Vấn đề Biển Đông cần giải quyết theo luật quốc tế

(SGGP).- Sau hai ngày làm việc, ngày 27-11, Hội thảo quốc tế “Biển Đông: Tăng cường hợp tác vì an ninh và phát triển trong khu vực” đã kết thúc tại Hà Nội. Hội thảo đã diễn ra 4 phiên thảo luận với gần 30 tham luận.

Trong các phiên thảo luận, hầu hết các học giả đều nhận định, tranh chấp trên Biển Đông rất phức tạp, nhưng có thể giải quyết được bằng luật pháp quốc tế. Theo các học giả, luật quốc tế có các điều khoản và thủ tục cũng như có các cơ chế như tòa án công lý quốc tế, tòa án luật biển quốc tế, cơ chế trọng tài quốc tế có thể được áp dụng cho việc giải quyết tranh chấp Biển Đông. Các bên có thể tiến hành đàm phán song phương và đa phương để giải quyết các tranh chấp. Trước khi tiến hành đàm phán, các bên liên quan cần xây dựng những điều kiện ban đầu thuận lợi như: đồng thuận bên trong từng nước để có chính sách ổn định và nhất quán, xây dựng mối quan hệ tốt và ổn định giữa các bên trên nhiều mặt nhằm tạo bầu không khí và mối quan hệ hợp tác nói chung cũng như trong vấn đề Biển Đông.

Các học giả cũng nhấn mạnh đến quá trình giải quyết tranh chấp Biển Đông phải được gắn với quá trình xây dựng cộng đồng ASEAN vững mạnh, nắm vai trò chủ đạo trong các vấn đề hợp tác quốc tế và giải quyết xung đột trong khu vực. Đồng thời, vấn đề an ninh, hòa bình ổn định và thịnh vượng khu vực cũng phải với sự phát triển hòa bình của Trung Quốc.

Theo GS Hasjim Djalal, Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu Đông Nam Á Indonesia, để giải quyết các vấn đề liên quan đến Biển Đông, các bên cần phải nhất trí về các điểm chính như khu vực địa lý, lĩnh vực hợp tác, chủ thể hợp tác và cơ chế hợp tác. Đây là điểm mấu chốt và cũng là khó khăn nhất, đòi hỏi ý chí chính trị của các bên liên quan, nhất là ý chí chính trị của phía Trung Quốc cũng như ý nghĩa hành vi ứng xử của nước này. Trung Quốc cần có động thái tích cực cũng như biện pháp khuyến khích hợp tác với các nước trong khai thác chung ở Biển Đông.

Kết thúc hội thảo, các học giả đều thống nhất cho rằng, quá trình xây dựng Bộ Quy tắc ửng xử cho Biển Đông cần được tiếp tục và Diễn đàn an ninh khu vực với các bước xây dựng lòng tin, ngoại giao phòng ngừa và giải quyết xung đột cần được áp dụng tại Biển Đông.

Phát biểu tại phiên bế mạc, Giám đốc Học viện Ngoại giao Dương Văn Quảng nhấn mạnh, sự tham gia của các học giả hàng đầu khu vực và thế giới tại hội thảo đã giúp các bên nhận thức rõ hơn về vai trò của Biển Đông, cảnh báo về những diễn biến gần đây liên quan đến xung đột, thông tin thêm về các hành vi cũng như mô hình hợp tác... có giá trị tham khảo tốt cho các nhà hoạch định chính sách cũng như công luận. Hội thảo cũng tạo tiền đề để xây dựng lòng tin, xóa bỏ nghi kỵ, hiểu lầm giữa các bên có tranh chấp, chia sẻ mong muốn tăng cường hợp tác để duy trì hòa bình và ổn định ở Biển Đông. Hội thảo đã giúp định hình khuôn khổ hợp tác hợp lý cho giới học giả và các nhà làm chính sách có thể ngồi lại, thảo luận, trao đổi thẳng thắn, trình bày kết quả khoa học cũng như gợi ý giải pháp cho những vấn đề phức tạp như Biển Đông.

Th.Nam