Hãy trả môn lịch sử về đúng vị trí

Ngày 15-11, hội thảo khoa học “Môn lịch sử trong giáo dục phổ thông” do Hội Khoa học lịch sử Việt Nam tổ chức ở Hà Nội đã thu hút đông đảo các thế hệ những người làm công tác giáo dục và dạy học lịch sử, các nhà nghiên cứu lịch sử…

Tùy tiện cắt nhỏ là “khai tử” môn lịch sử

Trước đó, Bộ GD-ĐT công bố dự thảo chương trình giáo dục phổ thông tổng thể, trong đó nêu rõ môn học “Công dân với Tổ quốc” là một trong 4 môn bắt buộc, môn này tích hợp 3 môn: đạo đức công dân, lịch sử và quốc phòng an ninh. Điều đó có nghĩa, môn lịch sử không còn tồn tại trong hệ thống các môn học độc lập. Dự định này đã nhận sự phản biện gay gắt của giới sử học. Nhiều chuyên gia cho rằng, lịch sử phải là môn học độc lập. Khi một ít kiến thức lịch sử bị cắt nhỏ rồi tích hợp tùy tiện vào một số môn khác, thì môn lịch sử đã không còn với vị thế của một môn học trong tính toàn bộ và hệ thống của nó. Do đó, dù cho có tăng số giờ dạy lên vẫn là xóa bỏ tính hệ thống và cơ sở khoa học cùng vai trò sâu sắc, toàn diện của môn lịch sử.

Chia sẻ quan điểm này, GS Phan Huy Lê, Chủ tịch Hội Khoa học lịch sử Việt Nam, nhấn mạnh: Nhìn ra thế giới, hầu hết các nước văn minh đều coi lịch sử là một môn học cơ bản và bắt buộc trong nền giáo dục phổ thông như quốc ngữ, quốc văn và toán học. Xóa bỏ môn học như vậy là tạo nên những lỗ hổng, những khoảng trống nguy hiểm trong nền giáo dục.

Theo GS Phan Huy Lê, trong lịch sử dựng nước và giữ nước, dân tộc ta đã trải qua nhiều cuộc chiến tranh chống xâm lược, tất cả các thế lực xâm lược nước ta đều đã dùng trăm phương ngàn kế để đồng hóa dân tộc ta thông qua xóa bỏ lịch sử và văn hóa dân tộc ta. Vì vậy, nếu môn lịch sử không được đối xử và lựa chọn đúng với vị trí, vai trò của nó, không trở thành môn học bắt buộc cho học sinh trung học thì rất nguy hại cho quốc gia, dân tộc, vô tình tiếp tay cho kẻ thù.

Trong tham luận của mình, Thượng tướng, PGS-TS Võ Tiến Trung, Giám đốc Học viện Quốc phòng phân tích thấu đáo, khi nhấn mạnh dạy lịch sử chính là dạy cho thế hệ trẻ Việt Nam biết làm người, giáo dục cho họ hiểu biết những phẩm giá, nhân cách con người Việt, giúp các em hiểu biết quá khứ hào hùng của dân tộc và những giá trị của ngày hôm nay. Theo Thượng tướng Võ Tiến Trung, nếu không dạy cho thế hệ trẻ môn lịch sử thì chẳng khác nào làm cho cuộc sống của họ như “cây không có gốc”, “suối không có nguồn”, khó có thể phát triển toàn diện, bền vững.

Xác định rõ lại vị thế môn lịch sử

Thực tế nhiều năm gần đây, việc dạy và học lịch sử luôn là đề tài được xã hội quan tâm, nhất là vào kỳ thi tốt nghiệp THPT hay tuyển sinh đại học. Không ít học sinh chán môn sử, không thích học sử và tỏ ra vui mừng khi môn sử không còn là môn học bắt buộc trong các kỳ thi. Tuy nhiên, theo GS Vũ Dương Ninh, một trong những nguyên nhân dẫn tới hiện tượng này là do cách đối xử không đúng đắn, thiếu công bằng, có phần tùy tiện của Bộ GD-ĐT đối với môn học này. Từ việc đưa môn sử, địa là hai môn thi “luân phiên” rồi sau đó lại coi sử là môn thi thay thế cho học sinh kém ngoại ngữ… khiến môn sử còn đó nhưng mất địa vị của môn học độc lập, bắt buộc. Điểm lại quá trình trên có thể thấy rõ môn lịch sử đã bị đẩy lùi từng bước, loại bỏ từng bộ phận và cuối cùng không còn được vị thế xứng đáng.

