Xuất khẩu gạo - Cần cơ chế điều hành mới

Ngày 4-6, Phó Thủ tướng Hoàng Trung Hải đã chủ trì họp giao ban trực tuyến về sản xuất và tiêu thụ lúa gạo ở 13 tỉnh ĐBSCL. Tại cuộc họp, đại diện các địa phương đều có chung một kiến nghị Chính phủ cho chủ trương để các doanh nghiệp nhanh chóng mua gạo dự trữ, tăng tổng lượng gạo xuất khẩu trong cả năm 2009 lên 6 triệu tấn thay vì 5 triệu tấn như ban đầu và đặc biệt là thay đổi cách điều hành xuất khẩu gạo hiện nay của Hiệp hội Lương thực Việt Nam.

        Có thể xuất khẩu hơn 5 triệu tấn gạo

Theo Bộ NN-PTNT, hiện nay cả 13 tỉnh ĐBSCL đều gặt hái những thắng lợi trong vụ đông xuân. Ở các tỉnh như An Giang, Kiên Giang, Đồng Tháp… đều tăng cả về diện tích gieo trồng lẫn sản lượng và năng suất. Trong khi vụ hè thu hiện đã gieo cấy đạt 64% và dự kiến có thể đạt 2,05 triệu ha, tăng 134.000ha so với năm trước, sản lượng dự kiến đạt 9,53 triệu tấn, thời tiết lại khá thuận lợi, sâu bệnh ít. Bộ NN-PTNT cho rằng, tổng sản lượng lúa gạo cả năm 2009 có thể tương đương hoặc cao hơn năm trước.

Còn theo ông Trương Thanh Phong, Chủ tịch Hiệp hội Lương thực Việt Nam - năm nay ĐBSCL có thể thu hoạch khoảng 20,7 triệu tấn lúa. Nếu trừ đi phần dự trữ, ăn, hao hụt và cộng thêm cả lượng lúa gạo của Tây Nguyên, TPHCM, miền Đông, miền Trung Nam bộ... thì lượng lúa còn dư lại khoảng 10,2 triệu tấn, tương đương 5,1 triệu tấn gạo.

Về sản lượng gạo xuất khẩu, tính đến 31-5, tổng số hợp đồng đã đăng ký xuất khẩu là 4,112 triệu tấn. Trong 5 tháng đầu năm 2009, các doanh nghiệp đã mua vào 3,523 triệu tấn và cộng với sản lượng gạo tồn kho của năm 2008 (khoảng 800.000 tấn) thì hiện đang có khoảng 4,3 triệu tấn. Theo đánh giá của ông Phong thì trong lịch sử, chưa có khi nào sản lượng thóc gạo mua vào nhiều như vậy và tình hình xuất khẩu gạo cũng đạt những bước nhảy mạnh ngay trong 5 tháng đầu năm như vậy.

Trước tình hình trên, ông Phong cho rằng, mức 5 triệu tấn gạo xuất khẩu hoàn toàn nằm trong tầm tay của các doanh nghiệp trong năm nay và đảm bảo người dân lãi 30% trở lên.

Nông dân An Giang mùa thu hoạch lúa. Ảnh: ĐÌNH TUYỂN

        Thay đổi cơ chế điều hành xuất khẩu gạo

Tuy nhiên, điều mà các doanh nghiệp cần quan tâm hiện nay là cơ chế xuất khẩu gạo như thế nào? Trong thời gian qua, cách điều hành xuất khẩu gạo của Hiệp hội Lương thực Việt Nam đã làm cho nhiều doanh nghiệp không hài lòng! Song, ông Trương Thanh Phong thanh minh rằng, hiện hiệp hội vẫn đang được Thủ tướng Chính phủ giao cho việc điều phối xuất khẩu gạo theo Văn bản 125, ngày 10-2-2009. Hiệp hội đã đề xuất giao lại việc điều hành cho Bộ Công thương.

Song, hầu như đại diện các tỉnh ở ĐBSCL đều cho rằng, cần thay đổi cơ chế điều hành xuất khẩu gạo. Ông Nguyễn Văn Dương, Giám đốc Sở NN-PTNT Đồng Tháp cho rằng, đặc điểm ở ĐBSCL là lúc nào cũng có lúa. Do đó, cơ quan điều hành xuất khẩu gạo cần phải nắm chắc sản lượng trên đồng để điều chỉnh việc thu mua lúa cho dân, giúp doanh nghiệp chủ động ký các hợp đồng xuất khẩu. Đặc biệt, cần có cơ chế hỗ trợ vốn cho doanh nghiệp thu mua lúa gạo dự trữ để tránh tình trạng lúa bị ứ đọng ngày càng nhiều.

Ông Văn Hà Phong, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Kiên Giang thì lo ngại: “Hiện giá lúa trong dân đang tụt khoảng 500 đồng/kg so với hồi tháng 5-2009 và sắp tới có thể giảm thêm. Khi các doanh nghiệp dừng thu mua thì sẽ lặp lại bài học như năm 2008 và sẽ ảnh hưởng đến chính sách kích cầu nông nghiệp”.

