Trong chặng nước rút đầu tư công năm 2026, TPHCM đặt mục tiêu giải ngân 100% kế hoạch vốn, đồng thời phấn đấu vượt 5%-7% kế hoạch Thủ tướng Chính phủ giao.
Trao đổi với phóng viên Báo SGGP, ông Hoàng Vũ Thảnh, Giám đốc Sở Tài chính TPHCM, nhấn mạnh yêu cầu tăng tốc giải ngân phải gắn với trách nhiệm thực thi, tuân thủ quy định và bảo đảm hiệu quả đầu tư.
* PHÓNG VIÊN: Thưa ông, 9 tháng đầu năm 2026, TPHCM giải ngân 111.494 tỷ đồng vốn đầu tư công, đạt 75,5% kế hoạch, mức cao nhất trong 10 năm qua. Đâu là những yếu tố tạo nên chuyển biến này?
- Ông HOÀNG VŨ THẢNH: Đây là kết quả của sự lãnh đạo, chỉ đạo, triển khai thực hiện đồng bộ nhiều giải pháp của cả hệ thống chính trị. Trước hết, thành phố đẩy mạnh ủy quyền, phân cấp và giao chỉ tiêu KPI giải ngân cụ thể cho từng cơ quan, đơn vị. Bộ máy thực thi được tổ chức lại theo hướng chuyên nghiệp, tinh gọn, hiệu quả và phương châm làm việc “Hiện trường - Thực địa - Quyết định tại chỗ”.
Đặc biệt, thành phố điều hành linh hoạt kế hoạch vốn, kiên quyết thực hiện nguyên tắc “không để vốn chờ công trình, dự án”. Cụ thể, trong 9 tháng, thành phố đã thực hiện 8 đợt điều chuyển vốn nội bộ và giữa các cơ quan, đơn vị, rút hơn 45.000 tỷ đồng từ những dự án chậm tiến độ, chưa có khả năng giải ngân để bổ sung cho các dự án có tiến độ tốt, có khối lượng thực tế.
* Vì sao có những dự án đã được xác định không còn vướng mắc nhưng vốn vẫn chưa thể chuyển hóa nhanh thành công trình và năng lực hạ tầng, thưa ông?
- Tính đến ngày 15-10, thành phố đã hoàn tất tháo gỡ 726/1.338 dự án, đạt 54,26%; trong đó có 116 dự án đầu tư công. Nhiều dự án sau rà soát được xác định không còn khó khăn, vướng mắc và đưa vào nhóm đã tháo gỡ. Tuy nhiên, tháo gỡ vướng mắc không đồng nghĩa với việc dự án có thể triển khai và giải ngân ngay. Thực tế còn ba nhóm điểm nghẽn chính gồm: thủ tục đầu tư cần tiếp tục hoàn tất đầy đủ; việc đền bù, bàn giao mặt bằng và điều kiện thi công đồng bộ và cần thời gian để có khối lượng hoàn thành thanh toán, giải ngân.
* TPHCM ưu tiên nguồn lực như thế nào để các dự án trọng điểm, công trình dân sinh và hạ tầng liên vùng sớm phát huy hiệu quả?
- Trong chiến lược phát triển trung hạn và giai đoạn 2026-2030, với không gian đô thị mở rộng, đa trung tâm, căn cứ quy hoạch tổng thể được duyệt, thành phố xác định tập trung dòng vốn vào các nhóm hạ tầng chiến lược theo chủ trương của Bộ Chính trị, Chính phủ và Thành ủy TPHCM. Đó là các dự án đóng vai trò tái cấu trúc không gian kinh tế - xã hội, đóng góp cho mục tiêu tăng trưởng GRDP trên 2 con số, bảo đảm an sinh xã hội và nâng cao chất lượng cuộc sống của nhân dân.
Trước hết là hạ tầng đường sắt đô thị và phát triển đô thị gắn với giao thông công cộng (TOD). Trên cơ sở phát huy kết quả tuyến metro số 1 (Bến Thành - Suối Tiên), thành phố tiếp tục đẩy nhanh metro số 2 (Bến Thành - Tham Lương), khởi công tuyến đường sắt đô thị Bến Thành - Cần Giờ… Mục tiêu hướng đến là hoàn thiện khung mạng lưới 9 tuyến đường sắt đô thị, tổng chiều dài hơn 340km, gắn với mô hình TOD.
Thành phố cũng đặt mục tiêu hoàn thành khoảng 130km đường cao tốc, đường vành đai và 26 cây cầu vượt sông lớn, hình thành hành lang logistics thông suốt từ các khu công nghiệp đến cụm cảng biển quốc tế. Thành phố hướng tới mục tiêu di dời trên 40.000 căn nhà trên và ven kênh rạch bằng nhiều giải pháp và nguồn lực phù hợp. Cuối cùng là kích hoạt tối đa cơ chế đối tác công - tư (PPP), vận dụng các cơ chế vượt trội theo nghị quyết của Quốc hội, Luật Phát triển đô thị để thu hút nguồn lực khu vực tư nhân, vốn FDI.
Đây là những nhóm hạ tầng có ý nghĩa quan trọng đối với định hướng phát triển của thành phố trong giai đoạn tới. Việc huy động, phân bổ và sử dụng hiệu quả nguồn lực đầu tư công, thu hút mạnh nguồn vốn tư nhân, phương thức đầu tư PPP sẽ góp phần tạo nền tảng để TPHCM phát triển đồng bộ, tăng cường kết nối vùng và nâng cao chất lượng sống của người dân.
Để đạt mục tiêu giải ngân 100% trong năm 2026, thành phố phải giải ngân hơn 36.104 tỷ đồng trong quý 4, tương đương 24,5% kế hoạch vốn. Đây là nhiệm vụ rất lớn, đòi hỏi duy trì quyết liệt và trách nhiệm cao của từng cơ quan, đơn vị, trách nhiệm cá nhân. Thành phố tiếp tục rà soát, đánh giá khả năng hấp thụ thêm vốn và tính khả thi trong việc thúc đẩy tiến độ một số dự án trọng điểm.
Trên cơ sở đánh giá khả năng thực hiện, thành phố sẽ xem xét, trình HĐND TPHCM bổ sung vốn đầu tư công năm 2026, phấn đấu giải ngân vượt thêm từ 5%-7% tổng mức vốn đầu tư công được Thủ tướng Chính phủ giao. Tuy nhiên, tăng tốc phải đi đôi với khả năng thực hiện thực tế, bảo đảm quy định, giải ngân thực chất, không chạy theo thành tích.
