Phòng chống dịch cúm gia cầm và đại dịch cúm ở người

Quyết liệt, triệt để nhưng không thái quá

Tất cả những gì chúng ta làm hiện nay là một cách kéo dài thời gian bộc phát dịch cúm A H5N1 ở người- để chủ động hơn, hiểu hơn về virus này. Đó là phát biểu của Tiến sĩ Lê Trường Giang, Phó Giám đốc Sở Y tế TPHCM, tại buổi họp Ban Chỉ đạo Phòng chống cúm gia cầm và thủy cầm TPHCM.

Các tổ chức thế giới như WHO, FAO và chính phủ nhiều nước đều nhìn thấy nguy cơ của một đại dịch cúm ở người sẽ lập lại. Vì vậy, dịch cúm gia cầm bùng phát và lây lan từ người sang người trở thành một nguy cơ thật sự, vấn đề chỉ còn là thời gian. Trong đó, các chuyên gia y tế thế giới nhận định Việt Nam là một trong những nước có nguy cơ rất cao gây ra đợt bùng phát này, do mầm bệnh hiện diện khắp nơi.

Sau khi xử lý toàn bộ đàn gia cầm, lực lượng thú y tiêu độc sát trùng chuồng trại tại một cơ sở nuôi gà công nghiệp ở huyện Hóc Môn.

Khi làm việc với lãnh đạo TPHCM, Phó Thủ tướng Thường trực Nguyễn Tấn Dũng nhấn mạnh: Nếu cần, sẽ tính đến việc điều chỉnh tốc độ tăng trưởng để ngăn ngừa đại dịch. Điều này tỏ rõ thái độ của Chính phủ, nhưng không ít địa phương vẫn chưa tỏ ra sẵn sàng.

Theo Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Cao Đức Phát, thực hiện chỉ đạo của Ban Bí thư và Thủ tướng Chính phủ, vẫn còn một số địa phương chưa thật sự quyết liệt trước nguy cơ luôn chực chờ. Phó Chủ tịch Thường trực UNBD TPHCM Nguyễn Thiện Nhân khẳng định: TPHCM không thiếu con người, tri thức hay vật lực để phòng chống, vấn đề là phải quyết tâm.

Nhưng nếu chỉ có quyết tâm của các nhà lãnh đạo mà thiếu sự nhận thức và ý thức của mỗi người dân, thì những nỗ lực của Chính phủ hay TPHCM cũng sẽ không đạt hiệu quả. Ngăn ngừa nguy cơ, trước hết cần xác định phòng chống là chính, mà phòng chống là phải ngay tại địa phương, chủ động không để dịch cúm gia cầm có điều kiện bùng phát diện rộng.

Vì vậy, như phát biểu của Phó Thủ tướng Thường trực Nguyễn Tấn Dũng, công tác tuyên truyền có ý nghĩa quyết định cho việc phòng chống. Phó Chủ tịch Thường trực UBND TPHCM Nguyễn Thiện Nhân nhấn mạnh, cần loại trừ nguy cơ xảy ra dịch cúm tại mỗi gia đình, mỗi khu phố, mỗi xóm ấp.

Trong đó, người dân là lực lượng quan trọng nhất quyết định sự thành công ngăn chặn dịch cúm gia cầm. Muốn vậy phải đưa tất cả thông tin liên quan đến dịch cúm gia cầm và nguy cơ đại dịch cúm A H5N1 ở người, cũng như những chủ trương Nhà nước đến với từng người dân, từng nhà, thông qua hệ thống chính trị các cấp, các buổi họp tổ dân phố; trong đó, các loại hình truyền thông (báo hình, báo viết, báo nói, các tờ rơi, loa phóng thanh tại mỗi địa phương) có vai trò quan trọng.

- Hơn 100 năm qua, xảy ra 4 vụ đại dịch cúm: năm 1889, 1918 - 1919, 1957 và 1968. Trong đó, dịch cúm trên người năm 1918 - 1919 gây tử vong rất lớn 20 triệu – 40 triệu người.

