Ngày 14-10, tại TPHCM, Hội nghị Thượng đỉnh Đổi mới sáng tạo Việt Nam (Vietnam Innovation Summit - VIS 2026) bước vào các hoạt động trọng tâm. Sự kiện diễn ra từ ngày 13 đến 15-10, dự kiến thu hút hơn 4.000 đại biểu đến từ 10 quốc gia, gồm đại diện cơ quan quản lý, tổ chức quốc tế, tập đoàn, quỹ đầu tư, trường đại học và cộng đồng đổi mới sáng tạo.
Với chủ đề “Hội tụ nguồn lực - Những dòng chảy đổi mới sáng tạo mới: Việt Nam trong tâm điểm tái định hình toàn cầu”, VIS 2026 hướng đến kết nối nguồn lực Nhà nước, doanh nghiệp, nhà đầu tư và cơ sở nghiên cứu. Theo ông Huỳnh Công Thắng, đại diện ban tổ chức, mục tiêu là thúc đẩy chuyển giao, thương mại hóa công nghệ, đưa kết quả nghiên cứu vào sản xuất, kinh doanh và nâng sức cạnh tranh của doanh nghiệp Việt Nam.
Tại diễn đàn “Capital Without Borders”, các chuyên gia quốc tế tập trung thảo luận khả năng kết nối dòng vốn toàn cầu với khu thương mại tự do (FTZ) và Trung tâm tài chính quốc tế (IFC) tại TPHCM. Ông Nirai Vedwa, đại diện Hội đồng quản trị Ngân hàng XacBank (Mông Cổ), nhận định Việt Nam có lợi thế từ dòng vốn FDI, sản xuất công nghiệp và chuỗi cung ứng. Tuy nhiên, TPHCM cần chuyển từ điểm đến thu hút đầu tư thành trung tâm tổ chức, kết nối và phân bổ dòng vốn quốc tế.
Theo ông Nirai Vedwa, Trung tâm tài chính quốc tế cần gắn với khu thương mại tự do, logistics và các dự án kinh tế thực. Thước đo thành công không chỉ là số tổ chức tài chính đăng ký hoạt động mà là lượng vốn quốc tế thực sự được huy động, đưa vào nền kinh tế.
Ông Nguyễn Duy Hiếu, Trưởng bộ phận Pháp lý, Công ty TNHH Luật EY Việt Nam (EY Law Vietnam) cho rằng, công nghệ và vốn đầu tư chưa đủ tạo lợi thế cạnh tranh bền vững. Vốn đi theo niềm tin, niềm tin được tạo dựng bởi thể chế, còn thể chế được xây dựng và duy trì trên nền tảng pháp luật. Theo đó, Trung tâm tài chính quốc tế cần có khung pháp lý minh bạch, cơ chế thử nghiệm có kiểm soát, bảo vệ nhà đầu tư và giải quyết tranh chấp hiệu quả. Đây là điều kiện thu hút dòng vốn dài hạn, thay vì chỉ dựa vào chính sách ưu đãi.
Ở lĩnh vực công nghệ, VIS 2026 tập trung vào trí tuệ nhân tạo, bán dẫn, robot và sản xuất thông minh. Các phiên thảo luận về hợp tác Nhà nước - nhà trường - doanh nghiệp, chương trình ASEAN CrossConnect và hơn 150 phiên kết nối đầu tư, giao thương... hướng đến thúc đẩy chuyển giao công nghệ, hỗ trợ startup và mở rộng thị trường.
Tại diễn đàn, nhiều đại biểu đưa ra giải pháp cạnh tranh có tính đến yêu cầu thích ứng với Cơ chế điều chỉnh biên giới carbon (CBAM) của EU, kiểm kê phát thải, truy xuất nguồn gốc và quản trị ESG.
Theo ông Trần Trọng Tuyên, Phó Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ TPHCM, doanh nghiệp cần chuyển từ cạnh tranh bằng chi phí thấp sang nâng chất lượng, công nghệ và khả năng đáp ứng tiêu chuẩn quốc tế. Cách tiếp cận “3A” gồm Adapt (thích ứng), Align (đồng bộ) và Author (kiến tạo chuẩn mực) được giới thiệu nhằm giúp doanh nghiệp không chỉ đáp ứng mà từng bước tham gia định hình các chuẩn mực mới trong chuỗi giá trị toàn cầu.
