Hợp tác xã nông nghiệp

Hai chính sách đột phá

Thực tế cho thấy, HTX của các hộ xã viên có 7 - 8 công đất ở Nam bộ hay 3.000m2 – 4.000m2 đất nông nghiệp ở đồng bằng sông Hồng giỏi lắm cũng chỉ hoạt động cầm chừng. HTX đích thực chỉ có được nếu xã viên là chủ trang trại sản xuất hàng hóa, họ có nhu cầu cao, khả năng thành lập và quản lý các HTX, vì sự phát triển trang trại của xã viên.

Khi HTX với các xã viên là các chủ trang trại mới có thể là đối thủ cạnh tranh của các doanh nghiệp hoạt động lĩnh vực dịch vụ nông nghiệp, trước hết ngành công nghiệp chế biến, buôn bán nông sản. Qua đó, HTX mới bảo vệ được lợi ích xã viên. Muốn vậy, HTX phải thuê nhà quản lý chuyên nghiệp, chuyên gia kinh tế - kỹ thuật giỏi, nhưng HTX phải trả lương cao. Sau nữa, khi các HTX được các chuyên gia quản lý đạt hiệu quả cao, mới có khả năng mở rộng quy mô hoạt động, thu hút rộng rãi xã viên khác. Lúc đó HTX càng có khả năng thuê chuyên gia hàng đầu, lập các DN hoạt động đa ngành, trước hết là công nghiệp chế biến và buôn bán nông sản. Khi đó, nhu cầu của xã viên được thỏa mãn ở mức cao, không bị các DN cạnh tranh, ép giá.

HTX NN Xuân Lộc (TPHCM) hợp tác với Công ty Cá sấu Hoa cà lập làng nghề cá sấu Sài Gòn tại quận 12. Ảnh: Đ.P.

Chủ tịch và thành viên HĐQT của HTX phải là chủ trang trại kinh doanh giỏi có thêm tấm lòng từ thiện và trái tim nhân hậu. Chuyên gia làm thuê cho HTX cũng phải được hấp thụ tấm lòng và trái tim này. Đó là sự khác biệt giữa HTX và công ty cổ phần, công ty TNHH. Rất tiếc, các HTX NN hiện nay không có đủ các điều kiện ấy, nên kém phát triển là vì vậy.

Vừa “cởi trói” vừa “thúc đẩy” HTX NN và cả nền nông nghiệp phát triển bền vững trong giai đoạn công nghiệp hóa, hiện đại hóa và hội nhập là hai chính sách về tích tụ đất đai và giáo dục - đào tạo nông dân. Luật pháp cần tạo khung pháp lý cho thị trường đất đai hoạt động bình thường, mua bán, sang nhượng, thuê quyền sử dụng đất đai để tạo ra các trang trại sản xuất hàng hóa lớn. Các chủ trang trại không bị giới hạn về quy mô ruộng đất và thời gian sử dụng, nên họ là chủ sở hữu quyền sử dụng đất; khi thuê đất, thời gian và giá cả thuê đất tùy thuộc sự thỏa thuận giữa 2 bên.

Luật thừa kế cần sửa đổi để không làm giảm quy mô của trang trại, bằng việc chuyển trang trại 1 chủ sang trang trại hợp danh. Theo đó, chỉ có 1 thành viên thừa kế là có quyền quản trị trang trại (thành viên hợp danh) và chịu trách nhiệm vô hạn, còn các thành viên thừa kế khác chỉ là thành viên góp vốn, chịu trách nhiệm hữu hạn, được hưởng lợi tức và rủi ro theo tỷ lệ phần vốn thừa kế của mình trong trang trại.

Nhà nước có chính sách tài trợ 100% kinh phí giáo dục - đào tạo từ tiểu học đến trung học nghề cho con em nông dân, tạo ra đội ngũ “thanh nông tri điền” quản lý trang trại lớn và các HTX đích thực, quy mô lớn và tạo ra chuyên viên kỹ thuật thực hiện các hoạt động khác trong trang trại và HTX. Đồng thời, Nhà nước còn phải đào tạo nghề cho con em nông dân để có cơ hội kiếm việc làm trong lĩnh vực phi nông nghiệp ở nông thôn, giảm áp lực việc làm tại các trang trại và HTX khi áp dụng cơ giới hóa, tự động hóa trong sản xuất và quản lý để nâng cao năng suất lao động nông nghiệp.

Chính sách đột phá này của Nhà nước là điều kiện tiên quyết thúc đẩy sản xuất nông nghiệp nói chung và các trang trại, HTX NN nói riêng phát triển bền vững, đạt hiệu quả cao.