- Từ cuối tháng 12-2003 đến nay số người bị nhiễm virus cúm A (H5N1) ở Việt Nam là 92 người trong đó có 42 trường hợp tử vong. Thái Lan: 12 người, Campuchia: 4 người, Indonesia: 4 người, Trung Quốc: 1 người... Nếu dịch cúm A H5N1 lây lan giữa người và người, khoảng 10% dân số Việt Nam bị nhiễm bệnh, tương đương khoảng 8 triệu người. Ở TPHCM, nếu đại dịch cúm A H5N1 xảy ra có khoảng 1,6 triệu người bị nhiễm (khoảng 20% dân số) và 1% - 2% số này tử vong (80.000 – 160.000 người).

Một khi người dân nhận thức được nguy cơ, ý thức được sự việc thì sẽ tự giác chấp hành và tham gia phòng chống cho bản thân, cho gia đình và cho cộng đồng. Theo Bộ trưởng Bộ Y tế Trần Thị Trung Chiến, kinh nghiệm từ dịch SARS cho thấy nếu làm tổng lực và quyết liệt thì sẽ thành công.

Phó Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng cũng nhấn mạnh: Chúng ta quyết tâm phòng chống, nhưng không vì thế mà hoảng sợ. Hiện nay, bên cạnh một số địa phương chưa thể hiện hết quyết tâm, cũng có ngành vì quá lo sợ mà phòng chống một cách thái quá… khuyến cáo không sử dụng các sản phẩm gia cầm, dù đó là gia cầm đã qua kiểm dịch, có nguồn gốc rõ ràng.

Ông Sooksunt Jiumjaiswanglerg, Chủ tịch Tập đoàn CP Việt Nam cho biết: Dù Thái Lan cũng xảy ra dịch cúm như Việt Nam, nhưng sản phẩm gia cầm của Thái Lan vẫn được người tiêu dùng sử dụng một cách bình thường và còn xuất khẩu sang các nước, trong đó có EU. Tại sao?

Vì những loại gia cầm này được kiểm dịch và quản lý một cách chặt chẽ theo quy trình khép kín từ giống bố mẹ, con giống 1 ngày tuổi, quá trình nuôi cho đến khi xuất chuồng đều được kiểm tra định kỳ theo những quy định rất nghiêm ngặt.

Điều này cũng được một số công ty tại Việt Nam áp dụng, trong đó có CP Việt Nam. Tại hội thảo chuyên đề thứ 19 của Alltech khu vực châu Á Thái Bình Dương vừa được tổ chức tại TPHCM, Phó chủ tịch Tập đoàn Alltech khu vực châu Á – Thái Bình Dương Steve Bourne cho biết: Dù hàng ngày thông tin dịch cúm gia cầm đã xuất hiện tại một số nước châu Âu trên đủ các phương tiện thông tin, nhưng mức tiêu thụ sản phẩm gia cầm trong các siêu thị Anh Quốc vẫn không thay đổi. Vì người tiêu dùng hiểu và tin tưởng sản phẩm và thương hiệu mà họ đã chọn.

Trong khi đó, vì quá lo sợ nên hiện nay có người cho rằng cách phòng tốt nhất là không ăn gia cầm. Điều này không đúng với tinh thần chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ. Chỉ không sử dụng gia cầm nhiễm bệnh, không rõ nguồn gốc, chưa qua kiểm dịch. Phòng và chống một cách quyết liệt, triệt để, nhưng không vì thế mà hoang mang hay hoảng loạn.

Thế nào là chuỗi sản phẩm gia cầm an toàn?

Sở Y tế TPHCM vừa công nhận 2 công ty đầu tiên đủ điều kiện đạt chuẩn chuỗi sản phẩm gia cầm an toàn. Đó là Công ty TNHH Phú An Sinh và Công ty Giống gia cầm miền Nam. Báo SGGP trao đổi thêm với Tiến sĩ Lê Trường Giang, Phó Giám đốc Sở Y tế TPHCM, về vấn đề này.

