Bộ trưởng Bộ NN-PTNT: “Nỗi lo lớn nhất của tôi là tiêu thụ nông sản”

 (SGGPO). – Sáng 11-6, Quốc hội chất vấn Bộ trưởng Bộ NN-PTNT Cao Đức Phát. Bộ trưởng cho biết, tại kỳ họp này, Bộ đã nhận được 26 chất vấn của ĐBQH và Bộ đã trả lời bằng văn bản.

Tại nghị trường, chất vấn của các ĐB tập trung vào tình trạng khó khăn của tiêu thụ nông sản, chủ trương liên kết “4 nhà” trong nông nghiệp chưa thành công, thu nhập của nông dân còn thấp, áp dụng công nghệ vào nông nghiệp còn yếu…

Bộ trưởng Cao Đức Phát trả lời chất vấn

Không thể có một thị trường ổn định, phải tìm cách thích ứng

ĐB Trương Minh Hoàng (Cà Mau) chất vấn đâu ra giải pháp ổn định đầu ra cho nông nghiệp, nhất là khi Việt Nam ký kết các hiệp định song phương, đa phương?. Đến bao giờ mới ứng dụng KHCN vào nông nghiệp từ sản xuất, bảo quản, chế biến để nông nghiệp đột phá?. ĐB Nguyễn Ngọc Phương (Quảng Bình) cho rằng, liên kết “4 nhà” chưa ổn; quy hoạch yếu kém nên việc trồng-nuôi chạy theo thị hiếu thị trường, không ổn định; trồng rồi chặt. ĐB Nguyễn Văn Tuyết (Bà Rịa-Vũng Tàu); Chủ trương liên kết 4 nhà là đúng như chưa thành công, thậm chí có người nói đã thất bại, bị lãng quên?. Giải pháp nào để đột phá, “nhà” nào là nhạc trưởng?. Cũng theo ĐB Tuyết, chính sách hỗ trợ ngư dân đánh bắt xa bờ chưa hiệu quả?. ĐB Nguyễn Thị Kim Bé (Kiên Giang) bức xúc, ở ĐBSCL người nông dân trồng gạo bị ép giá, khoai lang, hành tím thì không có thị trường tiêu thụ, nuôi tôm thì xuất khẩu khó khăn?. “Bộ trưởng làm gì, nói gì với bà con?. Liên kết 4 nhà đúng là không thành công, giải pháp nào?”, ĐB hỏi.

Trả lời về các vấn đề này, Bộ trưởng Bộ NN-PTNT cho rằng, chúng ta đang thực hiện cơ chế thị trường nên sản xuất cũng phải theo thị trường, nhất là khi Việt Nam đang hội nhập sâu kinh tế thế giới.  Thị trường thì luôn thay đổi, nên để đạt được sự ổn định tương đối thì sản xuất nông nghiệp Việt Nam phải bám sát, phản ứng nhanh nhạy với thị trường cả trong và ngoài nước. Không thể kỳ vọng một thị trường ổn định giá cao, có lợi, mà phải tìm cách thích ứng với thị trường. Kinh nghiệm 20 năm qua cho thấy, phải lựa chọn và phát huy những lợi thế của Việt Nam bằng cách hỗ trợ nông dân làm ra sản phẩm với chất lượng cao hơn, giá thành rẻ hơn. Như vậy thì trong mọi tình huống của thị trường vẫn có thể bán nhiều hơn, được giá có lợi hơn cho nông dân. Với cách làm này, nông nghiệp Việt Nam đã phát triển trong 20 năm qua.

Bộ trưởng cho rằng, hiện nay, với diễn biến mới, hội nhập sâu hơn thì vẫn nên tiếp tục cách này. Tuy nhiên, ở trong nước phải hỗ trợ nông dân để nâng cao khả năng cạnh tranh của nông sản, hỗ trợ nông dân khi thị trường có biến động bất lợi, Một mặt tháo gỡ khó khăn cho DN tiêu thụ nông sản thuận lợi, mặt khác hỗ trợ nông dân để giá nông sản không bị giảm quá sâu; thực hiện các giải pháp giảm thiểu tổn thất, đơn cử như hỗ trợ cho nông dân vay vốn khi khó khăn… Tập trung áp dụng KHCN vào khâu bảo quản, chế biến. Ngày càng hút nhiều DN vào lĩnh vực chế biến sản phẩm phù hợp với thị trường để tiêu thụ hiệu quả. Không ai làm tốt hơn việc này ngoài DN. Đó là những giải pháp giúp ổn định thị trường. “Hiện Bộ đã xây dựng đề án, Thủ tướng đã phê duyệt”, Bộ trưởng cho biết.

