Sáng 17-10, Quốc hội đã nghe các báo cáo trình và thẩm tra về 2 dự án: Luật Bưu chính (sửa đổi); Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Đo lường. Quốc hội sau đó thảo luận tại tổ về 2 dự án luật này.
Quyền lợi của người dân phải luôn được bảo đảm
Thảo luận tổ đại biểu Quốc hội đoàn TP Hà Nội, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm phân tích, đo lường và bưu chính đều có những vấn đề phát triển rất mới, quy định hiện nay không đáp ứng yêu cầu nên phải sửa luật, do đó phải nghiên cứu hai vấn đề này hết sức kỹ lưỡng và tổng thể.
Đối với Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Đo lường, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước lưu ý, đây là lĩnh vực chuyên môn sâu nhưng tác động trực tiếp đến đời sống của nhân dân và năng lực phát triển của đất nước. Cuộc sống hàng ngày của người dân từ tiền điện, tiền nước, chất lượng sản phẩm công nghệ đều cần các chỉ số đo lường chính xác, đáng tin cậy.
Theo Tổng Bí thư, Chủ tịch nước, thực tế cho thấy, sai lệch về đo lường có thể gây thiệt hại cho người dân, làm doanh nghiệp mất thị trường, thậm chí ảnh hưởng đến những quyết định rất quan trọng, liên quan đến trách nhiệm pháp lý. Công tác quản lý đo lường hiện nay đang còn những tồn tại, do đó sửa luật lần này phải đặt trong tổng thể đó.
Góp ý cụ thể đối với dự thảo luật, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đề cập 4 vấn đề trọng tâm. Trong đó, trước hết phát triển năng lực đo lường để nâng cao năng lực tự chủ nền kinh tế. Muốn làm chủ công nghệ phải có khả năng đo lường, kiểm chứng chất lượng sản phẩm; đo lường không theo kịp thì nghiên cứu khó đi vào sản xuất, doanh nghiệp khó tham gia sâu vào chuỗi giá trị. Do đó, chính sách phát triển hạ tầng kỹ thuật đo lường phải đáp ứng yêu cầu này.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nhấn mạnh quản lý và giảm chi phí là xu hướng bắt buộc đối với cả nền kinh tế và từng doanh nghiệp, không thể vì lợi ích cục bộ mà ở đâu cũng tăng giá, khiến cả nền kinh tế thua thiệt. Nhà nước sẽ phải đảm bảo hệ thống chuẩn đo lường quốc gia cho các năng lực nền tảng mà thị trường chưa đáp ứng; đồng thời tạo điều kiện cho doanh nghiệp đầu tư cung cấp dịch vụ bình đẳng. Cùng với đó là phải bảo vệ đến cùng quyền lợi của người dân khi có sai lệch, gian lận đo lường.
Theo đồng chí Tô Lâm, dự thảo đã ghi nhận trách nhiệm bồi thường khi vi phạm đo lường gây thiệt hại, nhưng quan trọng là cơ chế để người dân thực hiện quyền đó trên thực tế. Khi phát hiện gian lận (đồng hồ điện, nước, cây xăng...), cần xác định thời gian, phạm vi ảnh hưởng, số tiền thu sai và trách nhiệm bồi thường; không thể chỉ xử phạt hành chính xong mà bỏ ngỏ quyền lợi của người bị hại.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nêu rõ, quyền lợi của người dân phải luôn được bảo đảm. Cần tính đến quyền lợi người tiêu dùng trong y tế, sử dụng thuốc, chẩn đoán, đo lường. Nếu máy móc sai lệch gây hậu quả nặng nề về tâm lý, sức khỏe và đời sống người bệnh (như kết luận nhầm ung thư hay có bệnh) thì phải làm rõ trách nhiệm cũng như bảo đảm quyền lợi của người dân. Mục tiêu cuối cùng là kết quả đo lường tin cậy hơn, quyền lợi của người dân được bảo vệ tốt hơn và doanh nghiệp nâng cao được năng lực, chất lượng sản phẩm.
Giảm chi phí cho nền kinh tế
Đối với Luật Bưu chính (sửa đổi), Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh giao dịch thương mại điện tử, giao nhận số sẽ ngày càng phát triển, người mua và người bán không gặp nhau trực tiếp mà qua rất nhiều trung gian, nên phải xác định rõ trách nhiệm của từng khâu; tạo điều kiện cho người dân nhưng không để kẽ hở cho tội phạm lợi dụng.
Ngoài ra, khái niệm bưu chính không chỉ gói gọn trong bưu điện truyền thống mà đã vươn xa. Hiện nay vận tải, xe khách cũng làm dịch vụ vận chuyển; thanh toán điện tử không dùng tiền mặt phát triển mạnh mẽ, do đó cần gắn kết đồng bộ bưu chính với thanh toán điện tử để minh bạch, tránh thất thoát, lừa đảo và bảo vệ quyền lợi người dân.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đề nghị cần đặt niềm tin và quyền lợi của người sử dụng ở vị trí trung tâm. Bưu phẩm gửi qua nhiều đơn vị, nhiều công đoạn thì doanh nghiệp giao kết hợp đồng phải chịu trách nhiệm cuối cùng, không để người dân phải tự đi tìm từng khâu trung gian khi xảy ra mất mát, vi phạm. Song song đó, quy định cơ chế tiếp nhận, giải quyết khiếu nại và bồi thường phải thuận tiện, có thời hạn rõ ràng.
Theo Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, mục tiêu là hàng hóa lưu thông thuận lợi hơn, doanh nghiệp giảm được chi phí, người dân ở mọi vùng miền được phục vụ tốt hơn, quyền lợi được đảm bảo chắc chắn hơn và giá ngày càng rẻ hơn.