Làm việc xuyên ngày nghỉ đã không còn là điều đặc biệt tại một kỳ họp Quốc hội. Theo kế hoạch, trong suốt chương trình kỳ họp thứ 2, Quốc hội khóa XVI, khai mạc hôm nay 17-10, Quốc hội sẽ làm việc cả 6 ngày thứ bảy và 1 ngày chủ nhật, với khối lượng nghị sự lớn, trong đó có việc xem xét, thông qua 43 dự án luật và nghị quyết quy phạm pháp luật.
Cường độ làm việc cao phản ánh áp lực phải hoàn thiện thể chế, đáp ứng đòi hỏi phát triển của đất nước. Tuy nhiên, quan trọng hơn, mỗi đạo luật phải bảo đảm chất lượng, tính ổn định, khả thi, phù hợp với thực tiễn, có thể đi vào cuộc sống và phát huy giá trị lâu dài. Như Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn đã nhấn mạnh: “Không phải ban hành nhiều luật là thành tích, mà chất lượng và tuổi thọ của luật mới là thành tích”.
Tại kỳ họp này, dự án Luật Văn bản quy phạm pháp luật dự kiến được xem xét, thông qua, thay thế Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật hiện hành. Đây là luật đóng vai trò “xương sống” cho toàn bộ quy trình lập pháp. Để khắc phục tình trạng kềnh càng, nhiều tầng nấc, phân tán về chủ thể và hình thức, dẫn đến nguy cơ mâu thuẫn giữa luật, nghị định và thông tư, dự thảo luật nêu rõ nguyên tắc “mỗi chủ thể có thẩm quyền chỉ ban hành một hình thức văn bản quy phạm pháp luật”. Nhờ đó, hệ thống văn bản được tái cấu trúc tinh gọn xuống còn 17 hình thức, giúp người dân, doanh nghiệp và bộ máy thi hành dễ dàng nhận diện, tra cứu và áp dụng, loại bỏ triệt để tình trạng “xung đột thẩm quyền”.
Bên cạnh đó, thông qua việc đổi mới phân cấp và ứng dụng công nghệ số, quy trình xây dựng luật vốn kéo dài trung bình 22 tháng được rút ngắn xuống còn 10 đến 12 tháng (hoặc ngắn hơn trong các trường hợp cấp bách). Luật chỉ quy định những khuôn khổ pháp lý cốt lõi, nền tảng. Những vấn đề thực tiễn mang tính biến động cao sẽ được điều chỉnh bởi các văn bản dưới luật…
Gắn liền với tinh thần đổi mới của công tác xây dựng pháp luật, danh mục hơn 40 dự án luật và nghị quyết dự kiến thông qua tại kỳ họp thứ 2 sẽ đồng loạt tái thiết lập bộ khung quản trị quốc gia trên mọi trụ cột phát triển.
Trong lĩnh vực kinh tế - tài chính, bộ 3 luật quan trọng được chờ đợi hơn cả là các dự án: Luật Đất đai (sửa đổi); Luật Kinh doanh bất động sản (sửa đổi); Luật Nhà ở (sửa đổi). Cùng với đó là dự án: Luật Ngân sách nhà nước (hợp nhất); Luật Đấu thầu (sửa đổi); Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Chứng khoán; Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp, Luật Thuế sử dụng đất phi nông nghiệp... Sự kết nối đồng bộ giữa các đạo luật này hứa hẹn tháo gỡ các nút thắt về thể chế tài sản, chi phí tiếp cận đất đai và môi trường đầu tư kinh doanh.
Ở trụ cột tư pháp - an ninh - hành chính, các dự án: Bộ luật Hình sự (sửa đổi); Bộ luật Tố tụng hình sự (sửa đổi); Luật An ninh dữ liệu; Luật Định danh và xác thực điện tử; Luật Xử lý vi phạm hành chính (sửa đổi)... được kỳ vọng tạo dựng, củng cố môi trường pháp lý an toàn, minh bạch, bảo vệ quyền con người, quyền công dân và bảo đảm trật tự quản lý nhà nước trong không gian số.
Trong khi đó, các dự án Luật Phát triển công nghiệp văn hóa; Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Bảo hiểm xã hội; Luật An toàn thực phẩm (sửa đổi)... thiết lập chính sách an sinh bền vững, nuôi dưỡng nguồn lực con người và biến văn hóa thành động lực kinh tế trực tiếp của đất nước.
Có thể nói, khi hoàn thành chương trình nghị sự, kỳ họp thứ 2, Quốc hội khóa XVI sẽ để lại dấu ấn đậm nét không chỉ bởi khối lượng xây dựng pháp luật kỷ lục, mà còn bởi những đổi mới trong quy trình lập pháp theo hướng chuyên nghiệp, hiện đại, kiến tạo và vì dân, qua đó tạo nền tảng thể chế vững chắc, khơi thông nguồn lực, mở đường cho đất nước phát triển trong giai đoạn mới.