ĐB Kim Bé chất vấn nuôi-trồng ra sản phẩm đều khó bán. Nhưng Bộ trưởng Bộ NN-PTNT cho rằng, tình hình thực tế không đến nỗi “không sáng sủa” như vậy. Ở Cần Thơ, Giám đốc Sở NN-PTNT báo rằng lúa, trái cây năm nay được mùa được giá. Giám đốc Hậu Giang cũng báo cáo nhiều trái cây được mùa được giá, lúa hè thu đạt 6 tấn (năm ngoái là 5 tấn). “Không phải các loại nông sản đều khó như dưa hấu, hành tím. Từ đầu năm đến nay, 5 sản phẩm nông nghiệp xuống giá, nhưng cũng có 5 mặt hàng lên, trong đó sắn xuất khẩu tăng 44%. “Trong mọi tình huống phải bình tĩnh để xử lý. Dưa hấu chẳng hạn, năng suất đạt 1,2 triệu tấn cả nước, nhưng dưa hấu Quảng Nam, Quảng Ngãi bị khó là do khó khăn trong công tác thông quan. Hành tím khó khăn do Indonesia dừng nhập khẩu. Hiện chúng tôi đã sang làm việc với phía bạn, cần có thời gian”, Bộ trưởng giải thích. Theo ông, để nông dân có thu nhập tốt cần lựa chọn những mặt hàng chủ lực, giá rẻ hơn, chất lượng tốt hơn, làm căn cơ theo chuỗi giá trị để nâng cao giá trị sản phẩm nông nghiệp.

Một hộ trồng lúa để giàu thì phải có ít nhất 2 ha trồng lúa

ĐB Lê Công Đỉnh (Long An) chất vấn, giá gạo Việt Nam đang thấp nhất trên thị trường xuất khẩu, vì gạo Việt Nam đều là loại trung bình, còn thế giới đang thích gạo cao cấp. “Chúng ta đứng thứ 3 xuất khẩu gạo thì có ý nghĩa gì khi nông dân trồng lúa vẫn khó khăn?. Trách nhiệm của Bộ trưởng?. Chuỗi giá trị không thể đạt được nếu không tiến hành sản xuất trên cánh đồng mẫu lớn. Giải pháp nào để đột phá?”, ĐB nêu. ĐB Nguyễn Thúy Hoàn (Thái Bình) nêu người nông dân Thái Bình nhiều nơi bỏ đất lúa, không thiết tha?.

ĐB Lê Công Đỉnh (Long An)

 Trả lời về điều này, Bộ trưởng Cao Đức Phát cho rằng, xuất khẩu gạo chất lượng cao của Việt Nam đúng là chậm. Tuy nhiên, hiện đang cố gắng để chiếm lĩnh thị trường gạo cao cấp thế giới. 2014 đã xuất khẩu hơn 1 triệu tấn chất lượng cao trên tổng số 5 tiệu tấn gạo. Bộ trưởng hoàn toàn tin là chúng ta sẽ chiếm lĩnh được thị trường gạo cấp cao.

“Nông dân trồng lúa bao giờ giàu?. Chúng ta bảo đảm an ninh lương thực nhưng vẫn phải bảo đảm thu nhập cho người dân. Một hộ trồng lúa để giàu thì phải có ít nhất 2 ha trồng lúa. Nhưng hiện trung bình mỗi hộ chỉ có 0,5 ha. Vì thế lãi thấp, chỉ từ 5-6 triệu đồng. Làm giàu là khó. Năng suất lúa chúng ta gấp 1,5 thế giới. Nhưng thu nhập lại thấp. Vẫn còn dư địa để phát triển, nhưng cần có thêm thời gian, nhân lực, nguồn lực”, Bộ trưởng chia sẻ. Còn về vấn đề người nông dân nhiều nơi không thiết tha với trồng lúa, Bộ trưởng khẳng định, đất lúa là di sản của dân tộc. Đây là nguồn sống của người nông dân nên phải bảo vệ. Nhưng không phải là kiểu bảo vệ khiến dân không sống được. Mà là hỗ trợ thông qua chính quyền để tạo điều kiện cho nông dân giữ đất lúa mà vẫn có thu nhập. Giữ đất lúa nhưng vẫn có thể trồng cây khác nếu có thu nhập cao hơn. Ví dụ nông dân ở Hưng Yên trồng chuối, Bình Thuận trồng Thanh Long (thu nhập cả tỷ đồng/năm). Chúng ta hoàn toàn tạo điều kiện cho bà con nông dân nâng cao thu nhập.