Đại diện tỉnh Bạc Liêu cho rằng, Chính phủ nên cho phép thu mua tạm trữ ngay từ bây giờ, còn để sang tận tháng 8 và 9 như năm 2008 là quá muộn và không có lợi cho cả dân lẫn doanh nghiệp.

Sản phẩm gạo xuất khẩu của Xí nghiệp lương thực Sài Gòn Satake được vận chuyển xuống tàu xuất khẩu. Ảnh: THÀNH TÂM

        Không phân bổ hạn ngạch cho các địa phương

Phát biểu chỉ đạo hội nghị, Phó Thủ tướng Hoàng Trung Hải yêu cầu, cần tăng cường hơn nữa công tác điều hành sản xuất và xuất khẩu gạo. Quan điểm của Chính phủ là không hạn chế việc xuất khẩu gạo, song việc điều hành cần dựa trên cơ sở năng lực sản xuất và năng lực thị trường. Tuy nhiên, trong bối cảnh hiện nay thì không nên tăng chỉ tiêu xuất khẩu lên 6 triệu tấn vì đây là một quyết định mang tính rủi ro, có thể làm giá lúa gạo thế giới tiếp tục giảm thêm. Chính phủ yêu cầu các doanh nghiệp đẩy mạnh tìm thêm thị trường, ký các hợp đồng mới. Chính phủ sẽ tập trung vào điều hành tối đa trên cơ sở tình hình sản xuất lúa hàng hóa để đẩy mạnh xuất khẩu.

Còn về chỉ tiêu hạn ngạch xuất khẩu lúa gạo, Phó Thủ tướng khẳng định, Chính phủ sẽ không phân bổ hạn ngạch xuất khẩu lúa gạo cho các địa phương. Bởi việc này sẽ tạo ra cơ chế điều hành không hợp lý. Chính phủ giao Bộ Công thương đề xuất sửa đổi Nghị định 12 để cơ chế xuất khẩu gạo minh bạch và có trách nhiệm hơn. Ngoài ra, Bộ NN-PTNT cần tiếp tục đề xuất cơ chế tiêu thụ gạo bằng hợp đồng. Việc mua tạm trữ lúa gạo, yêu cầu Bộ NN-PTNT cùng Bộ Công thương đánh giá lại toàn bộ những mặt được và chưa được của việc tạm trữ năm 2008, rút ra kinh nghiệm và đề xuất cơ chế mua tạm trữ năm 2009. Thời gian tiến hành phải làm sớm hơn năm 2008. 

VĂN PHÚC HẬU

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Chủ tịch UBND TPHCM Nguyễn Thành Phong tìm hiểu khả năng kết nối sản phẩm công nghiệp hỗ trợ tại Hội chợ công nghiệp hỗ trợ Việt Nam cuối năm 2019

Chuỗi cung ứng toàn cầu: Thêm nhiều doanh nghiệp nội

Ba năm qua, TPHCM đã có rất nhiều nỗ lực vực dậy và phát triển ngành công nghiệp hỗ trợ. Ngoài chính sách hỗ trợ vốn, liên tục 3 năm gần đây, Sở Công thương TPHCM đã phối hợp các doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài (FDI) triển khai chương trình cải tiến hiệu suất sản xuất cho doanh nghiệp (DN) hoạt động trong lĩnh vực công nghiệp hỗ trợ. Nhờ đó, nhiều DN Việt từng bước nâng cao năng lực cạnh tranh... 

Ngân hàng - Chứng khoán

Thị trường

Rau xanh tăng giá mạnh

Sau các đợt bão lũ liên tiếp, các vườn rau xanh lớn tại Đà Nẵng, Quảng Nam bị hư hại gần như hoàn toàn. Chính vì thế, những ngày sau lũ, rau xanh khan hiếm và giá cả tăng vọt. 

Địa ốc

Gem Sky World hưởng trọn lợi thế hạ tầng, xứng danh “thành phố sân bay”

Sở hữu vị trí đắc địa cùng thiết kế đồng bộ, khu đô thị Gem Sky World 92,2ha tại Long Thành - Đồng Nai đã nhanh chóng tạo ấn tượng trên thị trường bất động sản khu vực vệ tinh TPHCM; nay lại gia tăng giá trị khi hệ thống hạ tầng được quy hoạch đồng loạt, tạo đà cho “thành phố sân bay” cất cánh.  

Nông nghiệp

ĐBSCL thất mùa lúa vì mưa dầm

Nhiều ngày qua, tại ĐBSCL có mưa liên tục, kết hợp với triều cường dâng cao khiến nhiều cánh đồng lúa đang trong thời kỳ thu hoạch bị ngập úng. Lúa bị ngập sâu, ảnh hưởng năng suất và chất lượng. 

Đầu tư

Thông tin kinh tế