Hà Nội quyết tâm bảo vệ ngôi nhất toàn đoàn, TPHCM hướng đến thành tích cao trên sân nhà, trong khi Quân đội, Công an Nhân dân và nhiều địa phương cũng có những mục tiêu riêng.
Những thế lực bước vào cuộc đua
Sau bốn năm chờ đợi, Đại hội Thể thao toàn quốc lần thứ X-2026 chính thức bước vào tranh tài, quy tụ 36 đoàn thể thao của 34 tỉnh, thành phố cùng hai ngành Quân đội và Công an. Với 48 môn, 973 nội dung thi đấu, Đại hội khai mạc chính thức ngày 21-11 và bế mạc 12-12, trong đó TPHCM là địa phương đăng cai chính.
Nhìn lại Đại hội năm 2022, Hà Nội đứng đầu bảng tổng sắp với 175 HCV, tiếp đến là TPHCM (128 HCV) và Quân đội (90 HCV). Khoảng cách giữa ba đoàn dẫn đầu phần nào cho thấy ưu thế của những trung tâm có lực lượng vận động viên đông đảo, hệ thống đào tạo ổn định và nhiều môn thế mạnh. Tuy nhiên, sau bốn năm, tương quan lực lượng đã có những thay đổi, hứa hẹn cuộc cạnh tranh hấp dẫn hơn.
Hà Nội tiếp tục bước vào Đại hội với vị thế đương kim vô địch và mục tiêu bảo vệ ngôi đầu. Đây là đoàn có lực lượng tham dự đông đảo, trải đều ở nhiều môn, từ bắn súng, đấu kiếm, vật, boxing đến wushu và các môn thể thao Olympic. Tại Đại hội năm 2022, riêng wushu mang về 20 HCV, bắn súng đóng góp 17 HCV, vật giành 11 HCV và boxing có 8 HCV. Những thành tích ấy là cơ sở để thể thao thủ đô tự tin hướng đến kỳ Đại hội lần này.
Dù vậy, vị trí dẫn đầu của Hà Nội chắc chắn sẽ chịu nhiều sức ép, trước hết từ TPHCM. Sau 20 năm, thành phố trở lại vai trò đăng cai chính Đại hội, mang theo kỳ vọng cải thiện thành tích so với vị trí thứ nhì năm 2022.
Lợi thế sân nhà giúp các vận động viên TPHCM có điều kiện thi đấu quen thuộc, nhận được sự cổ vũ trực tiếp của khán giả. Đây cũng là dịp để thể thao thành phố thể hiện kết quả đầu tư, đào tạo và chuẩn bị lực lượng trong những năm qua. Với truyền thống ở các môn như bơi, điền kinh, thể dục dụng cụ, võ thuật và nhiều môn thể thao khác, TPHCM có cơ sở để kỳ vọng vào một kỳ Đại hội thành công.
Bên cạnh hai trung tâm lớn, Quân đội vẫn là đối thủ đáng chú ý. Đoàn từng giành 90 HCV và xếp thứ ba toàn đoàn năm 2022, với lực lượng có truyền thống ở bắn súng cùng nhiều môn đòi hỏi thể lực, sức mạnh và bản lĩnh thi đấu. Công an Nhân dân cũng có cơ hội tạo dấu ấn ở những nội dung sở trường.
Sự hiện diện của các đoàn ngành, cùng những địa phương có truyền thống đào tạo vận động viên thành tích cao, khiến cuộc đua huy chương khó có thể sớm phân định. Ở một kỳ Đại hội với gần 1.000 bộ huy chương, những thay đổi tại từng nhóm môn đều có thể ảnh hưởng đến thứ hạng chung.
Chiều sâu lực lượng quyết định vị thế
Ở Đại hội Thể thao toàn quốc, một vài ngôi sao xuất sắc chưa đủ giúp một đoàn cạnh tranh ngôi đầu. Thành tích chung phụ thuộc nhiều vào số lượng vận động viên có khả năng giành huy chương, sự ổn định qua từng nội dung và cách phân bổ lực lượng ở các môn thi đấu.
Đó là lợi thế của những trung tâm lớn như Hà Nội và TPHCM. Với hệ thống đào tạo rộng, hai đoàn có điều kiện xây dựng lực lượng ở nhiều tuyến, từ vận động viên trẻ đến những tuyển thủ giàu kinh nghiệm. Trong khi đó, Quân đội và các địa phương có thể tập trung vào những môn sở trường để tìm kiếm thứ hạng tốt nhất.
Các môn có nhiều bộ huy chương như bắn súng, bơi, điền kinh hay một số môn võ được dự báo sẽ ảnh hưởng đáng kể đến bảng tổng sắp. Chỉ cần một đoàn thi đấu vượt kỳ vọng ở vài môn, khoảng cách huy chương sẽ thay đổi.
Một điểm đáng chú ý khác là Đại hội năm nay diễn ra sau khi các địa phương thực hiện sắp xếp, hợp nhất đơn vị hành chính. Việc mở rộng địa giới giúp một số đoàn có thêm nguồn vận động viên, cơ sở tập luyện và những môn thế mạnh từ các địa phương trước đây.
Vì thế, thành tích năm 2022 vẫn là cơ sở tham khảo quan trọng, nhưng khó phản ánh đầy đủ sức mạnh của các đoàn ở thời điểm hiện tại. Những thay đổi về lực lượng, cơ cấu tổ chức và quá trình chuẩn bị chuyên môn có thể tạo ra khác biệt khi bước vào thi đấu.
Với các địa phương, Đại hội còn là dịp nhìn lại hiệu quả đào tạo trong bốn năm qua. Bên cạnh những tuyển thủ đã khẳng định tên tuổi, sự trưởng thành của lớp vận động viên trẻ sẽ góp phần quyết định khả năng duy trì thành tích ở các kỳ tranh tài tiếp theo.
Riêng TPHCM, kỳ Đại hội trên sân nhà mang thêm ý nghĩa khi thành phố vừa tham gia cuộc đua huy chương, vừa đảm nhận phần lớn công tác tổ chức. Thành tích thi đấu, điều kiện phục vụ vận động viên và chất lượng các cuộc tranh tài đều là những điều được chờ đợi.
Cuộc cạnh tranh giữa Hà Nội, TPHCM, Quân đội, Công an Nhân dân cùng các địa phương hứa hẹn nhiều diễn biến đáng chú ý, với mỗi đoàn có thế mạnh và kỳ vọng riêng. Sau bốn năm, một cuộc đua mới đã bắt đầu. Những tấm huy chương đầu tiên sẽ dần cho thấy sự chuẩn bị của từng đoàn, trước khi bảng tổng sắp cuối cùng xác định vị thế của các trung tâm thể thao hàng đầu cả nước.