Bảo vệ trẻ mồ côi do Covid-19

SGGP
Số liệu của nhóm nghiên cứu quốc tế cho thấy, có ít nhất 5 triệu trẻ em trên thế giới mồ côi cha mẹ hoặc mất người chăm sóc kể từ khi đại dịch Covid-19 bùng phát. Việc chăm lo, giáo dục trẻ mồ côi gặp nhiều khó khăn, nhất là ở nước nghèo. Điều này đòi hỏi sự nỗ lực từ nhiều phía, nhất là sự hỗ trợ  của các tổ chức quốc tế.

Chăm sóc trẻ mồ côi do Covid-19 tại Indonesia. Ảnh: ANTARA

Chăm sóc trẻ mồ côi do Covid-19 tại Indonesia. Ảnh: ANTARA

Suy giảm năng lực bảo vệ trẻ 

Nghiên cứu về thực trạng trẻ em mồ côi do dịch Covid-19 được thực hiện với sự phối hợp của Trường Imperial College London (Anh),  Đại học Oxford (Anh), Đại học Toàn cầu London (UCL), Đại học Cape Town (Nam Phi), Đại học Harvard (Mỹ), Trung tâm Kiểm soát và phòng ngừa dịch bệnh Mỹ (CDC), Cơ quan Phát triển quốc tế Mỹ (USAID), Ngân hàng Thế giới (WB), Tổ chức Y tế thế giới (WHO), Tổ chức Thế giới không có trẻ mồ côi và Tổ chức Bảo vệ trẻ em Maestral International. 

Theo định nghĩa của Quỹ Nhi đồng Liên hiệp quốc (UNICEF), trẻ mồ côi là người dưới 18 tuổi mất cha hay mẹ (hoặc cả cha mẹ) do bất kỳ nguyên nhân nào. Theo nhóm nghiên cứu, phần lớn các trường hợp tử vong do Covid-19 xảy ra ở những người lớn tuổi, nên sự chú ý của thế giới thường tập trung vào họ. Tuy nhiên, hậu quả đáng ngại không kém là trẻ mất cha mẹ, ông bà hoặc người chăm sóc chính. 

Các nhà nghiên cứu chỉ ra rằng, các biện pháp phòng chống dịch như phong tỏa, đóng cửa trường học đã làm giảm nghiêm trọng năng lực của các hệ thống và dịch vụ bảo vệ trẻ em. Bên cạnh cha mẹ, ông bà cũng đóng vai trò là người chăm sóc chính cho trẻ. Ở Mỹ và Anh, khoảng 40% ông bà sống với cháu đóng vai trò là người chăm sóc chính. Ở châu Phi và châu Mỹ Latinh, ông bà thường đóng vai trò là người giám hộ, chăm sóc những cháu có cha mẹ đi làm xa, chết vì HIV/AIDS hoặc các nguyên nhân khác. Giờ đây, khi Covid-19 ập đến, trẻ em tiếp tục mất ông bà và có khi là người thân như cô, dì, chú, bác đang đóng vai trò cha mẹ.

Theo bà Bidisha Pillai, Giám đốc Chính sách toàn cầu của Tổ chức Cứu trẻ em (Save the Children), nếu chúng ta không bảo vệ thế hệ này, các em có nguy cơ bị bỏ lại phía sau. Khi trẻ mồ côi cha hoặc mẹ, thậm chí cả cha và mẹ, các gia đình thường bị đẩy vào cảnh nghèo hơn. Điều đó có thể đồng nghĩa với việc trẻ sẽ phải bỏ học, đi làm phụ thêm thu nhập cho gia đình. Những em này khó có cơ hội trở lại trường học và có thể mắc kẹt trong vòng lẩn quẩn của nghèo đói. 

Gia đình là nền tảng

Save the Children kêu gọi các tổ chức và chính phủ quan tâm khẩn cấp đến hoàn cảnh của trẻ mồ côi, và đảm bảo các em được chăm sóc tốt. Các chính phủ cần xem xét việc củng cố các hệ thống chăm sóc dựa vào gia đình, đảm bảo trẻ mất người chăm sóc vẫn có thể được giữ an toàn trong môi trường gia đình, thay vì được đưa đến các cơ sở nuôi dạy trẻ.