Trả lời câu hỏi của ĐB Nguyễn Bá Thuyền (Lâm Đồng) về phong trào trồng cây mắc ca đang rầm rộ, nhưng Bộ NN-PTNT chưa có quy hoạch, chủ trương để định hướng trồng loại cây này… Bộ trưởng Cao Đức Phát cho biết, hiện số liệu về cây mắc ca trên thế giới chưa thống nhất. Có tài liệu nói thế giới hiện có khoảng 100.000 ha mắc ca, sản lượng 150.000 tấn (trong khi điều là 500.000 tấn). Giá hạt mắc ca đang rất tốt. Trước mắc ca chủ yếu trồng ở Australia, một số nước Nam Phi. Tuy nhiên, hiện các nước đều thấy có lợi nên đổ xô trồng, trong đó có Trung Quốc.

“Theo tính toán, cầu về hạt mắc ca đang tăng 8%/năm; nhưng cung tăng 10-15%/năm. Vì thế cần hết sức thận trọng trong việc trồng cây mắc ca, không để lặp lại với như cây cao su, cà phê”, Bộ trưởng cho biết.

Trong khi đó, theo Bộ trưởng thông tin, các chuyên gia Australia khi sang làm việc với Bộ NN-PTNT Việt Nam đã khuyến nghị, trước mắt Việt Nam chỉ nên trồng khoảng 10.000-15.000 ha mắc ca, làm thật tốt diện tích này, đừng chạy theo số lượng vì dễ sụp đổ. Đặc biệt, chỉ nên trồng ở diện tích mà Bộ NN-PTNT đã thí điểm trồng 20 năm qua, trồng đúng 10 loại giống mà Bộ NN-PTNT đã khảo nghiệm. “Chúng tôi cố gắng trong năm 2015 này sẽ có quy hoạch về cây mắc ca để hướng dẫn cho bà con. Nhưng chắc chắn, từ nay đến 2020, chỉ trồng khoảng 10.000-15.000 ha mắc ca”, Bộ trưởng Cao Đức Phát khẳng định.

Để có sản phẩm nông nghiệp giá trị thì phải liên kết với DN

ĐB Nguyễn Thị Quyết Tâm (TPHCM) hỏi thẳng, trong sản xuất nông nghiệp thì đâu là khâu yếu nhất ảnh hưởng đến sự phát triển bền vững của nông nghiệp?. Có trách nhiệm của Bộ trưởng không, đến đâu, khắc phục thế nào?. ĐB Nguyễn Thị Quyết Tâm hỏi đâu là khâu yếu nhất trong nông nghiệp?.

Đại biểu Nguyễn Thị Quyết Tâm (TPHCM)

“Nỗi lo lớn nhất của Bộ trưởng Bộ NN-PTNT là tiêu thụ. Cái khó nhất của Bộ trưởng Bộ NN-PTNT là chế biến, giống”, Bộ trưởng trả lời. Theo Bộ trưởng, nông dân làm nguyên liệu nhiều, giỏi; nhưng khâu chế biến kém nên vẫn phải bán nguyên liệu thô, chưa có giá trị gia tăng. Để chế biến thì phải có DN vào. Vì vậy, cùng với hỗ trợ nông dân thì phải tạo cơ chế để hút DN vào. Hiện đã có nhiều DN lớn vào như Hoàng Anh Gia Lai, Vingroup.. Sẽ tiếp tục thực hiện hướng này. “Chúng tôi có trách nhiệm ở việc hướng dẫn quy hoạch, khâu thuốc bảo vệ thực vật..”, Bộ trưởng nói.

