Lệ thuộc đến bao giờ?

Tại triển lãm về thiết bị phòng thí nghiệm mới đây, một đại diện Bộ KH-CN cho biết, trong những năm gần đây, Việt Nam đã dành kinh phí khá lớn để đầu tư, xây dựng các phòng thí nghiệm phục vụ nghiên cứu.

Trong đó, đã đầu tư 17 phòng thí nghiệm trọng điểm với kinh phí ban đầu từ 50 đến 70 tỷ đồng và nhiều phòng thí nghiệm lớn tại các trường đại học-cao đẳng (ĐH-CĐ), các viện nghiên cứu, các trung tâm lớn trực thuộc các bộ, ngành trung ương. Tuy nhiên, nhìn nhận từ thực tế, không khó để thấy những khoản đầu tư đó vẫn chưa thấm vào đâu so với nhu cầu các đơn vị đào tạo, nghiên cứu hiện nay.

Bằng chứng là năm 2010, lần đầu tiên Bộ Giáo dục và Đào tạo đã công bố kết quả khảo sát tình trạng cơ sở vật chất của các trường ĐH-CĐ công lập trên toàn quốc. Kết quả, trong số 5.572 phòng thí nghiệm được khảo sát, chỉ có 22,5% phòng thí nghiệm có thiết bị tốt, 19% phòng thí nghiệm có công nghệ hiện đại, chủ yếu của các trường ĐH đầu ngành. Nhiều phòng thí nghiệm, xưởng thực hành của các trường ĐH-CĐ hiện nay mới đáp ứng được khoảng 40% nhu cầu của sinh viên.

Từ đó, đã có nhiều quan điểm cho rằng tình trạng khó khăn chung hiện nay là do Nhà nước phân chia kinh phí còn cào bằng, dàn trải. Cấp kinh phí theo cơ chế xin cho, quen mặt… Một cán bộ làm khoa học lâu năm tại Trường ĐH Khoa học tự nhiên TPHCM chỉ ra, phòng thí nghiệm cấp khoa thì cào bằng mức trung bình chừng trên dưới 100 triệu đồng/năm. Phòng thí nghiệm trọng điểm cao hơn thì 200-300 triệu đồng/năm. Với nguồn kinh phí đó, khó mà đầu tư mua sắm các trang thiết bị có độ ổn định chứ chưa tính đến máy móc chính xác cao. Thiết nghĩ, trước mắt dù mỗi phòng thí nghiệm có những đặc thù hoạt động riêng, nhưng chí ít cũng phải có những tiêu chí cụ thể đánh giá mức độ hiệu quả hoạt động theo từng năm. Từ đó, lấy căn cứ để xét ưu tiên kinh phí hỗ trợ vào năm sau.

Nhưng theo TS Huỳnh Quyền, Giám đốc Trung tâm Lọc hóa dầu, về lâu dài, các phòng thí nghiệm phải tự thân vận động. Giải pháp đáng kể nhất vẫn là ưu tiên tăng cường nguồn đầu tư ngoài ngân sách nhà nước. Bao gồm vốn vay không hoàn lại, quỹ của các tổ chức phi chính phủ hay đến từ các doanh nghiệp… Để dẫn chứng điều này, TS Quyền cho biết, chỉ trong hai năm 2009-2010, ĐH Sư phạm Kỹ thuật TPHCM đã nhận được nguồn tài trợ gần 1,7 triệu USD, trong đó có những dự án lớn như dự án phòng thí nghiệm điện trị giá khoảng 20 tỷ đồng do Tập đoàn GE tài trợ. Hay như phòng thí nghiệm tự động hóa được trang bị hệ thống mạng công nghiệp hiện đại. Tất cả thiết bị này của Hãng Rockwell Automation (Mỹ) tài trợ với tổng giá trị 355.603USD.

Rõ ràng, để giải quyết tình trạng thiếu và yếu của các phòng thí nghiệm trong trường ĐH-CĐ công lập hiện nay, không thể trông chờ vào một giải pháp cố định nào. Nhà nước chỉ nên đầu tư những phòng thí nghiệm thật sự cần thiết. Trên cơ sở đó mà khuyến khích dùng chung. Còn lại, chính nhà trường phải chủ động kết nối, tìm nguồn hỗ trợ từ bên ngoài. Tránh lệ thuộc hoàn toàn vào “bầu sữa Nhà nước” như hiện nay.

Minh Tường

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Hướng nghiệp - tuyển sinh

Tuyển sinh lớp 10 tại TPHCM: Cân nhắc phương án thi tuyển kết hợp xét tuyển

Dịch Covid-19 diễn biến phức tạp khiến kỳ thi tuyển sinh lớp 10 năm học 2021-2022 không thể diễn ra vào cuối tháng 7 như kế hoạch. Sở GD-ĐT TPHCM đề xuất 2 phương án: Xét tuyển và thi tuyển kết hợp xét tuyển đối với tuyển sinh lớp 10. Đâu là giải pháp phù hợp trong tình hình hiện tại?

Giáo dục hội nhập

Bồi dưỡng giáo viên theo đề án tin học quốc tế

 Sở GD-ĐT TPHCM vừa có văn bản gửi Phòng GD-ĐT TP Thủ Đức và các quận huyện, hiệu trưởng trường THPT và trường phổ thông nhiều cấp học về việc bồi dưỡng giáo viên tin học, thực hiện đề án tin học theo chuẩn quốc tế.

Văn hay chữ tốt

Trao giải “Văn hay chữ tốt” và “Lớn lên cùng sách”

Hội thi “Văn hay chữ tốt” cấp thành phố lần thứ 21 được tổ chức vào ngày 7-1 và hội thi “Lớn lên cùng sách” lần thứ 6 được tổ chức vào ngày 8-1 vừa qua đã khép lại thành công tại Lễ tổng kết trao giải sáng nay 15-1 tại TPHCM.

Giải thưởng võ trường toản

Giải thưởng Võ Trường Toản 2020: Những cống hiến trong sự nghiệp “trồng người”

Ghi nhận 4 trong số 50 gương nhà giáo là cán bộ, giáo viên được trao giải thưởng Võ Trường Toản 2020, chúng tôi nhận thấy các thầy cô là những giáo viên nhiệt huyết, say mê với nghề, có nhiều đóng góp trong công tác giáo dục, lan tỏa các sáng kiến hay về đổi mới phương pháp quản lý và tổ chức giảng dạy, được đồng nghiệp tin yêu, phụ huynh và học sinh kính trọng.

Học bổng nguyễn văn hưởng

Mong ước của người truyền lửa

Buổi sáng cuối tuần, các bác sĩ trẻ, sinh viên ngành y dược từng được nhận học bổng Nguyễn Văn Hưởng đã hẹn nhau đến thăm gia đình bác sĩ Tạ Trung Quấc, mạnh thường quân ủng hộ tài chính giúp sinh viên có hoàn cảnh khó khăn vượt khó vươn lên trong học tập, thực hiện ước mơ khoác áo blouse trắng, trong hơn 10 năm qua. 

Giải thưởng tôn đức thắng

Hun đúc ngọn lửa sáng tạo

“Nếu không có bà Bé Ba, chắc giờ này chúng tôi đã bỏ cuộc và phá sản”, ông Phạm Thành Lộc, Công ty cổ phần Nông nghiệp công nghệ cao Thanh Bình, bộc bạch trong lúc dẫn chúng tôi đi thăm những mô hình trồng khí canh đầy ắp rau xanh ở huyện Củ Chi, TPHCM. 

Diễn đàn Chống bệnh thành tích trong giáo dục