- Phó Giám đốc có thể nói rõ hơn về 2 chuỗi này?

- Sở Y tế TPHCM vừa ký giấy công nhận chuỗi gia cầm (thịt và sản phẩm gia cầm) đạt đủ tiêu chuẩn an toàn vệ sinh thực phẩm của 2 công ty Phú An Sinh và Giống Gia cầm miền Nam.

Để đạt chuỗi khép kín, an toàn, thì từ lúc còn là gà con đến khi gà đủ tuổi xuất chuồng, đưa vào điểm giết mổ, đến việc tổ chức các điểm bán ra ngoài (phải có quầy sạp riêng, có tủ cấp đông…) đều đủ điều kiện an toàn vệ sinh thực phẩm. Các công ty này sẽ công bố các điểm bán, tạo điều kiện người dân có thể mua sản phẩm gia cầm an toàn hơn.

- Như thế những sản phẩm mà nhiều công ty hiện nay bán trên thị trường, như CP hay Thanh Bình (tỉnh Đồng Nai) trong các siêu thị của TP thì sao?

- Có 2 việc khác nhau. Một bên là những quy định của pháp luật nhà nước mà bất cứ doanh nghiệp nào khi đạt những tiêu chuẩn đó vẫn được phép tiêu thụ. Còn việc tham gia chuỗi là điều tự nguyện, để đảm bảo rằng sản phẩm này an toàn hơn so với những sản phẩm kia (được kiểm dịch).

Sản phẩm trong chuỗi thì kiểm dịch chỉ mới là một trong số nhiều yêu cầu phải tuân thủ, có những yêu cầu khắt khe hơn. Thí dụ, không được nhận bất kỳ nguyên liệu nào ngoài chuỗi đầu vào của đơn vị để giết mổ, chế biến. Nếu công ty nào đăng ký và được chứng nhận chuỗi, thì cơ sở cung cấp gia cầm đó phải là cơ sở nằm trong chuỗi mà Ban chỉ đạo liên ngành đã kiểm tra và xác nhận cơ sở này đủ điều kiện và chủ cơ sở này cũng phải tự nguyện chấp hành và tuân thủ những quy định trong chuỗi.

Nghĩa là phải đảm bảo gia cầm phải là nguyên lô, làm đúng quy trình. Được chủng ngừa ngày nào, xét nghiệm lúc nào (lúc nhập gà vào và khi chuẩn bị xuất chuồng để giết mổ). Nói nôm na là một con gà được bán ra thị trường phải có lý lịch rõ ràng.

- Như vậy, những sản phẩm gia cầm của những công ty này vẫn được tiếp tục tiêu thụ?

- Nếu đạt đủ tiêu chuẩn quy định thì vẫn được tiêu thụ. Chỉ khác ở chỗ, Ban Chỉ đạo liên ngành Vệ sinh an toàn thực phẩm TP - mà Sở Y tế là thường trực-công nhận chuỗi này được quản lý chặt chẽ hơn. Từ lúc trứng ấp nở ra, nuôi ở đâu, tiêm phòng lúc nào, được kiểm nghiệm H5N1 ngày nào… Phải tuân thủ những quy định nghiêm ngặt. Tức là đảm bảo tiêu chuẩn an toàn hơn so với những sản phẩm khác. Còn việc chọn mua các sản phẩm là của người dân.

- Như vậy đâu là sự khác nhau giữa 2 loại sản phẩm này?

- Khác nhau là ở tính an toàn cao hơn. Bởi vì nó được quản lý bằng một chuỗi khép kín từ đầu đến cuối trong một quy trình khép kín. Còn một bên được kiểm tra từng khúc. Những khúc này có liên kết nhau hay không thì không ai biết.

- Xin cảm ơn Phó giám đốc.

CÔNG PHIÊN

Các tin, bài viết khác