Hồi sinh thỏa thuận hạt nhân Iran

SGGP
Kênh truyền hình nhà nước Iran Press TV đưa tin, Bộ Ngoại giao nước này đã bác bỏ bất kỳ giải pháp nào nhằm dỡ bỏ từng bước các lệnh trừng phạt được áp đặt đối với Tehran.

Một kỹ thuật viên làm việc trong phòng điều khiển  tại cơ sở chuyển đổi uranium ở Isfahan, Iran.  Ảnh: REUTERS

Một kỹ thuật viên làm việc trong phòng điều khiển tại cơ sở chuyển đổi uranium ở Isfahan, Iran. Ảnh: REUTERS

Quay trở lại thỏa thuận JcPOA 

Theo đài Press TV, giống như cách Mỹ rút khỏi thỏa thuận hạt nhân và tái áp đặt trừng phạt lên Iran mà không có bất kỳ cuộc đàm phán hay tham vấn nào trước đó, bây giờ họ cũng phải dỡ bỏ lệnh trừng phạt theo cách như vậy. Lời khẳng định được đưa ra 1 ngày sau khi giới chức Iran cùng các nước P5+1 (gồm Nga, Anh, Pháp, Trung Quốc, Mỹ và Đức), ngoại trừ Mỹ, thông báo sẽ nhóm họp trực tiếp trong tuần tới tại Vienna, Áo để thảo luận về khả năng hồi sinh thỏa thuận hạt nhân Iran mang tên Kế hoạch Hành động chung toàn diện (JCPOA). Theo Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Iran Abbas Araqchi, người tham gia phái đoàn đàm phán Iran, các bên đã nhất trí nhóm họp trực tiếp tại Vienna, Áo vào ngày 6-4 tới sau các cuộc trao đổi thẳng thắn và nghiêm túc. Trong khi đó, hai nguồn tin ngoại giao châu Âu cũng xác nhận thông tin về cuộc họp vào tuần tới.

Phía Mỹ sau đó cũng xác nhận sẽ tham gia cuộc gặp tại Vienna. Theo Phó Phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Mỹ Jalina Porter, trọng tâm của các cuộc đàm phán vào tuần tới tại Vienna sẽ tập trung vào các bước liên quan tới hạt nhân mà Iran cần phải thực hiện để quay trở lại tuân thủ JCPOA. Tờ New York Times dẫn nguồn người phát ngôn Bộ Ngoại giao Mỹ Ned Price cho biết, Mỹ đã nhất trí với các nước còn lại trong Nhóm P5+1 xác định các vấn đề liên quan đến việc quay trở lại thỏa thuận JCPOA năm 2015. Tuyên bố nhấn mạnh, Washington không hy vọng các cuộc đàm phán sẽ ngay lập tức tạo được đột phá do vẫn còn nhiều khó khăn phía trước, song bày tỏ tin tưởng đây là một bước tiến thuận lợi. 

Còn nhiều mâu thuẫn

Thời gian qua, giới chức Iran nhiều lần đề cập việc quay trở lại thực thi đầy đủ những cam kết trong JCPOA nếu Mỹ dỡ bỏ các biện pháp trừng phạt được áp đặt dưới thời chính quyền của cựu Tổng thống Donald Trump. Theo JCPOA, Iran cam kết hạn chế các hoạt động hạt nhân đổi lấy việc các biện pháp trừng phạt nước này được dỡ bỏ. Tuy nhiên, năm 2018, Tổng thống Mỹ khi đó là ông Donald Trump đã tuyên bố rút nước này ra khỏi thỏa thuận và áp đặt trở lại các biện pháp trừng phạt Iran. Đáp lại, Tehran đã giảm các cam kết của mình trong thỏa thuận. Các nước còn lại tham gia thỏa thuận gồm Anh, Pháp, Nga, Trung Quốc và Đức đang nỗ lực cứu vãn văn kiện này.

Trong 2 tháng đầu tiên trên cương vị Tổng thống Mỹ của ông Joe Biden, các cuộc đàm phán diễn ra với những chuyển biến chóng mặt. Các quốc gia châu Âu tham gia JCPOA đề xuất tổ chức cuộc hội đàm giữa quan chức Mỹ và Iran. Phía Mỹ mong động thái này có thể là những bước để các bên quay trở lại tuân thủ JCPOA. Tuy nhiên, Iran từ chối gặp đại diện Mỹ và cho biết cần nhất trí về các bước khôi phục JCPOA trước khi hội đàm trực tiếp. Một quan chức Mỹ cho biết: “Phía Iran thông báo với chúng tôi rằng tốt nhất là các bên thực hiện, một động thái mở đường cho các cuộc đàm phán đó. Họ muốn giảm nhẹ một số biện pháp trừng phạt để đổi lấy việc đảo ngược một số quyết định về chương trình hạt nhân”.

Các quan chức phương Tây tham gia đàm phán cho biết, động lực cho đột phá trong đàm phán diễn ra trong 2 tuần khi 3 cường quốc châu Âu thảo luận với Mỹ rồi đề xuất với Iran thỏa thuận dỡ phong tỏa 1 tỷ USD tiền bán dầu cho Hàn Quốc. Iran sẽ được dùng số tiền này để mua các mặt hàng nhân đạo và phải đình chỉ hoạt động làm giàu uranium tới mức 20%. Tuy nhiên, Iran từ chối đề xuất và yêu cầu Mỹ dỡ phong tỏa toàn bộ doanh thu xuất khẩu của nước này, ước tính hơn 30 tỷ USD, để đổi lấy việc đình chỉ làm giàu uranium 20%/tháng. Giới chức Mỹ nhận định đây là ý tưởng không có triển vọng.

VIỆT ANH tổng hợp

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Toàn cảnh khu vực diễn ra hội nghị ChangeNow tại Paris

Chung tay chống biến đổi khí hậu

 Hội nghị khí hậu quốc tế ChangeNow diễn ra từ ngày 19 đến 21-5 tại Paris, Pháp quy tụ hơn 400 diễn giả đến từ 120 quốc gia và vùng lãnh thổ. Hội nghị sẽ đưa ra 1.000 giải pháp mới về các vấn đề môi trường, năng lượng bền vững, an ninh lương thực, giảm khí carbon…

Hồ sơ - tư liệu

Chính trường thế giới

Phần Lan, Thụy Điển chính thức nộp đơn gia nhập NATO

Ngày 18-5, hai nước Phần Lan và Thụy Điển đã chính thức nộp đơn xin gia nhập Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) tại trụ sở của liên minh quân sự này và dự kiến tiến trình gia nhập NATO sẽ được khởi động trong ít tuần tới.

Chuyện đó đây

Boeing phóng tàu vũ trụ Starliner

Ngày 20-5, Cơ quan hàng không vũ trụ Mỹ (NASA) cho biết, tàu vũ trụ Starliner của Tập đoàn chế tạo máy bay Boeing đã rời bệ phóng của Trạm không gian Cape Canaveral ở bang Florida (Mỹ).