Chương trình THPT phân ban thí điểm

Bài 2: Đâm lao thì phải theo lao?

Với mong muốn có một chương trình hiện đại, nội dung sâu sắc, phong phú, mới mẻ, các nhà biên soạn chương trình, sách giáo khoa (SGK) phân ban chưa tính đến một cách đầy đủ những khó khăn của nhà trường Việt Nam. Việc biên soạn vẫn tiến hành theo một quy trình ngược như cách làm trước đó: viết sách giáo khoa trước khi xây dựng chương trình khung. Điều này đã dẫn đến hệ quả là cả thầy và trò phải cố gắng “chạy nước rút” trong từng tiết học.

  • Sách sai - giáo viên tự sửa

Học sinh lớp 11 Trường THPT Nguyễn Thị Diệu Q3.

Nhiều nhà giáo đã góp lời tâm huyết trong các hội thảo góp ý kiến cho nội dung, chương trình SGK phân ban, góp ý đến từng dòng hàng, số trang, thế nhưng tiếc thay, SGK năm sau vẫn không có thay đổi gì nhiều.

Ông Lê Thanh Tùng, tổ trưởng tổ Anh văn Trường THPT Nguyễn Thị Minh Khai cho biết: “Có những chi tiết sai trong sách, giáo viên của trường phải hội ý với nhau rồi tự sửa”. Nội dung sách cũng góp phần làm cho bài học nặng nề. Ông Lê Xuân Giang, hiệu phó Trường THPT Nguyễn Hiền cho rằng không ít kiến thức vượt quá tầm hiểu biết của học sinh.

Các đề toán chỉ là do thầy và người viết sách nghĩ ra chứ không có trong đời sống như nhận định của TS. Hồ Thiệu Hùng, Viện Nghiên cứu Giáo dục. Một giáo viên thuộc tổ Toán-Trường THPT Mạc Đĩnh Chi chỉ thẳng: bài “Đại cương về đường thẳng và mặt phẳng” không đủ thời gian để HS giải quyết những bài tập SGK đề nghị và rèn luyện tốt những kỹ năng. Việc đưa vectơ không gian vào chương trình hình học không gian lớp 11 làm học sinh khó chọn lựa phương pháp để giải quyết những bài tập mà SGK đề nghị cũng như việc vận dụng nó để giải quyết những bài tập về sau.

Nội dung quá hàn lâm, nặng lý thuyết gây quá tải, nặng nề cũng được mổ xẻ ở tất cả các môn. Các môn phụ vẫn không được giảm nhẹ trong lúc các môn chính thì học quá rộng, như nhận xét của thầy Thái Quang Cường (Trường THPT Nguyễn Hiền): thời gian phân bố theo phân phối chương trình không đủ để giáo viên truyền thụ đầy đủ các nội dung của SGK không có thời gian củng cố và ôn tập cho học sinh. Như vậy chương trình SGK chỉ phù hợp với trình độ học sinh khá, giỏi, học sinh biết cách tự học và biết chủ động học tập.

Ông Lê Văn A, hiệu trưởng Trường THPT Mạc Đĩnh Chi cho biết: HS phải học 2 buổi mới “tiêu hóa” hết lượng kiến thức của chương trình. Điều đáng báo động nhất là chương trình phân ban đang thí điểm đã biến nhà trường thành một cơ sở dạy thêm!

  • “Hãy nghe chúng em nói!”

Đó là “tiếng kêu” của những HS đang học chương trình THPT phân ban thí điểm mà trang web của Bộ GD - ĐT đã dành hẳn một diễn đàn ở mục “Những vấn đề nóng hổi” để các em bày tỏ nỗi lòng. Sau đây là một số ý kiến tiêu biểu:

“Vào lớp chúng em không thể thảo luận nhóm hay thực hiện những hoạt động khác trên lớp vì cả thầy và trò đều lo “chạy bài” để kịp chương trình. Chúng em học ban A nhưng số tiết của môn văn, sử, địa cũng xấp xỉ với ban C. Nói là giảm tải nhưng thật ra là quá tải, chúng em phải học gấp nhiều lần chương trình cũ. Chương trình của lớp 11, 12 đưa xuống lớp 10 nên lượng kiến thức rất sơ sài và không có cơ sở dẫn đến tình trạng chúng em phải đi học thêm để nắm kịp chương trình. Ở chương trình này chúng em phải thêm môn tự chọn. Đã gọi là tự chọn vậy tại sao phải đăng ký 100% và có lấy điểm. Có lấy điểm nên chúng em đăng ký không phải dựa trên sở thích mà dựa vào điểm, môn nào dễ lấy điểm thì đăng ký”.

