Hà Nam đã ký rất nhiều hợp đồng kinh tế để mua các loại vật tư, thiết bị ngành bưu điện đã được nâng khống giá với các công ty TNHH do Thái cầm đầu, gây thiệt hại hàng chục tỷ đồng cho nhà nước.
Trong quá trình giao dịch, ký các hợp đồng với Nguyễn Lâm Thái và các công ty của Thái, lãnh đạo bưu điện các tỉnh nói trên đã không chấp hành đúng và đầy đủ các quy định của pháp luật về quản lý đầu tư, xây dựng, về mua sắm vật tư, thiết bị và tổ chức đấu thầu.
Cụ thể: Có nơi, giám đốc bưu điện tỉnh trực tiếp thỏa thuận trước với Nguyễn Lâm Thái về việc mua bán vật tư, thiết bị, thậm chí mua, lắp đặt vật tư, thiết bị và đưa vào sử dụng rồi sau đó mới làm các thủ tục ký hợp đồng để hợp thức hóa. Hoặc là có đơn vị trong cùng một ngày vừa thực hiện việc ký hợp đồng, vừa lắp đặt, nghiệm thu, thanh toán.
Điều đáng nói là ở hầu hết các bưu điện, việc quyết định đầu tư, ký hợp đồng mua sắm trang thiết bị với Nguyễn Lâm Thái được thực hiện mà không có quyết định đầu tư, hoặc có quyết định đầu tư nhưng nội dung của quyết định không đảm bảo các điều kiện theo quy định (không ghi thông tin về công nghệ, tiêu chuẩn kỹ thuật, hình thức lựa chọn nhà thầu, nguồn vốn đầu tư, thời hạn khởi công, thời hạn hoàn thành đưa công trình vào khai thác sử dụng…).
Ngoài ra, giám đốc, phó giám đốc, kế toán trưởng, lãnh đạo các phòng nghiệp vụ của các bưu điện nói trên còn có hàng loạt sai phạm khác: chỉ định thầu nhưng không nêu rõ lý do chỉ định thầu; không tổ chức chào hàng cạnh tranh mà thực hiện mua sắm trực tiếp; tại nhiều bưu điện, việc mua sắm phát sinh chủ yếu dựa vào giấy giới thiệu của các công ty thuộc “Tập đoàn CIP” và không tham khảo giá thị trường; việc thanh toán các hợp đồng đều bằng tiền mặt là chủ yếu, trong đó các phiếu chi hầu hết không có chữ ký của giám đốc bưu điện tỉnh và kế toán trưởng.
Vì hành động tiếp tay này, 33 bị cáo nguyên là lãnh đạo của các bưu điện bị truy tố ra trước tòa để xét xử về tội “Cố ý làm trái quy định của nhà nước về quản lý kinh tế gây hậu quả nghiêm trọng”.
Để tạo lòng tin về giá thiết bị cho bên mua hàng, Nguyễn Lâm Thái chủ động đề nghị Trung tâm Thẩm định giá Bộ Tài chính thẩm định theo giá vật tư, thiết bị mà một số công ty TNHH do Thái lập ra đã chuẩn bị sẵn và gửi cho trung tâm.
Mặc dù không tiến hành điều tra, khảo sát, thu thập thông tin về giá và các thông tin khác liên quan đến tài sản cần thẩm định giá trên thị trường nhưng Nguyễn Văn Thức (nguyên Giám đốc trung tâm) và Nguyễn Thị Tuyết Lan (chuyên viên của trung tâm) vẫn ban hành 8 bản kết quả thẩm định giá, tạo điều kiện cho các công ty và bưu điện lợi dụng làm trái. Hai bị cáo Thức và Lan bị truy tố về tội “Thiếu trách nhiệm gây hậu quả nghiêm trọng”.
Ngoài hành vi lừa đảo, Nguyễn Lâm Thái còn chỉ đạo nhân viên dưới quyền mua và sử dụng 78 hóa đơn GTGT khống để kê khai đầu vào, trốn thuế với tổng số tiền 3.210.954.161 đồng.
ÁI CHÂN – CÔNG QUỐC
