Sáng 19-10, trong phiên thảo luận tại tổ đại biểu (ĐB) Quốc hội, các ĐB đã cho ý kiến về dự thảo Luật Luật sư (sửa đổi). Trước đó, tại hội trường, Quốc hội nghe trình bày các tờ trình, báo cáo thẩm tra về dự thảo này.
ĐB Nguyễn Thanh Sang (TPHCM) phân tích, người có bằng thạc sĩ hoặc tiến sĩ luật (mà bằng đại học đầu vào không phải chuyên ngành luật) được làm luật sư là chưa hợp lý, vì việc thiếu kiến thức pháp luật nền tảng ở bậc đại học sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng đội ngũ luật sư.
Cùng quan điểm, ĐB Bùi Xuân Hải (Phó Giáo sư, Tiến sĩ Luật, Hiệu trưởng Trường Đại học Hải Phòng) cũng băn khoăn khi bỏ tiêu chuẩn cử nhân luật. ĐB phân tích, đào tạo thạc sĩ luật chỉ khoảng 45-60 tín chỉ (trừ luận văn chỉ còn khoảng 30 tín chỉ thực học); người từ ngành khác (kỹ sư, nông nghiệp...) chỉ cần học thêm 10-20 tín chỉ là đủ điều kiện học thạc sĩ, dẫn đến kiến thức pháp lý thiếu nền tảng hệ thống. Theo ĐB, tiến sĩ chỉ nghiên cứu một chủ đề hẹp, không phù hợp với yêu cầu kiến thức diện rộng của người hành nghề, trong khi nguồn sinh viên tốt nghiệp cử nhân luật hàng năm rất dồi dào (khoảng 20.000 người/năm), hoàn toàn đáp ứng nhu cầu tuyển dụng luật sư mà không lo thiếu hụt. ĐB đề xuất công nhận văn bằng tương đương từ nước ngoài (được Bộ GD-ĐT công nhận) để giúp thu hút những người học luật ở các quốc gia phát triển trở về hành nghề.
Liên quan đến hội đồng tuyển chọn luật sư, ĐB Nguyễn Thanh Sang đề nghị bổ sung đại diện Viện Kiểm sát nhân dân tối cao, đại diện Hội Luật gia Việt Nam vào thành phần hội đồng tuyển chọn để bảo đảm sự tham gia đầy đủ, cân đối của các cơ quan tư pháp/pháp lý (thay vì chỉ có Tòa án nhân dân tối cao).
ĐB Vũ Huy Khánh (TPHCM) băn khoăn trước đề xuất chuyển vai trò chủ trì tổ chức kỳ thi quốc gia tuyển chọn luật sư từ Liên đoàn Luật sư Việt Nam sang Bộ Tư pháp. Nhấn mạnh quan điểm đề cao tính tự quản của tổ chức xã hội - nghề nghiệp, ĐB đề nghị đánh giá kỹ chất lượng và hiệu quả của hơn 20 kỳ thi tuyển chọn luật sư do Liên đoàn Luật sư Việt Nam tổ chức trước khi quyết định “đổi vai”.
Tán thành ý kiến của ĐB Vũ Huy Khánh, ĐB Trần Thị Diệu Thúy (Phó Trưởng Đoàn chuyên trách Đoàn ĐBQH TPHCM) nêu quan điểm, kỳ thi đánh giá năng lực và công nhận luật sư do Liên đoàn Luật sư Việt Nam thực hiện có uy tín rất lớn và hiệu quả tốt. “Việc giao cho tổ chức xã hội - nghề nghiệp tự chủ tổ chức kỳ thi là hoàn toàn đúng hướng theo chủ trương của Bộ Chính trị về tăng cường tính tự chủ, tự quản và tự chịu trách nhiệm. Đề nghị tiếp tục giữ nguyên cơ chế hiện hành”, ĐB Diệu Thúy phát biểu.
Về tập sự hành nghề luật sư, ĐB Nguyễn Thanh Sang ủng hộ việc cho luật sư tập sự được đi cùng luật sư hướng dẫn tham gia tố tụng, nhưng nhấn mạnh quy định này chỉ khả thi khi được sửa đổi, bổ sung đồng bộ trong pháp luật về tố tụng (cả hình sự, dân sự và hành chính).
Một nội dung mới đáng lưu ý trong dự thảo Luật Luật sư (sửa đổi) là luật sư có quyền kiến nghị với tòa án, trọng tài về việc yêu cầu bên thua kiện phải chi trả toàn bộ hoặc một phần thù lao và chi phí hợp lý để thuê luật sư theo đề nghị của bên kia. ĐB Nguyễn Thanh Sang đánh giá quy định này là “không phù hợp và rất khó áp dụng, thi hành trên thực tế”.
