* PHÓNG VIÊN: Trong kế hoạch, thành phố chú trọng điều gì nhất, thưa ông?
* Ông PHẠM HUỲNH QUANG HIẾU: Khái niệm kinh tế tầm thấp đang mở ra một cuộc cách mạng mới, chuyển dịch không gian phát triển kinh tế từ mặt đất lên không phận đa tầng dưới 1.000m.
Với kế hoạch này, thành phố chú trọng chuyển đổi tư duy từ quản lý không phận thuần túy sang khai thác không gian tầm thấp như một tài nguyên kinh tế; coi đây là động lực thúc đẩy phát triển công nghiệp, dịch vụ, logistics và đô thị thông minh. Đồng thời, TPHCM sẽ quy hoạch không gian tầm thấp gắn với phân lớp độ cao và đầu tư xây dựng hạ tầng kỹ thuật tương ứng.
* Lộ trình và kế hoạch triển khai kinh tế tầm thấp tại TPHCM trong thời gian tới như thế nào?
* Trong vòng 3 đến 5 năm tới, với sự vào cuộc đồng bộ từ các cơ quan, TPHCM quyết tâm biến không gian tầm thấp thành một động lực tăng trưởng mới, xanh hơn và thông minh hơn. Thành phố tập trung quyết liệt vào việc "mở đường, xây móng và tăng tốc".
Cụ thể, giai đoạn 2026-2027 sẽ tập trung thí điểm và hoàn thiện thể chế, thiết lập sandbox (cơ chế thử nghiệm có kiểm soát), qua đó ban hành các quy định quản lý, giám sát thử nghiệm UAV, tạo không gian pháp lý an toàn cho doanh nghiệp, viện - trường đổi mới sáng tạo.
Trong giai đoạn này, thành phố cũng quy hoạch rõ ràng không gian tầm thấp, xác định cụ thể các vùng cấm bay cố định, vùng hạn chế và các hành lang bay tiềm năng.
Giai đoạn 2028-2030 là thời kỳ thương mại hóa và cất cánh. TPHCM sẽ nâng cấp hệ thống để tự động hóa hoàn toàn việc quản lý bay, tích hợp dữ liệu thời tiết và chướng ngại vật theo thời gian thực; đồng thời thúc đẩy mạnh mẽ mô hình hợp tác công tư (PPP) nhằm thu hút nguồn vốn tư nhân, vốn FDI và các quỹ đầu tư mạo hiểm vào hạ tầng vật lý như bãi đáp, trạm sạc.
* Theo ông, đâu là điểm nghẽn lớn nhất cản trở kinh tế tầm thấp tại TPHCM hiện nay?
* Khó khăn đầu tiên chính là rào cản pháp lý và quản lý không phận. Đây được coi là "nút thắt" hàng đầu do thủ tục cấp phép bay còn phức tạp.
Để tháo gỡ, trên cơ sở Luật Phát triển đô thị, Sở Quy hoạch - Kiến trúc đang được UBND TPHCM giao chủ trì, phối hợp Bộ Tư lệnh Thành phố, Công an Thành phố, Sở KH-CN và các đơn vị liên quan tham mưu cho UBND TPHCM, HĐND TPHCM xem xét ban hành nghị quyết quy định việc lập, thẩm định, phê duyệt, điều chỉnh quy hoạch không gian tầm cao và không gian tầm thấp trên địa bàn.
Điểm nghẽn thứ hai nằm ở hạ tầng vật lý và hạ tầng số. Kinh tế tầm thấp không thể vận hành nếu thiếu hệ sinh thái hạ tầng chuyên biệt phục vụ định vị, kết nối, giao nhận, cùng hệ thống Quản lý Giao thông không gian tầm thấp (UTM) và hạ tầng mặt đất.
Hiện Bộ Công an và Công an TPHCM đang nghiên cứu, sớm triển khai hệ thống đăng ký UAV tập trung nhằm tạo thuận lợi cho công tác quản lý, giám sát và cấp phép. Bộ Tư lệnh Thành phố cũng đang thử nghiệm và sẽ sớm đưa vào vận hành hệ thống UTM để quản lý không gian tầm thấp và giám sát phương tiện bay.
Về cơ chế thử nghiệm và đổi mới sáng tạo, các viện nghiên cứu, trường đại học và startup công nghệ hiện vẫn gặp nhiều khó khăn, chưa thể thương mại hóa mạnh mẽ các sản phẩm phòng thí nghiệm hay các sản phẩm lưỡng dụng.
