Áp lực quá tải lên đô thị di sản
Du lịch Hội An đang chịu sức ép từ tình trạng khách tập trung đông tại một số tuyến phố, di tích và khung giờ, gây nguy cơ quá tải cục bộ; hoạt động kinh doanh phát triển nhanh cũng tác động đến cảnh quan, lối sống cư dân và thu hẹp không gian sinh hoạt cộng đồng. Cùng với đó là những tác động của ngập lụt, xói lở và biến đổi khí hậu.
Từ thực tế này, ông Phạm Phú Ngọc, Giám đốc Trung tâm Bảo tồn di sản văn hóa thế giới Hội An cho rằng, cần đổi mới mô hình phát triển du lịch, không chỉ thu hút đông khách mà phải quản lý tốt dòng khách, nâng cao giá trị trên mỗi lượt tham quan, mở rộng không gian hưởng lợi và duy trì tính xác thực của di sản.
Ông Tán Văn Vương, Phó Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch TP Đà Nẵng nhấn mạnh, phải chuyển từ chú trọng số lượng sang nâng cao chất lượng và hiệu quả trải nghiệm. Bảo tồn phải gắn liền với phát huy giá trị di sản, để di sản tiếp tục tạo ra giá trị kinh tế, văn hóa và sinh kế cho cộng đồng.
Trong không gian phát triển mới của TP Đà Nẵng, Hội An có thêm cơ hội mở rộng liên kết, khai thác hiệu quả các nguồn lực văn hóa, sinh thái, làng nghề, nông nghiệp. Trên nền tảng của đô thị di sản, văn hóa bản địa cần được phát huy thành lợi thế cạnh tranh, góp phần nâng cao vị thế Hội An trong hệ sinh thái du lịch của TP Đà Nẵng và khu vực miền Trung.
Mở không gian, giảm áp lực
ThS. KTS. Hoàng Đạo Bảo Cầm, phụ trách Ban Nghiên cứu du lịch thuộc Viện Văn hóa Nghệ thuật, Thể thao và Du lịch Việt Nam đề xuất, xây dựng cơ chế điều phối điểm đến với sự tham gia của cơ quan quản lý, chính quyền địa phương và Trung tâm Bảo tồn di tích nhằm tăng cường phối hợp trong quản lý du lịch, bảo tồn và môi trường.
Hội An cần nâng cao chất lượng trải nghiệm tại phố cổ và các làng nghề thông qua hoạt động tham quan, trải nghiệm thực tế, tôn trọng không gian sáng tạo của nghệ nhân và bảo đảm quyền lợi kinh tế cho người làm nghề. Song song với khuyến khích nghệ nhân hợp tác với người trẻ phát triển sản phẩm du lịch sáng tạo; khảo sát sức chứa, điều tiết dòng khách nhằm giảm áp lực lên di sản và bảo vệ môi trường.
Ở góc độ kết nối không gian du lịch, ông Nguyễn Ngọc Bích, Giám đốc Đổi mới sáng tạo Dự án Du lịch Thụy Sĩ vì sự phát triển bền vững, cho rằng cần phân bổ dòng khách đến các vùng phụ cận để giảm áp lực cho khu phố cổ đồng thời gia tăng trải nghiệm. Để phát huy hiệu quả, cần chuyển từ tư duy quản lý sang quản trị điểm đến, tạo cơ chế kết nối để doanh nghiệp và cộng đồng cùng tham gia, chia sẻ lợi ích từ phát triển du lịch.
