TPHCM đón gần 6,4 triệu lượt khách quốc tế, doanh thu du lịch đạt 214.000 tỷ đồng trong 6 tháng đầu năm 2026, nhưng vẫn bỏ ngỏ “mỏ vàng” mua sắm miễn thuế nội đô khi du khách chủ yếu chỉ mua sắm tại sân bay trước lúc xuất cảnh. Nghị định 273/2026/NĐ-CP về hoạt động kinh doanh hàng miễn thuế, có hiệu lực từ ngày 21-8-2026, được kỳ vọng sẽ tháo gỡ nút thắt này.
“Ví tiền” bị nén
Cầm trên tay những hộp tinh dầu thông đỏ, nhân sâm, đông trùng hạ thảo vừa mua tại Hàn Quốc, chị Ngọc Anh (ngụ TPHCM) cho biết, trị giá số hàng còn cao hơn cả giá tour.
Còn anh Ngọc Phương (ngụ Hà Nội), trong chuyến du lịch Thái Lan, đã không ngần ngại chi hàng chục triệu đồng mua các loại thuốc hỗ trợ điều trị xương khớp làm quà tặng người thân, bạn bè. Thực tế, tại nhiều quốc gia, các sản phẩm đặc trưng luôn có sức hút lớn đối với du khách. Số tiền dành cho mua sắm nhiều khi cao gấp nhiều lần chi phí của một tour du lịch thuần túy.
Trong khi không ít du khách Việt sẵn sàng chi tiền mua hồng sâm Cheong Kwan Jang của Hàn Quốc hay nâng niu những hũ trà Gyokuro của Nhật Bản sau mỗi chuyến đi, thì những “quốc bảo” của Việt Nam như sâm Ngọc Linh, trà cổ thụ trăm năm ngậm sương tuyết trên đỉnh núi Tây Bắc… vẫn khá xa lạ với khách quốc tế. Không chỉ nông sản cao cấp, nhiều mặt hàng đặc sản khác của nước ta cũng chưa thể bước vào những tủ kính sang trọng tại các khu mua sắm miễn thuế để trở thành món quà biếu có giá trị kinh tế cao.
Nhìn rộng ra “bản đồ du lịch” bán lẻ châu Á, việc kích cầu mua sắm đã được nâng tầm thành nghệ thuật chạm vào cảm xúc và đánh thức mọi giác quan. DFS Group và Changi Airport Group tại Singapore hay King Power của Thái Lan đạt doanh thu lớn nhờ mô hình mua sắm gắn liền với hành trình trải nghiệm xuyên suốt.
Du khách có thể thong thả lựa chọn hàng hóa ngay tại trung tâm thành phố, được hoàn thuế giá trị gia tăng nhanh chóng và nhận hàng tại sân bay trước khi xuất cảnh.
Trong khi đó, sức chi tiêu của khách quốc tế đến Việt Nam gần như bị “khóa chặt” trong vài giờ ngắn ngủi tại sân bay, muốn chi tiền nhưng không biết tiêu vào đâu. Tại TPHCM, khách quốc tế hiện chủ yếu mua sắm miễn thuế tại các gian hàng ở sân bay Tân Sơn Nhất, thông qua hệ thống của SASCO.
“Chúng tôi muốn mua những sản phẩm quà tặng cao cấp, mang dấu ấn riêng của đất nước các bạn, nhưng không dễ tìm”, bà Kate Galloway, du khách Australia, chia sẻ.
Theo Đề án “Phát triển các mô hình outlet và cửa hàng miễn thuế tại Việt Nam đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045” do Bộ Công thương trình Chính phủ, hệ sinh thái trung tâm outlet (bán hàng chính hãng) và cửa hàng miễn thuế được kỳ vọng tạo khoảng 579.000 tỷ đồng doanh thu trực tiếp, tương đương mức đóng góp tăng trưởng 10% cho thị trường bán lẻ.
Đến năm 2030, Việt Nam dự kiến phát triển ít nhất 5 trung tâm outlet gắn với du lịch tại Hà Nội, TPHCM, Đà Nẵng, Quảng Ninh và An Giang. Xa hơn, đến năm 2045, các làng outlet cao cấp sẽ được hình thành tại cả ba miền. Cùng với đó, mạng lưới cửa hàng miễn thuế sẽ được mở rộng từ sân bay, cửa khẩu đến các khu du lịch nội đô.
Đòn bẩy chính sách mới
Trước đòi hỏi từ thực tế, một bước ngoặt chính sách đang mở ra, mang đến cơ hội mới cho ngành bán lẻ và du lịch TPHCM nói riêng, cả nước nói chung. Trong quá trình góp ý xây dựng Nghị định 273/2026/NĐ-CP, các cơ quan quản lý du lịch và doanh nghiệp lữ hành tại TPHCM cũng đã chủ động lên kế hoạch triển khai.
Theo ông Nguyễn Nguyên Phương, Phó Giám đốc Sở Công thương TPHCM, mô hình trung tâm mua sắm và cửa hàng miễn thuế nội đô đã được đưa vào định hướng phát triển thương mại, tạo cú hích cho kinh tế đêm và dòng khách MICE (du lịch kết hợp hội nghị, hội thảo và sự kiện). Sở Công thương TPHCM cũng kiến nghị các bộ, ngành nghiên cứu giải pháp hoàn thuế giá trị gia tăng ngay tại các trung tâm thương mại, giúp du khách nhận lại tiền nhanh chóng để tiếp tục chi tiêu. Trong khi đó, Tập đoàn Liên Thái Bình Dương (IPPG) đang phối hợp với Tập đoàn Miễn thuế Trung Quốc (CDF) xúc tiến định hướng xây dựng một siêu tổ hợp miễn thuế nội đô.
Trước những chuyển biến tích cực về chính sách, các doanh nghiệp lữ hành cho rằng đây là bước chuyển lớn của ngành du lịch. Khi những rào cản được tháo gỡ, các trung tâm miễn thuế nội đô sẽ không chỉ là nơi bán hàng ngoại nhập, mà quan trọng hơn, có thể trở thành bệ phóng cho chiến lược phát triển hàng hóa quốc gia.
Theo ông Lại Minh Duy, Tổng Giám đốc TSTtourist, những sản phẩm như sâm Ngọc Linh, cà phê đặc sản, trà cổ thụ cao cấp hay đặc sản vùng miền cần được đầu tư sâu về chất lượng, thiết kế bao bì và câu chuyện thương hiệu. Khi được trưng bày trong không gian mua sắm miễn thuế sang trọng, đi cùng dịch vụ chuyên nghiệp, mỗi sản phẩm nội địa sẽ được nâng tầm giá trị, trở thành một “đại sứ văn hóa” được du khách trân trọng mang về nước.
Khơi thông được “mỏ vàng” này, chi tiêu của du khách đến TPHCM nói riêng và Việt Nam nói chung sẽ có thêm động lực tăng trưởng; chuỗi cung ứng đặc sản nội địa cũng được kích hoạt mạnh mẽ, góp phần hướng tới mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số.