Hợp tác xã (HTX) là một cộng đồng chức năng, hoạt động mang tính chất kinh tế-xã hội, vì lợi ích kinh tế của các xã viên; những hoạt động kinh tế là phương tiện để gia tăng quy mô và hiệu quả hoạt động phục vụ lợi ích xã viên. Xã viên góp vốn vào HTX nông nghiệp (NN) không kỳ vọng việc chia lợi nhuận theo cổ phần (cổ tức), mà mong muốn HTX NN thỏa mãn cao nhất nhu cầu hoạt động kinh doanh, giúp thoát khỏi sức ép cạnh tranh của các doanh nghiệp kinh doanh dịch vụ đầu vào - đầu ra của nông sản. Sau nữa, hoạt động kinh tế của HTX NN lại mang nặng tính xã hội, dựa vào sức mạnh của sự liên kết giữa các xã viên trong HTX để giúp đỡ, tạo điều kiện cho mỗi xã viên kinh doanh đạt hiệu quả cao hơn. Mục tiêu tối thượng của HTX là vì cộng đồng, thỏa mãn cao nhất nhu cầu xã viên. Để phát triển bền vững, HTX phải đáp ứng điều kiện cần và đủ.


HTX là một tổ chức tự chủ, hoạt động theo pháp luật

Bất kỳ tổ chức, cá nhân nào ngoài HTX không được can thiệp vào sự hoạt động HTX, nhất là công tác nhân sự và kinh doanh, phân phối lợi nhuận… Luật pháp tạo khung pháp lý cho HTX hoạt động bình đẳng trong nền kinh tế thị trường. Luật pháp cũng phải xác lập bắt buộc việc kiểm toán độc lập hàng năm đối với hoạt động HTX; tách bạch cơ cấu và chức năng, quyền hạn của chủ tịch, HĐQT với giám đốc điều hành HTX. Nhưng vì là tổ chức kinh tế mang tính xã hội, nên Nhà nước có thể hỗ trợ HTX phát triển không trái với quy định của WTO.


GS-TS VŨ TRỌNG KHẢI
(Nguyên Hiệu trưởng Trường Cán bộ quản lý NN- PTNT 2 )

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Nông sản Việt Nam xuất khẩu tăng mạnh nhờ tiếp cận thị trường 2,2 tỷ người

Nông sản Việt Nam xuất khẩu tăng mạnh nhờ tiếp cận thị trường 2,2 tỷ người

Sáng 15-1, trong khuôn khổ Hội nghị “RCEP - UKVFTA cơ hội thúc đẩy chuỗi giá trị nông sản Việt Nam với thị trường thế giới” do Hiệp hội Trang trại và Doanh nghiệp nông nghiệp Việt Nam, Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam chi nhánh TPHCM, Hiệp hội Rau quả Việt Nam tổ chức, nhiều chuyên gia nhận định nông sản Việt Nam sẽ tăng giá trị xuất khẩu trong những năm tiếp theo.

Thị trường

Vào “thủ phủ” bánh kẹo nhái La Phù

Từ đại lộ Thăng Long, chỉ đi chừng 1km là đặt chân tới La Phù (huyện Hoài Đức, Hà Nội). Tới đây như lạc giữa đại công xưởng, tổng kho của bánh mứt kẹo, bia rượu, nước uống giải khát… Từ lâu nay, xã La Phù được mệnh danh là “thủ phủ” bánh kẹo nhái, cung cấp cho thị trường cả nước. 

Địa ốc

Tối ưu mọi nguồn lực, Đồng Nai sẵn sàng bứt phá trong năm 2021

Giai đoạn 2021-2025, Đồng Nai được “chọn mặt gửi vàng” để đầu tư trên mọi phương diện, đặc biệt là hoàn thiện hệ thống giao thông, tạo động lực tăng trưởng mới cho địa phương trên tất cả lĩnh vực, xứng tầm với vị thế của tỉnh nằm ở cửa ngõ TPHCM và là trung tâm địa lý của vùng kinh tế trọng điểm phía Nam.

Ngân hàng - Chứng khoán

Đầu tư

Khởi công giai đoạn 2 dự án FLC Quảng Bình

Ngày 17-1, Tập đoàn FLC tổ chức lễ khởi công Tổ hợp khách sạn 500 phòng tiêu chuẩn 5 sao và Trung tâm Hội nghị quốc tế tại gần 1.200 chỗ tại xã Hải Ninh, huyện Quảng Ninh, tỉnh Quảng Bình. Dự án dự kiến sẽ được đưa vào vận hành trong cuối năm 2021.

Chuyển động kinh tế & Đời sống 24H

Thông tin kinh tế