Thông hai lá dẹt là một loài thực vật đặc hữu chỉ có tại Việt Nam. Hiện quần thể nguy cấp, quý hiếm này là báu vật của vùng Nam Tây Nguyên.
Video: Khám phá quần thể thông hai lá dẹt tại Vườn quốc gia Bidoup - Núi Bà. Thực hiện: ĐOÀN KIÊN
Bên cạnh những giá trị văn hóa, quần thể thông hai lá dẹt (tên khoa học Pinus krempfii) tại Vườn quốc gia Bidoup - Núi Bà (thuộc Khu dự trữ sinh quyển thế giới Langbiang) còn mang nhiều giá trị về nghiên cứu khoa học, cầu nối trong quá khứ với hiện tại qua quá trình sinh trưởng kéo dài nhiều thế kỷ.
Quần thể thông hai lá dẹt tại Vườn quốc gia Bidoup - Núi Bà với hàng trăm cây có đường kính gốc từ 50-60cm cho đến những cây đường kính gốc gần 2m cùng hệ sinh thái nhiều lớp tán rừng đang được hơn 70 hộ dân là người đồng bào dân tộc thiểu số bản địa nhận khoán bảo vệ. Ảnh: ĐOÀN KIÊN
Quần thể loài thông hai lá dẹt mọc tập trung tại khoảnh 3,4,5 tiểu khu 89 và khoảnh 1,2,3 tiểu khu 90, lâm phần quản lý của Vườn quốc gia Bidoup - Núi Bà. Ảnh: ĐOÀN KIÊN
Khu vực trên cách không xa quốc lộ 27C (nối 2 khu vực Đà Lạt - Nha Trang), thuận lợi cho các hoạt động nghiên cứu, du lịch trải nghiệm. Ảnh: ĐOÀN KIÊN
Tại đây, một chốt trực quản lý bảo vệ rừng được dựng lên duy trì từ 8 đến 10 người trực 24/24 để có thể nắm bắt mọi diễn biến bất thường liên quan khu rừng và quần thể thông hai lá dẹt quý hiếm. Ảnh: ĐOÀN KIÊN
Qua các đợt khảo sát, Vườn quốc gia Bidoup - Núi Bà đã xác định được 108 cá thể loài thông hai lá dẹt đặc hữu, nguy cấp, quý hiếm có đường kính từ 1-1,9m và độ tuổi ước tính từ 430 đến khoảng 1.000 năm. Ảnh: ĐOÀN KIÊN
Đây cũng là quần thể vừa được công nhận là Cây Di sản Việt Nam, được đánh số và vị trí tọa độ trên GPS của từng cây. Ảnh: ĐOÀN KIÊN
Theo nghiên cứu của các nhà khoa học, cây thông hai lá dẹt có đường kính trên 1m có thể lưu trữ lượng carbon bằng hàng trăm, thậm chí hàng ngàn cá thể cây nhỏ khác. Ảnh: ĐOÀN KIÊN
Riêng đối với kiểu rừng có thông hai lá dẹt tồn tại, có 5 tầng rõ rệt (tầng vượt tán, tán chính, dưới tán, cây bụi và tầng thảm tươi), khoảng 70% lượng nước mưa sẽ thấm vào lòng đất, điều tiết từ từ ra sông suối, làm chậm vòng tuần hoàn nước, giữ nước tốt hơn ở những khu vực đất trống, thảm thực vật thưa thớt. Ảnh: ĐOÀN KIÊN
Thông hai lá dẹt có đặc điểm bên ngoài dễ nhận biết với hai lá hình kiếm. Ảnh: ĐOÀN KIÊN
Cây tái sinh bằng hạt khá phổ biến, nhưng cây tái sinh tự phát triển chiều cao trên 2m khá hiếm gặp. Ảnh: ĐOÀN KIÊN
Thạc sĩ Trương Quang Cường, Phó Giám đốc Trung tâm dịch vụ Du lịch và Khoa học, Vườn quốc gia Bidoup - Núi Bà, cho biết: “108 cây thông hai lá dẹt cổ thụ có độ tuổi nhiều thế kỷ, rất hữu ích cho việc bảo tồn nguồn gene, nghiên cứu biến đổi khí hậu thông qua vòng năm cây rừng, cho biết được những diễn biến thời tiết trong quá khứ. Qua đó, có thể xây dựng những kịch bản về biến đổi khí hậu trong tương lai, trở thành những thông tin hữu ích giúp con người xây dựng được những kịch bản nhằm ứng phó với biến đổi khí hậu”.
Thạc sĩ Trương Quang Cường, Phó Giám đốc Trung tâm dịch vụ Du lịch và Khoa học, Vườn quốc gia Bidoup - Núi Bà. Ảnh: ĐOÀN KIÊN
Theo quan niệm của người dân địa phương, những cây thông hai lá dẹt là cây “thần linh”, là nơi trú ngụ của thần linh nên bà con trong vùng không chặt vì rất kiêng kỵ. Cây có thể già, cành lớn gãy rơi xuống đất nhưng không ai lấy về làm củi hay sử dụng. Nhờ đó, quần thể thông hai lá dẹt tại đây được bảo tồn khá nguyên vẹn. Ảnh: ĐOÀN KIÊN
Lực lượng chức năng và người dân bản địa thường xuyên tuần tra, bảo vệ quần thể cây di sản thông hai lá dẹt trên đỉnh Hòn Giao. Ảnh: ĐOÀN KIÊN
Ông Tôn Thiện An, Giám đốc Vườn quốc gia Bidoup - Núi Bà cho biết, thời gian tới sẽ tiếp tục phối hợp với các đơn vị triển khai hoạt động nghiên cứu khoa học, giám sát và bảo vệ quần thể thông hai lá dẹt; đồng thời phát triển du lịch sinh thái gắn với bảo tồn, tạo sinh kế bền vững cho cộng đồng địa phương và làm giàu thêm di sản thiên nhiên của Việt Nam.