 Không hài lòng với câu trả lời này, ĐB Quyết Tâm hỏi: “Vậy tại sao thời gian qua chúng ta đã phối hợp nhiều mà vẫn chưa thực hiện được khâu giống, tổ chức lại sản xuất?. Trách nhiệm của Bộ trưởng chưa rõ?”. Theo Bộ trưởng, Chính phủ, Bộ đã cố gắng rất nhiều trong khâu giống kể cả nhập khẩu và nghiên cứu, mong muốn là bằng các nước về khâu giống. Nhiều giống tốt như gạo, cao su, hồ tiêu.. Nhưng nhiều loại giống Việt Nam chưa chủ động được như tôm, chăn nuôi, phải nhập khẩu. “Chúng ta cũng cố gắng nhưng thế giới luôn chuyển động nên phải quyết liệt hơn rất nhiều, đó cũng là trách nhiệm chính của chúng tôi. Ngoài ra, về tổ chức sản xuất, còn thiếu yếu tố DN, Hợp tác xã. Chúng tôi đã trăn trở, cố gắng để tìm kiếm, làm nhưng hiệu quả chưa được như mong đợi, sẽ phải cố gắng tiếp”. Bộ trưởng cam kết.

Đại biểu Đỗ Văn Đương (TPHCM)

ĐB Đỗ Văn Đương (TPHCM) chất vấn nguyên nhân chủ yếu dẫn đến việc DN tư nhân, nước ngoài, ít đầu tư vào nông nghiệp?. Cơ chế nào để đột phá, thu hút các DN nước ngoài có công nghệ hiện đại, sạch đầu tư vào nông nghiệp?. Bộ trưởng trăn trở, chúng ta chia ruộng đất cho nông dân, khi DN tư nhân vào thì không thể có đất. Không thể thu hồi đất của hộ nông dân để đưa DN vào dù biết DN vào là hiệu quả hơn. Hiện nay nhiều địa phương đã chủ động bố trí, tổ chức lại, hợp tác với nông dân để liên kết với DN. Dần dần sẽ phải có cơ chế để làm. Tương tự, chưa nhiều DN nước ngoài đầu tư vào chế biến là do họ không thể hợp tác với từng hộ nông dân. “Chúng ta phải tiến tới thành lập tổ hợp tác, HTX để làm trung gian hợp tác với DN. Rất mừng là hiện nay đã có thêm nhiều chính sách hỗ trợ nông nghiệp, hứa hẹn sẽ có đột phát trong thời gian tới”, Bộ trưởng hy vọng.

* Chiều 11-6, phần chất vấn Bộ trưởng Bộ NN-PTNT Cao Đức Phát đã kết thúc để chuyển sang phần chất vấn Bộ trưởng Bộ Công thương. Vẫn còn 7 ĐBQH đăng ký nhưng chưa được chất vấn Bộ trưởng Bộ NN-PTNT do hết thời gian.

Chốt lại phần trả lời chất vấn của Bộ trưởng Cao Đức Phát, Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Sinh Hùng khẳng định, Đảng, Nhà nước ta nhất quán coi trọng nông nghiệp, nông thôn, đó là vấn đề chiến lược của đất nước. Đánh giá về phần chất vấn và trả lời chất vấn này, Chủ tịch cho rằng, các ĐBQH đặt ra rất toàn diện những vấn đề về nông nghiệp, nông dân. Trả lời của Bộ trưởng rõ ràng, nhận trách nhiệm, đưa ra được những giải pháp, quyết tâm thực hiện giải pháp, đó là điều người dân mong đợi.

“Không chỉ quyết tâm mà cần có giải pháp quyết liệt để thực hiện tái tơ cấu nông nghiệp không chỉ trong trồng trọt mà cả chăn nuôi để nâng cao chất lượng sản phẩm”, Chủ tịch Quốc hội yêu cầu. Cụ thể, đến cuối 2015, phải cơ bản tái cơ cấu xong nền kinh tế, trong đó tập trung vào nông nghiệp, nông thôn. Cần quy hoạch lại căn cơ, tính toán từng loại sản phẩm từ lúa, ngô, khoai, sắn, đỗ tương..đến các loại gia súc, gia cầm là thế mạnh của Việt Nam. “Nhất là trong bối cảnh hội nhập sâu tới đây, phải nâng cao chất lượng sản phẩm thì mới có thể cạnh tranh được. Phải tính tới thị trường tiêu thụ của từng loại sản phẩm. Tái cơ cấu phải tính từ khâu giống, bảo quản.. để hình thành chuỗi giá trị khép kín”, Chủ tịch Nguyễn Sinh Hùng yêu cầu.

