Con đường thể hiện sự làm chủ của Việt Nam trên biển

Đó là khẳng định của Thiếu tướng, PGS-TS Vũ Quang Đạo (ảnh), Viện trưởng Viện Lịch sử quân sự Việt Nam trong cuộc trao đổi riêng với phóng viên SGGP. Theo đó, sau quá trình nghiên cứu, thử nghiệm và chuẩn bị về mọi mặt, ngày 23-10-1961, Quân ủy Trung ương, Bộ Quốc phòng quyết định thành lập Đoàn vận tải biển 759 (tiền thân của Lữ đoàn 125 Hải quân ngày nay), đánh dấu sự ra đời của tuyến chi viện chiến lược Bắc – Nam trên biển. Từ đây, các địa phương ven biển miền Nam, chiến trường Nam bộ và duyên hải Nam Trung bộ đã nhận được sự chi viện trực tiếp của miền Bắc, tạo nên sức mạnh và niềm tin to lớn cho các lực lượng vũ trang trên chiến trường miền Nam.

* Phóng viên:
Là nhà nghiên cứu lịch sử quân sự, xin Thiếu tướng đánh giá một cách tổng quát về ý nghĩa của tuyến đường Hồ Chí Minh trên biển trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước?

* Thiếu tướng, PGS-TS VŨ QUANG ĐẠO:
Đây là vấn đề được các nhà khoa học, nghiên cứu lịch sử nói đến rất nhiều. Theo tôi, ý nghĩa lớn nhất của con đường này là biểu tượng của sức mạnh Việt Nam trên biển trong thời kỳ chống Mỹ cứu nước. Sức mạnh thể hiện trên mấy vấn đề sau: Đó là ý chí, quyết tâm và bản lĩnh của quân đội và nhân dân Việt Nam; biểu hiện khả năng vận dụng tất cả các sức mạnh của toàn dân và toàn quân, trong đó lực lượng của Đoàn 125 là những người tiêu biểu. Sức mạnh tổng hợp đó được hình thành từ những người đóng tàu, người làm bến, bốc xếp, bảo quản hàng hóa... Đó là sức mạnh của toàn dân tộc, chứ không riêng gì Đoàn 125; và đó cũng là ý nghĩa lớn nhất của con đường huyền thoại này.

Thiếu tướng, PGS-TS Vũ Quang Đạo

* Có thể so sánh như thế nào về con đường Hồ Chí Minh trên biển và đường Trường Sơn – Hồ Chí Minh trên bộ, thưa Thiếu tướng?

* Hai con đường này như “anh em sinh đôi”, hỗ trợ lẫn nhau để chi viện một cách đầy đủ, toàn diện cho chiến trường miền Nam. Trong khi con đường Trường Sơn – Hồ Chí Minh trên bộ đã vận chuyển rất nhiều hàng hóa, vũ khí vào miền Nam, nhưng vẫn không thể vươn tới những địa phương ven biển, duyên hải miền Trung và Nam bộ thì con đường trên biển đã làm được điều đó.

Về khối lượng vận chuyển, tuy không nhiều bằng đường bộ, nhưng tính hiệu quả của đường trên biển thấy rất rõ. Thông qua con đường này, chúng ta đã nối liền hậu phương lớn miền Bắc với tiền tuyến lớn miền Nam, nhất là những địa phương ven biển Nam bộ. Không chỉ nối liền bằng vật chất mà bằng tình cảm với ý chí, quyết tâm và sự đoàn kết, thống nhất giữa 2 miền. Mỗi chuyến tàu cập bến là gửi gắm tất cả niềm tin vào miền Nam và đó là sự động viên rất lớn cho quân dân miền Nam trong cuộc kháng chiến.

* Nhiều người cho rằng, con đường Hồ Chí Minh trên biển là sự sáng tạo độc đáo của nghệ thuật quân sự Việt Nam, chưa có tiền lệ trên thế giới. Theo Thiếu tướng, đâu là sự độc đáo, chưa có trong tiền lệ đó?

* Thực ra so sánh kiểu này thường khập khiễng. Thế nhưng nếu nhìn toàn diện về lịch sử quân sự thế giới, đúng là Việt Nam chúng ta có sự độc đáo trong việc xây dựng con đường này. Trên thế giới, nhiều nước cũng đã hình thành những tuyến vận tải quân sự chiến lược trên biển tương tự, ví dụ như trong chiến tranh thế giới thứ 2, khi TP Leningrad bị phát xít Đức bao vây, Liên Xô cũng đã tổ chức tuyến đường chi viện trên biển Baltic cho thành phố này; cũng trong chiến tranh thế giới thứ 2, Mỹ và Anh cũng đã có những tuyến đường vận tải biển tương tự; ở Việt Nam trong kháng chiến chống Pháp, chúng ta cũng đã thực hiện ở Thanh Hóa, Nghệ An...

