Hỗ trợ chi phí khám sức khỏe tiền hôn nhân: Đầu tư sớm cho chất lượng dân số

Đề xuất bố trí 1,6 tỷ đồng/năm

Dự định tổ chức đám cưới vào cuối năm, chị N.T.H. (27 tuổi, ngụ TPHCM) cùng chồng sắp cưới lên kế hoạch khám sức khỏe tiền hôn nhân. Tuy nhiên, sau khi tìm hiểu chi phí thăm khám, cả hai quyết định tạm hoãn vì còn nhiều khoản phải lo cho cuộc sống gia đình.

“Dù chúng tôi muốn kiểm tra sức khỏe trước khi kết hôn, nhất là những vấn đề liên quan đến khả năng sinh sản, nhưng do thu nhập chưa ổn định nên khoản chi vài triệu đồng cũng cân nhắc”, chị H. chia sẻ.

TS-BS Huỳnh Minh Chín, Phó Giám đốc Sở Y tế TPHCM, cho biết, áp lực chi phí, tâm lý e ngại và nhận thức chưa đầy đủ về tầm quan trọng của khám sức khỏe tiền hôn nhân là những nguyên nhân khiến một bộ phận người dân chưa tiếp cận dịch vụ.

Điều này làm gia tăng nguy cơ phát hiện muộn các bệnh lây truyền qua đường tình dục, bệnh lý di truyền, bệnh mạn tính, vô sinh, hiếm muộn và những yếu tố có thể ảnh hưởng đến sức khỏe bà mẹ, trẻ em.

Bên cạnh đó, khả năng tiếp cận dịch vụ y tế giữa các nhóm dân cư chưa đồng đều. Người thuộc hộ nghèo, hộ cận nghèo, đối tượng bảo trợ xã hội hoặc sinh sống tại khu vực xã đảo, đặc khu còn gặp khó khăn về kinh tế và điều kiện tiếp cận dịch vụ y tế chuyên sâu.

Từ thực tế trên, trong dự thảo tờ trình đề nghị UBND TPHCM trình HĐND thành phố ban hành Nghị quyết quy định chính sách hỗ trợ thực hiện công tác dân số, Sở Y tế TPHCM đã đề xuất chính sách hỗ trợ kinh phí tư vấn và khám sức khỏe trước khi kết hôn, có hiệu lực từ ngày 1-1-2027.

Dự kiến, thành phố bố trí khoảng 1,6 tỷ đồng/năm cho chính sách này từ nguồn ngân sách địa phương.

Chuyển từ chữa bệnh sang phòng ngừa

Theo TS-BS Huỳnh Minh Chín, trong bối cảnh TPHCM đang đối mặt với tình trạng mức sinh thấp kéo dài và già hóa dân số nhanh, việc đầu tư cho chăm sóc sức khỏe tiền hôn nhân được xác định là một trong những giải pháp nâng cao chất lượng dân số từ sớm.

Chính sách hỗ trợ chi phí tư vấn và khám sức khỏe trước khi kết hôn góp phần giúp người dân có điều kiện tiếp cận dịch vụ chăm sóc sức khỏe sinh sản, nhất là người có hoàn cảnh khó khăn hoặc sinh sống tại những địa bàn còn hạn chế về điều kiện y tế.

“Việc hỗ trợ chi phí khám sức khỏe tiền hôn nhân không chỉ giúp giảm gánh nặng tài chính mà còn góp phần bảo đảm công bằng trong tiếp cận dịch vụ y tế. Đặc biệt, tại xã Thạnh An và Đặc khu Côn Đảo, chính sách được kỳ vọng từng bước thu hẹp khoảng cách trong chăm sóc sức khỏe người dân giữa các khu vực”, TS-BS Huỳnh Minh Chín thông tin.

Theo ông Phạm Chánh Trung, Chi cục trưởng Chi cục Dân số TPHCM, năm 2025, tỷ lệ nam, nữ được tư vấn, khám sức khỏe trước khi kết hôn tại TPHCM đạt trên 90% và chưa đồng đều giữa các địa bàn và nhóm dân cư.

Thành phố đặt mục tiêu đến năm 2030 tiếp tục duy trì tỷ lệ trên 90% nam, nữ được tư vấn, khám sức khỏe trước khi kết hôn, đồng thời tăng cường phát hiện sớm những nguy cơ ảnh hưởng đến sức khỏe sinh sản và chất lượng dân số.

Thông qua thăm khám, các cặp đôi được cung cấp kiến thức về chăm sóc sức khỏe sinh sản, kế hoạch hóa gia đình, đồng thời được tư vấn, phát hiện và điều trị kịp thời những bệnh lý có thể ảnh hưởng đến khả năng sinh con, sức khỏe bà mẹ và trẻ sơ sinh.

Đây được xem là giải pháp y tế dự phòng, giúp người trẻ có sự chuẩn bị tốt hơn về thể chất, tinh thần và kiến thức trước khi bước vào đời sống hôn nhân, góp phần hạn chế nguy cơ sinh con mắc bệnh, tật bẩm sinh và giảm gánh nặng điều trị lâu dài.

Theo BS-CK2 Huỳnh Xuân Nghiêm, Phó Giám đốc Bệnh viện Hùng Vương, từ đầu năm đến nay, bệnh viện đã tư vấn, khám sức khỏe trước khi kết hôn cho 203 cặp đôi. Hoạt động không chỉ giúp các cặp đôi có thêm thông tin về tình trạng sức khỏe mà còn góp phần nâng cao ý thức trách nhiệm trong việc bảo vệ sức khỏe bản thân, người bạn đời và chuẩn bị cho thế hệ tương lai.