Theo thông tin từ các cơ quan kinh tế khu vực, đàm phán DEFA đã hoàn tất vào cuối tháng 5 vừa qua, sau khi các bên xử lý những vấn đề còn tồn đọng. Hiệp định dự kiến được ký bên lề Hội nghị Cấp cao ASEAN lần thứ 49 tại Philippines trong tháng 11.
Đây được kỳ vọng là khuôn khổ kinh tế số toàn diện đầu tiên ở cấp khu vực, tạo nền tảng cho việc tăng cường liên kết thị trường và thúc đẩy doanh nghiệp tham gia sâu hơn vào thương mại số.
Ảnh: THX
DEFA bao quát nhiều lĩnh vực quan trọng như thương mại điện tử, thanh toán điện tử, luồng dữ liệu xuyên biên giới, định danh số, bảo vệ dữ liệu cá nhân, an ninh mạng và hợp tác về trí tuệ nhân tạo.
Trên trang web của Diễn đàn kinh tế thế giới (WEF), ông Mario Masaya, Phó Chủ tịch phụ trách nghiên cứu, công nghệ và dịch vụ tài chính của Hội đồng kinh doanh Mỹ - ASEAN, cho rằng, DEFA có thể tạo ra bộ quy tắc số chung cho 11 nước ASEAN, hài hòa các quy định về thương mại số, định danh số, quản trị dữ liệu, thanh toán điện tử, an ninh mạng và dịch chuyển nhân lực số.
Theo ông Mario Masaya, khi được ký kết và triển khai, hiệp định sẽ giúp giảm chi phí, tạo điều kiện cho doanh nghiệp mở rộng hoạt động xuyên biên giới.
Khảo sát của WEF với hơn 4.500 doanh nghiệp Đông Nam Á cho thấy khả năng tham gia kinh tế số vẫn chưa tương xứng với mức độ sẵn sàng về công nghệ. Các doanh nghiệp vẫn gặp trở ngại khi giao dịch xuyên biên giới, thanh toán, xác thực danh tính, ký tài liệu và chuyển dữ liệu, nhất là với doanh nghiệp siêu nhỏ, nhỏ và vừa.
Vì vậy, DEFA cần được xem là điểm khởi đầu để nâng cao năng lực nội sinh, thay vì chỉ thúc đẩy giao dịch trực tuyến.
Theo nhiều chuyên gia, liên kết số của ASEAN cần dựa trên thế mạnh từng thành viên như Singapore mạnh về giải pháp thanh toán và tài chính số; Malaysia cung ứng bán dẫn, điện tử và hạ tầng dữ liệu; Việt Nam cung cấp phần mềm, dịch vụ công nghệ thông tin; Philippines về dịch vụ khách hàng và hỗ trợ doanh nghiệp; Indonesia với thị trường tiêu dùng số lớn.
Các nước còn lại có thể tham gia bằng dịch vụ công số, thanh toán điện tử, du lịch trực tuyến và các ứng dụng phù hợp nhu cầu trong nước.
Báo cáo công bố tháng 9 của Tổ chức Hợp tác và Phát triển kinh tế (OECD) đã khuyến nghị ASEAN nâng chất lượng đầu tư, thúc đẩy chuyển giao công nghệ, phát triển kỹ năng lao động và năng lực của doanh nghiệp nội địa, thay vì chỉ quan tâm quy mô dòng vốn. Đây cũng là cơ sở để khu vực tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị công nghệ và tăng trưởng bền vững.
Ông Stephan Mergenthaler, Giám đốc công nghệ của WEF và bà Sandy Chong, phụ trách các sáng kiến khu vực châu Á - Thái Bình Dương của WEF, nhấn mạnh, tương lai số của ASEAN phụ thuộc vào khả năng liên thông các hệ thống, xây dựng quy định tạo niềm tin và đưa lợi ích số đến được với doanh nghiệp nhỏ và người dân.
Trong khi đó, hãng thông tấn Philippines PNA nhận định, để giảm phụ thuộc vào chip bán dẫn, điện toán đám mây và nền tảng nước ngoài, khu vực cần chuyển cam kết hợp tác thành kế hoạch đầu tư, phát triển công nghệ nội địa và bảo đảm an ninh số có mục tiêu cụ thể.