Cùng quan điểm trên, UNICEF tin rằng có những bước mà các chính phủ và cộng đồng viện trợ quốc tế cần thực hiện ngay bây giờ để đảm bảo các gia đình được nhận các dịch vụ bảo trợ xã hội, tư vấn và chăm sóc sức khỏe cho trẻ mồ côi. Cũng theo UNICEF, các dịch vụ bảo vệ trẻ em phải được tăng cường, bao gồm gia tăng lực lượng lao động trong các ngành dịch vụ xã hội dành cho trẻ em và lực lượng trợ giúp các gia đình dễ bị tổn thương.

Bà Henrietta Fore, Giám đốc Điều hành của UNICEF, nhận định: Trẻ em mất đi sự chăm sóc của cha mẹ, người thân có thể chịu đựng những tổn hại về thể chất, tâm lý, tình cảm và xã hội, với hậu quả kéo dài suốt đời. Những em này cũng có nhiều khả năng bị bạo lực, lạm dụng, bỏ rơi và bị bóc lột. Vì vậy, phải bảo vệ quyền được sống và lớn lên của trẻ em trong một môi trường hỗ trợ sự phát triển về thể chất, tâm lý, xã hội và tình cảm của các em. Một nỗ lực phối hợp lâu dài để bảo vệ trẻ em mồ côi do Covid-19 nên bao gồm: Liên tục cập nhật số trẻ em mồ côi do Covid-19; tăng cường vai trò của gia đình để đảm bảo trẻ mồ côi được chăm sóc tại gia đình và mở rộng phạm vi bảo trợ xã hội; thực hiện giám sát định kỳ tình trạng sức khỏe của trẻ mồ côi, đảm bảo các em được sống trong môi trường an toàn, được bảo vệ và được tiếp cận với các dịch vụ.

Theo CDC, thông qua nhiều cách hỗ trợ tài chính từ chính quyền, các tổ chức từ thiện và các nhà hảo tâm, chúng ta nên giữ trẻ mồ côi ở lại gia đình hơn là đưa các em đến các trung tâm nuôi dạy trẻ. Từ đó, giúp các gia đình chăm sóc và nuôi dạy trẻ em mồ côi tốt hơn.

Đại dịch Covid-19 đẩy nhiều trẻ em vào tình trạng thiếu dinh dưỡng. Do đó, liên minh hơn 60 chính phủ cùng 50 cơ quan và tổ chức thuộc Liên hiệp quốc đã hợp lực, thúc đẩy khôi phục bữa ăn trưa ở trường cho 388 triệu học sinh tiểu học.

Ngoài ra, sẽ có thêm các bữa ăn ở trường cho 73 triệu thanh thiếu niên dễ bị tổn thương, những em không được ăn trưa ở trường trước dịch bệnh. Những em này thuộc 60 quốc gia có thu nhập thấp và thu nhập trung bình thấp đang sống trong tình trạng cực kỳ nghèo đói - 80% trong số đó ở châu Phi.

Liên minh đang kêu gọi thêm 1,7 tỷ USD và tài trợ bổ sung để đạt được mục tiêu đến năm 2030, đảm bảo mọi trẻ em nghèo trên thế giới đều có bữa ăn học đường đầy đủ dinh dưỡng. Pháp và Phần Lan là 2 nước đưa ra sáng kiến này với tên gọi Liên minh Bữa ăn học đường.

HUY QUỐC tổng hợp

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Hồ sơ - tư liệu

Những cơ sở quân sự bất khả xâm phạm

Theo hãng Sputnik, trên thế giới có những nơi mà các chính phủ không tiếc tiền bạc cũng như công sức để bảo vệ, phòng thủ: đó là những sở chỉ huy của quân đội, hầm ngầm và căn cứ quân sự bí mật. Trên thực tế, đây là những pháo đài chính quy mà việc tập kích sẽ khiến đối phương phải chịu tổn thất nặng nề.

Chính trường thế giới

Diễn đàn kinh tế thế giới: Tìm lời giải cho các vấn đề nóng

Do đại dịch Covid-19, cuộc họp thường niên của Diễn đàn kinh tế thế giới (WEF) chuyển sang hình thức trực tuyến năm thứ hai liên tiếp. Tuy nhiên, với sự tham gia của lãnh đạo nhiều nước, giám đốc điều hành doanh nghiệp và các tập đoàn lớn, các nhà tổ chức vẫn hy vọng thúc đẩy thế giới tìm giải pháp cho các vấn đề nóng của thế giới.

Chuyện đó đây