Tấc đất, tấc vàng

Với diện tích đất canh tác rộng lớn và dân cư thưa thớt, các quốc gia trong khối Thị trường chung Nam Mỹ (Mercosur - gồm Argentina, Brazil, Paraguay và Uruguay) đã và đang trở thành mục tiêu trong hiện tượng thu mua đất nông nghiệp trên toàn cầu trong thập kỷ qua.

Theo hãng thông tấn Prensa Mercosur, trong số 170 triệu ha đất có thể trồng trọt của Argentina, các chủ nước ngoài đã nắm giữ 20 triệu ha (tương đương gần 12%, chưa kể việc sở hữu gián tiếp). Một số cuộc khảo sát được hãng tin Terramerica của Brazil công bố cho thấy trong giai đoạn 2007-2009, trung bình mỗi ngày các nhà đầu tư nước ngoài mua 1.200ha đất nông nghiệp của quốc gia lớn nhất Nam Mỹ này.

Trong khi đó, chỉ trong giai đoạn 2000-2009, 3 triệu/16 triệu ha đất nông nghiệp của Uruguay đã rơi vào tay các chủ sở hữu nước ngoài, chưa kể tỷ lệ ngoại quốc hóa đất 17% trước giai đoạn này. Người nước ngoài hoặc thực chất là bình phong đại diện cho các nhà đầu tư nước ngoài chiếm phần lớn trong số 200 gia đình đang kiểm soát 80% diện tích đất màu mỡ của Paraguay.

Các chuyên gia nông nghiệp cảnh báo hiện tượng ngoại quốc hóa đất nông nghiệp này mang lại nhiều hệ quả xấu đối với kinh tế và xã hội, trong đó nổi bật nhất là việc mất kiểm soát lãnh thổ, mất dần chủ quyền trong nông nghiệp, thất thoát tài nguyên, mất dần bản sắc nhiều vùng nông thôn…

Chính vì lẽ đó, bỏ qua những cảnh báo về sụt giảm đầu tư nước ngoài và vi phạm “tự do buôn bán”, chính phủ tại 4 nước Mercosur đều đã hoặc đang đưa ra các biện pháp ngăn chặn tình trạng này. Tháng 10-2008, Paraguay ra sắc lệnh cấm mọi hoạt động mua bán đất nông nghiệp với người nước ngoài. Tháng 8-2010, Brazil ban hành luật ấn định giới hạn diện tích đất nông nghiệp do người nước ngoài sở hữu tại mỗi đơn vị cấp huyện không được vượt quá 25% và mỗi hợp đồng buôn bán không được vượt quá 5.000ha.

Gần đây nhất, tháng 4-2011, Chính phủ Argentina đệ trình Quốc hội dự luật có nội dung giới hạn đất nông nghiệp do người nước ngoài sở hữu không được quá 20% cấp quốc gia và diện tích trong mỗi lần giao dịch không quá 1.000ha.

Mặc dù chính phủ 4 nước đã nhận ra những hậu quả về lâu dài của các lợi ích trước mắt gây ra, nhiều phong trào xã hội vẫn cho rằng những đạo luật trên vẫn chưa đủ mạnh khi không đưa ra quy định về việc sử dụng đất nông nghiệp do người nước ngoài sở hữu, không có tính hồi tố, không đặt ra việc kiểm tra, rà soát những diện tích đất đã bị ngoại quốc hóa hay không phòng ngừa những biến dạng mới của hiện tượng này như “thuê dài hạn” đất trồng diện tích lớn.

Có thể thấy, trong bối cảnh giá lương thực trên thị trường thế giới ngày càng cao, mỗi tấc đất nông nghiệp (chứ không phải đất đô thị) hiện nay đều là tấc vàng. Để hạn chế tình trạng ngoại quốc hóa nguồn tài nguyên quý giá này là nỗi trăn trở chắc chắn không chỉ có riêng Mercosur.

Đỗ Văn

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Một số ứng viên nội các của ông Joe Biden, hàng trên: Alejandro Mayorkas,  Avril Haines, John Kerry; hàng dưới: Linda Thomas-Greenfield,  Antony Blinken, Jake Sullivan

Mỹ bắt đầu tiến trình chuyển giao quyền lực

Đối mặt với sức ép ngày càng tăng từ các thành viên đảng Cộng hòa kêu gọi việc tôn trọng ý nguyện của người dân Mỹ, ngày 24-11, Tổng thống Donald Trump tuyên bố cho phép bà Emily Murphy, người đứng đầu Cơ quan Quản lý dịch vụ tổng hợp (GSA), thực hiện tiến trình chuyển giao quyền lực cho ông Joe Biden. 

Hồ sơ - tư liệu

Quyền lực “mềm” trong bầu cử Tổng thống Mỹ

Cuộc bầu cử Tổng thống Mỹ được tổ chức mỗi 4 năm vào ngày thứ ba sau ngày thứ hai đầu tiên của tháng 11. Năm 2020, ba cuộc bầu cử liên bang sẽ được tổ chức vào ngày 3-11 (giờ địa phương, tức 4-11, giờ Việt Nam) gồm bầu toàn bộ Hạ viện, 1/3 Thượng viện và Tổng thống. Mỗi thành viên của Hạ viện đại diện cho một khu vực. 

Chính trường thế giới

Tổng thống Trump đã sẵn sàng chuyển giao quyền lực cho ông Joe Biden

Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 23-11 tuyên bố ông đã cho phép người đứng đầu Cơ quan Quản lý dịch vụ tổng hợp (GSA) - bà Emily Murphy được bắt đầu quá trình chuyển giao cho chính quyền của ứng cử viên tổng thống Mỹ Joe Biden, bất chấp kế hoạch của ông tiếp tục theo đuổi các khiếu nại pháp lý liên quan tới kết quả cuộc bầu cử tổng thống hôm 3-11.

Chuyện đó đây

Bể lặn sâu nhất thế giới

Tổ hợp Deepspot - bể lặn sâu nhất thế giới - đã chính thức khai trương tại thủ đô Warsaw của Ba Lan.