Giáo viên, học sinh cùng học tiếng Anh
Bà Trần Bé Hồng Hạnh, Hiệu trưởng Trường Tiểu học Nguyễn Thái Học (phường Bến Thành), cho biết, hiện nay ở trường, giao tiếp bằng tiếng Anh đã trở thành thói quen của nhiều thầy cô và học sinh. Trường chia thành từng nhóm khác nhau. Đối với học sinh chương trình tiếng Anh tích hợp, thời lượng học tiếng Anh của các em đã ổn định, trong khi những em học lớp đại trà sẽ có thêm những tiết tăng cường với giáo viên dạy tiếng Anh.
Tiết tăng cường tiếng Anh được trường thiết kế bằng nhiều hình thức, có thể là các câu lạc bộ giao tiếp tiếng Anh, những hoạt động giao lưu, trò chuyện..., miễn sao tạo môi trường giao tiếp tiếng Anh càng nhiều, càng quen càng tốt. Chủ trương của nhà trường là giáo viên cũng phải thay đổi. Thực tế, hầu hết giáo viên đều đầy đủ bằng cấp, trình độ nhưng còn tâm lý ngại giao tiếp, chưa tự tin. Để giáo viên mạnh dạn nói tiếng Anh, hàng tuần vào thứ ba và thứ năm, trường tổ chức câu lạc bộ giao tiếp tiếng Anh cho thầy cô do giáo viên người nước ngoài phụ trách.
Tại Trường THPT Bùi Thị Xuân (phường Bến Thành), thầy Hiệu trưởng Huỳnh Thanh Phú chia sẻ, để nâng chuẩn giáo viên phục vụ mục tiêu đưa tiếng Anh thành ngôn ngữ thứ hai, trường hiện có 75 cán bộ, giáo viên và nhân viên tham gia khóa học giao tiếp tiếng Anh học đường, chia thành 10 nhóm do giáo viên tổ Tiếng Anh hướng dẫn. Giai đoạn đầu gồm 9 chuyên đề, tập trung vào những tình huống giao tiếp thường gặp trong môi trường học đường. Trường lựa chọn 4 giáo viên môn Toán, Vật lý, Hóa học và Sinh học để giảng dạy bằng tiếng Anh tại 2 lớp 10. Qua khảo sát, hầu hết học sinh có khả năng tiếng Anh rất ổn, với điểm IELTS từ 4.0 đến 8.5.
Lộ trình đưa tiếng Anh thành ngôn ngữ thứ hai
Để chuẩn bị điều kiện triển khai Đề án “Đưa tiếng Anh thành ngôn ngữ thứ hai trong trường học giai đoạn 2026-2035, tầm nhìn đến năm 2045”, Sở GD-ĐT TPHCM đã khảo sát năng lực tiếng Anh của gần 50.300 giáo viên phổ thông công lập, với 45.796 giáo viên tham gia, làm cơ sở xây dựng kế hoạch đào tạo, bồi dưỡng, quy hoạch, bố trí nhân sự.
Ở bậc phổ thông, thành phố đã triển khai đồng bộ Chương trình Giáo dục phổ thông 2018 môn Tiếng Anh. Trên 90% trường công lập đã mở lớp tiếng Anh tăng cường hoặc chương trình song ngữ; nhiều trường dạy Toán, Khoa học bằng tiếng Anh theo Đề án 5695 và chương trình xã hội hóa có giáo viên nước ngoài. Tuy nhiên, khó khăn, thách thức nhất trong triển khai đề án là nguồn nhân lực chưa đáp ứng yêu cầu triển khai, nhất là đội ngũ giáo viên có khả năng giảng dạy những môn học bằng tiếng Anh chưa đáp ứng đầy đủ về số lượng, chất lượng, còn thiếu ở một số cấp học, địa bàn; năng lực tiếng Anh của cán bộ quản lý, giáo viên không chuyên ngữ nhìn chung còn hạn chế.
Theo ông Nguyễn Thái Vĩnh Nguyên, Phó trưởng Phòng Giáo dục Phổ thông, TPHCM đang đẩy mạnh đưa tiếng Anh thành ngôn ngữ thứ 2 trong trường học. Việc đưa tiếng Anh thành ngôn ngữ thứ 2 tùy vào từng mức độ. Dù ở mức độ nào, yếu tố con người vẫn là yếu tố rất quan trọng. Tiếp đến, tạo điều kiện giúp học sinh được sống trong môi trường tiếng Anh, tiếp xúc với tiếng Anh mỗi ngày. Nhà trường cũng cần ứng dụng công nghệ, tận dụng nền tảng số để học sinh, giáo viên thật sự được “tắm mình” trong môi trường tiếng Anh.
TS Lê Xuân Quỳnh, Chủ nhiệm chương trình ngành Quốc tế học, Đại học RMIT Việt Nam, đề nghị, ngoài việc đào tạo giáo viên và phát triển chuyên môn thường xuyên, những trường đại học sư phạm nên bắt đầu triển khai đào tạo bằng tiếng Anh cho sinh viên, trước mắt là với môn Toán và Khoa học tự nhiên. Muốn vậy, cần có chính sách đầu tư cho trường sư phạm có chương trình đào tạo giáo viên bằng tiếng Anh để chuẩn hóa chất lượng và bảo đảm nguồn nhân lực giáo viên có thể dạy học chuyên môn bằng tiếng Anh từ cấp mầm non đến THPT. Nhà trường cũng có thể tuyển thêm giáo viên bản ngữ lưu loát tiếng Anh, giáo viên người nước ngoài...
Theo TS Nguyễn Thanh Bình, Trưởng khoa tiếng Anh Trường Đại học Sư phạm TPHCM, việc chuyển từ dạy tiếng Anh như một ngoại ngữ sang sử dụng tiếng Anh như là ngôn ngữ thứ hai trong nhà trường là rất đúng đắn.
Để quyết sách lớn mang lại hiệu quả như mục tiêu đề ra, nên gắn chủ trương này với chính sách ngôn ngữ quốc gia. Phát triển tiếng Anh trong nhà trường nhưng không có chủ trương chung về tiếng Anh trong đời sống, công việc... sẽ khó đạt hiệu quả thực tiễn.