Tuy nhiên tính quy mô và sự liên tục, lâu dài thì không đâu có được như ở đường Hồ Chí Minh trên biển. Đó là 14 năm liên tục (chỉ có một vài giai đoạn ngắn tạm dừng), với sự tham gia của đủ mọi thành phần, cả quân đội và nhân dân. Trong khi những tuyến đường nói trên, kể cả của Liên Xô, Mỹ, Anh đều chỉ do quân đội thực hiện trong một thời gian nhất định.

Sự độc đáo của con đường này còn thể hiện sự làm chủ vùng biển, cũng như tính mưu trí sáng tạo của quân dân ta trong việc mở đường, vừa vận chuyển, vừa đánh địch và có hiệu quả rất lớn. Về mặt nghệ thuật quân sự, đây là nét hết sức độc đáo, chưa từng có lịch sử quân sự thế giới.

* Chúng ta nói nhiều đến việc phát huy truyền thống đường Hồ Chí Minh trên biển đối với việc bảo vệ chủ quyền, phát triển kinh tế biển đảo hiện nay. Vậy theo Thiếu tướng, đâu là bài học lớn nhất và cần phải phát huy nhất hiện nay?

* Đó chính và việc phát huy sức mạnh toàn dân tộc. Sức mạnh đó thể hiện trước hết ở sự lãnh đạo đúng đắn và sáng tạo của tập thể những nhà lãnh đạo đất nước, trước hết là Ban Chấp hành Trung ương Đảng. Tạo nên sự đoàn kết, đồng lòng của toàn dân tộc trong tình hình và điều kiện mới. Sức mạnh đó cũng thể hiện ở chỗ, chúng ta phải xây dựng bằng được lực lượng vũ trang hùng hậu. Không nhất thiết phải số đông, nhưng lực lượng đó có tiềm lực, sức mạnh cụ thể và hoạt động hiệu quả.

Mặt khác, xây dựng khối đại đoàn kết toàn dân, chúng ta sẽ luôn trên dưới đồng lòng, chung sức trong mọi vấn đề của đất nước. Giữ vững khối đại đoàn kết toàn dân, có được sức mạnh toàn dân đó, nhất định chúng ta sẽ làm chủ được biển đảo trong tình hình mới. 

TRẦN LƯU (thực hiện)

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Một phiên họp của UBTVQH. Ảnh tư liệu SGGP

Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến về tổ chức phiên tòa trực tuyến

Tiếp tục phiên họp thứ 3, hôm nay (20-9) Ủy ban Thường vụ Quốc hội (UBTVQH) sẽ xem xét, cho ý kiến về các báo cáo công tác năm 2021 của Tòa án nhân dân tối cao, Viện Kiểm sát nhân dân tối cao; các báo cáo của Chính phủ về công tác phòng chống tội phạm và vi phạm pháp luật, công tác thi hành án và công tác phòng chống tham nhũng năm 2021. Quốc hội sẽ cho ý kiến về đề nghị của Tòa án nhân dân tối cao xung quanh việc tổ chức phiên tòa trực tuyến. 

Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh

Dấn thân cho ngày mai tươi đẹp

“Từ bữa dịch tới giờ, mấy cô cậu đoàn viên thanh niên trong khu phố hỗ trợ chúng tôi nhiệt tình lắm. Bữa trước khu vực này bị phong tỏa, khi cần chúng tôi gọi, chỉ vài phút sau là các cháu đã có mặt trợ giúp”, bà Phạm Phương Quyên (khu phố 1, phường Hòa Thạnh, quận Tân Phú, TPHCM) nói về các đoàn viên thanh niên ở khu phố mình.

Xây dựng Đảng

Việt Nam và Thế giới

Đưa quan hệ Việt Nam - Cuba lên tầm cao mới

Theo TTXVN, ngày 20-9, tại Cung Cách mạng, thủ đô La Habana, ngay sau lễ đón chính thức, Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc đã tiến hành hội đàm với Bí thư thứ nhất Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Cuba, Chủ tịch Hội đồng Nhà nước và Hội đồng Bộ trưởng Cộng hòa Cuba Miguel Díaz-Canel cùng nhiều quan chức cấp cao của Cuba.

Vững lòng biển đảo

Họp mặt Đoàn công tác số 7 Trường Sa năm 2019

Thay mặt Đoàn công tác số 7 và Đoàn đại biểu TPHCM, nguyên Phó Bí thư Thành ủy TPHCM Võ Thị Dung phát biểu ôn lại kỷ niệm trong chuyến hải trình đi thăm, động viên quân và dân đang sinh sống, làm nhiệm vụ trên các đảo thuộc quần đảo Trường Sa và nhà giàn DK1

Nhân sự

Cải cách hành chính

ĐẠI HỘI ĐẢNG CÁC CẤP