Chuyện về các “phó tướng”

Không “đứng mũi chịu sào” như các HLV trưởng, họ là những người đứng sau thành công cũng như thất bại của đội bóng. Song vẫn chưa có một khái niệm mang tính thống nhất về họ: Trợ lý HLV trưởng hay HLV Phó?! Trong một chừng mực nào đó, vai trò của những người này ít được nhắc tới. Chỉ đến khi đội bóng chưa tìm được thuyền trưởng thì các “phó tướng” mới được đề cập.

“Thực ra vai trò của các trợ lý rất đa dạng và tuỳ thuộc vào từng đội bóng, từng môi trường. Anh ta có thể là trợ lý ngôn ngữ, có thể là HLV thủ môn, có thể là HLV thể lực hay là người phụ trách theo dõi về chuyên môn của các đối thủ. Nói chung công việc của họ phụ thuộc hoàn toàn vào sự phân công của HLV trưởng – người chịu trách nhiệm cao nhất về sự thành bại, về chuyên môn và về chiến lược của đội bóng.

Ông Ngô Lê Bằng (đứng bên phải) trong vai trò trợ lý HLV đội tuyển U18 Việt Nam. Ảnh: Hoàng Hùng

Trên sân tập cũng như trong các trận đấu, chúng tôi có nhiệm vụ cùng HLV trưởng thực thi những giáo án cho VĐV. Trong băng ghế huấn luyện phải luôn có sự thống nhất thì mọi chuyện mới vận hành trơn tru được” – trợ lý Ngô Lê Bằng – đội Bình Dương cho biết.

Từng là cầu thủ kiêm HLV phó của Quân Khu Thủ đô những năm đầu thập kỷ 80 của thế kỷ trước, Ngô Lê Bằng “du Nam” và có thời gian ngắn làm trợ lý cho Trần Vũ tại Đà Nẵng rồi Nguyễn Đạt Hùng ở đội Công an thành phố trước đây, trước khi đảm nhận vai trò giảng viên các lớp bóng đá trẻ khu vực phía Nam của LĐBĐVN. Nhiệm vụ “theo dõi” các đối thủ sắp tới của Bình Dương là một phần việc khá quan trọng của Ngô Lê Bằng vào thời điểm hiện tại. Đó là công việc đòi hỏi nhiều sự tinh tường, nhạy cảm và phải am hiểu về chuyên môn.

Thông thường ở các nền bóng đá phát triển trên thế giới, các trợ lý là những người trực tiếp chỉ đạo các buổi tập theo giáo án của HLV trưởng (người quản lý, còn gọi là manager). Vai trò của họ được thể hiện rất rõ nét với những danh mục riêng: tuyển trạch viên, thông dịch viên, HLV thể lực… Nhưng ở Việt Nam, các HLV trưởng thường kiêm luôn hầu hết các công việc tại đội bóng. Chính vì thế, các trợ lý ít được nhắc tới. Song cũng có những ngoại lệ.

“Tại Tiền Giang, HLV trưởng và các trợ lý có một sự thống nhất rất rõ ràng về phân việc. BHL sẽ chia bớt phần gánh nặng cho nhau để quản lý CLB một cách tốt nhất, không chỉ trên sân tập hoặc trong các trận đấu. Sự thống nhất về quan điểm huấn luyện sẽ giúp chúng tôi phối hợp ăn ý hơn. Chúng tôi luôn tôn trọng HLV trưởng và ngược lại. Tôi có thể nhắc nhở các học trò nếu anh ta mắc sai lầm trong các trận đấu, bởi HLV trưởng không phải lúc nào cũng có thể bao quát hết sự việc. Chúng ta nên hiểu những tình huống đó một cách thật khách quan, chứ không phải các trợ lý muốn “lấn sân”” – trợ lý Phạm Văn Rạng đội Thép Pomina Tiền Giang tâm sự.

Cuộc sống của Phạm Văn Rạng dường như gắn liền với sân Tiền Giang và đội bóng này. Sau khi treo giày, Văn Rạng được giữ lại làm trợ lý cho các đời HLV Trần Duy Hùng, Nguyễn Kim Hằng và bây giờ là Vũ Trường Giang. Mới đấy mà đã 10 năm rồi. Đằng sau vẻ mệt mỏi, đằng sau mái tóc dài và quăn, trông Rạng không bao giờ mất đi những kỳ thú với công việc của một phó tướng. Phạm Văn Rạng nói tiếp: “Ngay cả khi đội bóng tập trung và chơi tại Tiền Giang, tôi vẫn sinh hoạt và ngủ tại đội, chứ không về nhà. Việc điểm danh và nhắc nhở các cầu thủ trong sinh hoạt là không thể xem nhẹ. Tôi thực hiện các công việc này theo thói quen đã nhiều năm nay. Và tôi yêu nó lúc nào không hay!”.

Hồi đầu mùa giải 2006, người ta nhắc khá nhiều đến việc các ông phó tướng “hoá thân” thành đầu tàu – tức HLV trưởng, và phần nào thành công. Cũng đúng thôi, đó gần như là một quy luật phát triển tất yếu trong thế giới chiếc ghế huấn luyện. Sau thời gian dài tích luỹ kinh nghiệm, các trợ lý đã cóp nhặt đủ “lượng” và việc chuyển thành “chất mới” là điều hiển nhiên. Có những người dường như sinh ra chỉ để làm phó tướng. Ngô Lê Bằng và Phạm Văn Rạng là hai trong rất nhiều những phó tướng đang hành nghiệp trong làng bóng đá Việt Nam mà thôi! Không phải ai cũng hiểu hết công việc của họ. Và tất nhiên, không phải ai cũng thông cảm cho những vị phó tướng này. 

TRẦN HẢI

Các tin, bài viết khác