“Chúng em thật sự không có ngày nghỉ, không có mùa hè. Thứ bảy, chủ nhật phải đi “học thêm”, đến hè lại chuẩn bị cho năm mới”.

“Chương trình thí điểm cũng có những mặt mạnh của nó. Tụi em được thể hiện chính mình, tự tìm tài liệu, tự xây dựng bài giảng. Nhưng thật tiếc những tiết học đó không nhiều và để được như thế là cả một sự cố gắng lớn lao của thầy cô và nhà trường. Tụi em như những kỵ sĩ cưỡi ngựa xem hoa mà chẳng thấy hoa đâu. Lượng bài vở quá nhiều, thời gian ngắn, yêu cầu thi cử cao là những áp lực vô hình đè lên vai tụi em”.

  • Chỉnh nữa hay dừng?

Trước phản ứng của dư luận, Bộ GD-ĐT đưa ra giải pháp giảm tải bằng cách cắt xén một phần nội dung, chương trình. Mục tiêu phân ban đã không phù hợp, như nhìn nhận của Bộ GD-ĐT: “Biểu hiện quá tải trong nội dung các môn chính ban, nội dung dàn trải và sơ lược trong các môn chéo ban, trình độ chuẩn trong chương trình môn học của các ban khác nhau chưa được làm rõ, có sự sai lệch giữa thiết kế mục tiêu và nội dung dạy học của các ban với thực tiễn xã hội…”. TS Lê Thị Thanh Thảo (Trường ĐH Sư phạm) khẳng định:

Việc phân ban chỉ nên tiếp tục nếu từng chương trình, SGK của từng ban trong từng môn học được đánh giá cụ thể, nghiêm túc, có tính khoa học thuyết phục và chất lượng được nhìn nhận, đánh giá từ nhiều phía”. GS Nguyễn Lân Dũng, đại biểu Quốc hội trăn trở: “Khi chưa biết chắc hiệu quả của việc phân ban cũ, không nên lập ra phân ban mới, không nên tiếp tục lấy học sinh làm thí nghiệm”. Đồng quan điểm, nhiều chuyên gia giáo dục cho rằng không nên chỉnh sửa mà hãy dừng lại chương trình. Bộ GD-ĐT cần bình tĩnh, nhìn nhận lại những mặt được và chưa được trong thời gian thí điểm, để tìm những giải pháp cải cách đến nơi đến chốn.

HỒNG LIÊN

Bài 1: Điều chỉnh đã căn cơ?  

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Hướng nghiệp - tuyển sinh

Giáo dục hội nhập

Lan tỏa tình yêu màu xanh trong trường học

Hiện nay, ngày càng nhiều trường học có những mảng cây xanh ở sân chơi, vườn trường, giúp bầu không khí thêm trong lành, thoáng đãng và còn mang lại nhiều lợi ích cho thầy cô, học sinh. Đây là kết quả của sự đầu tư "tình yêu môi trường" của nhiều trường học trong suốt một thời gian dài. 

Văn hay chữ tốt

Trao giải hội thi “Văn hay chữ tốt” lần thứ 20

Sáng 15-1, tại Đường sách TPHCM, Sở GD-ĐT TPHCM đã phối hợp với Báo SGGP tổ chức lễ tổng kết và trao giải hội thi “Văn hay chữ tốt” lần thứ 20 và hội thi “Lớn lên cùng sách” lần thứ 5, năm học 2019-2020.

Giải thưởng võ trường toản

Học bổng nguyễn văn hưởng

Giải thưởng tôn đức thắng

Hun đúc ngọn lửa sáng tạo

“Nếu không có bà Bé Ba, chắc giờ này chúng tôi đã bỏ cuộc và phá sản”, ông Phạm Thành Lộc, Công ty cổ phần Nông nghiệp công nghệ cao Thanh Bình, bộc bạch trong lúc dẫn chúng tôi đi thăm những mô hình trồng khí canh đầy ắp rau xanh ở huyện Củ Chi, TPHCM.