Theo Chủ tịch Quốc hội, trả lời chất vấn, Bộ trưởng Cao Đức Phát đã hứa hết năm nay tất cả các địa phương sẽ có đề án tái cơ cấu nông nghiệp. Đây không chỉ là trách nhiệm của bộ NN-PTNT mà của cả các địa phương để thực hiện tái cơ cấu nông nghiệp. Làm được thì mới tránh được nỗi lo về hội nhập tới đây. Bên cạnh đó, phải tổng kết kỹ chủ trương liên kết “4 nhà” vì đang có nhiều trục trặc, sự liên kết còn lỏng lẻo, hiệu quả thấp. Tổng kết để có cơ sở để đưa DN vào nông nghiệp, nông thôn.

“Muốn tái cơ cấu thì phải tổ chức lại việc  sử dụng đất đai. Bộ NN-PTNT phải phối hợp với các bộ ngành liên quan, địa phương để làm việc này. Chỉ có vậy thì chủ trương liên kết “4 nhà” mới phát huy được”, Chủ tịch Nguyễn Sinh Hùng nêu. Xây dựng nông thôn mới hiệu quả hơn, trong đó tiêu chí đầu tiên phải là phát triển sản xuất.

Về  việc trồng bù các diện tích rừng chuyển sang xây dựng các công trình thủy điện, Chủ tịch Quốc hội yêu cầu đến hết năm nay phải hoàn thành như Nghị quyết đã đề ra. “Bộ trưởng đã hứa thì phải thực hiện”, Chủ tịch Quốc hội yêu cầu.

PHAN THẢO- Ảnh: LÃ ANH

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Yêu cầu phát triển nông nghiệp đô thị nhưng lại không cho xây công trình phụ trợ

Yêu cầu phát triển nông nghiệp đô thị nhưng lại không cho xây công trình phụ trợ

TPHCM định hướng phát triển nông nghiệp đô thị theo hướng hiện đại, trong đó nhấn mạnh đến yếu tố công nghệ cao, ứng dụng công nghệ sinh học. Trên thực tế, nông dân, hợp tác xã có nhu cầu rất lớn xây dựng các công trình phụ trợ sản xuất nông nghiệp trên đất nông nghiệp. Tuy nhiên, các địa phương và người dân không thể xây dựng các công trình phụ trợ như nhà lưới, nhà màng… trên đất nông nghiệp suốt thời gian qua.

Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh

Những người hùng thầm lặng

“Lúc mới vào ngành, đứng trước đám cháy tôi thấy nóng quá, sợ quá nên không dám tiến tới. Giờ nghĩ lại thấy mình thật nhát gan”, nói ra điều ấy, Thượng sĩ Nguyễn Phong Nhã (Phòng Cảnh sát PCCC-CHCN, Công an TPHCM) vẫn còn đỏ mặt. Đó là lần đầu tiên cũng là duy nhất anh Nhã không lao mình vào đám cháy. Về đơn vị, anh Nhã (khi ấy hơn 22 tuổi) cứ mãi trăn trở, tự vấn bản thân. Để rồi từ đó đến nay, ở bất kỳ nhiệm vụ nào, đồng nghiệp đều thấy anh nhanh nhạy ứng biến trong biển lửa cứu người, cứu tài sản của dân.

Xây dựng Đảng

Nâng chất đảng viên mới

Thời gian qua, nhiều cơ quan, đơn vị của TPHCM có cách làm hay để tạo nguồn phát triển đảng viên mới, đảm bảo kết nạp đủ số lượng mục tiêu phấn đấu, với những người thực sự ưu tú. 

Việt Nam và Thế giới

Liên hiệp quốc phải là “vườn ươm” cho những sáng kiến hợp tác vì hòa bình và thịnh vượng

LTS: Trong khuôn khổ phiên thảo luận chung cấp cao Khóa 75 Đại hội đồng Liên hiệp quốc (LHQ) diễn ra từ ngày 22 đến 29-9 tại New York (Hoa Kỳ), ngày 25-9 (giờ Việt Nam), Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Nguyễn Phú Trọng đã có thông điệp quan trọng gửi tới hội nghị. Báo SGGP trân trọng giới thiệu toàn văn bài phát biểu của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Nguyễn Phú Trọng:

Vững lòng biển đảo

Nhân sự

Cải cách hành chính

ĐẠI HỘI ĐẢNG CÁC CẤP