Trong khi đó, theo khảo cứu của GS-TS Trần Thị Vinh, khoa Sử, Đại học Sư phạm Hà Nội, trong hệ thống giáo dục của các quốc gia khu vực Đông Nam Á, một số nước có môn học giáo dục công dân nhưng lịch sử vẫn là môn học độc lập bắt buộc. Việc xé lẻ kiến thức lịch sử để đưa vào môn “công dân với Tổ quốc” theo đề án chỉ có ở Việt Nam, chưa từng có tiền lệ trên thế giới. Dẫn chứng thêm, GS-TS Trần Thị Vinh cho biết: “Đối với các nhà hoạch định chính sách giáo dục ở Mỹ và Canada, lịch sử không chỉ là một môn học khoa học cơ bản mà còn là môn học có vị trí hàng đầu trong việc giáo dục nhân cách, tinh thần dân tộc, lòng yêu nước, ý thức công dân”. Phân tích vấn đề này, TS Tưởng Phi Ngọ, khoa Lịch sử, Trường Đại học Sư phạm TPHCM cũng cho biết, kinh nghiệm của nước ngoài có nhiều, nước này không ưu tiên môn sử, nhưng nước khác thì có (như Trung Quốc, Mỹ, Hàn Quốc, Israel…). Do vậy, cần chú trọng đặc điểm của nước ta hiện nay để quyết định. Đó là đất nước có hòa bình nhưng luôn bị đe dọa, xâm lấn nên rất cần giáo dục lòng yêu nước, ý thức cảnh giác, bảo vệ Tổ quốc cho học sinh. Vì vậy, lịch sử phải là môn học độc lập, bắt buộc để đáp ứng yêu cầu đó.

Trong lời tổng kết hội thảo, GS Phan Huy Lê một lần nữa nhấn mạnh: “Hội Khoa học lịch sử sẽ tranh luận đến cùng về việc lịch sử phải là môn học độc lập. Chúng tôi cho rằng, trước hết sử phải là môn học độc lập. Việc nhặt một vài kiến thức lịch sử ghép vào môn giáo dục công dân và quốc phòng - an ninh sẽ làm người học hiểu méo mó về lịch sử, thậm chí không hiểu đúng về lịch sử bởi lịch sử mang tính hệ thống, toàn diện, nó diễn ra như một dòng chảy”. GS Phan Huy Lê cũng cho biết, sau cuộc hội thảo này, Hội Khoa học lịch sử Việt Nam sẽ có văn bản gửi lên lãnh đạo Đảng và Nhà nước kiến nghị cần bảo vệ môn lịch sử như một môn học cơ bản độc lập và bắt buộc từ cấp THCS đến cấp THPT.


MAI AN

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Hướng nghiệp - tuyển sinh

Giáo dục hội nhập

Văn hay chữ tốt

Trao giải “Văn hay chữ tốt” và “Lớn lên cùng sách”

Hội thi “Văn hay chữ tốt” cấp thành phố lần thứ 21 được tổ chức vào ngày 7-1 và hội thi “Lớn lên cùng sách” lần thứ 6 được tổ chức vào ngày 8-1 vừa qua đã khép lại thành công tại Lễ tổng kết trao giải sáng nay 15-1 tại TPHCM.

Giải thưởng võ trường toản

Giải thưởng Võ Trường Toản 2020: Những cống hiến trong sự nghiệp “trồng người”

Ghi nhận 4 trong số 50 gương nhà giáo là cán bộ, giáo viên được trao giải thưởng Võ Trường Toản 2020, chúng tôi nhận thấy các thầy cô là những giáo viên nhiệt huyết, say mê với nghề, có nhiều đóng góp trong công tác giáo dục, lan tỏa các sáng kiến hay về đổi mới phương pháp quản lý và tổ chức giảng dạy, được đồng nghiệp tin yêu, phụ huynh và học sinh kính trọng.

Học bổng nguyễn văn hưởng

Mong ước của người truyền lửa

Buổi sáng cuối tuần, các bác sĩ trẻ, sinh viên ngành y dược từng được nhận học bổng Nguyễn Văn Hưởng đã hẹn nhau đến thăm gia đình bác sĩ Tạ Trung Quấc, mạnh thường quân ủng hộ tài chính giúp sinh viên có hoàn cảnh khó khăn vượt khó vươn lên trong học tập, thực hiện ước mơ khoác áo blouse trắng, trong hơn 10 năm qua. 

Giải thưởng tôn đức thắng

Hun đúc ngọn lửa sáng tạo

“Nếu không có bà Bé Ba, chắc giờ này chúng tôi đã bỏ cuộc và phá sản”, ông Phạm Thành Lộc, Công ty cổ phần Nông nghiệp công nghệ cao Thanh Bình, bộc bạch trong lúc dẫn chúng tôi đi thăm những mô hình trồng khí canh đầy ắp rau xanh ở huyện Củ Chi, TPHCM. 

Diễn đàn Chống bệnh thành tích trong giáo dục