Khuynh hướng đầu tư của Nhật ở châu Á

Thăm dò thực hiện vào tháng 5-2005 cho biết, chỉ còn 55% số công ty Nhật dự định mở rộng hoạt động hoặc bắt đầu làm ăn tại Trung Quốc thay vì 87% hồi tháng 12-2004, Tổ chức Ngoại thương Nhật (JETRO) cho biết vào ngày 7-6 qua. Đây là “trái đắng” đầu tiên được sinh ra từ làn sóng các cuộc biểu tình phản đối Nhật diễn ra tại nhiều thành phố lớn ở Trung quốc  trong các tháng 3 và 4 vừa qua.

Robert Feldman, Giám đốc Morgan Stanley Japan nói: “Giới doanh nghiệp Nhật lo ngại. Họ chưa vội đầu tư thêm để xem phản ứng và chính sách của chính quyền TQ”.

Nhà máy lắp ráp xe của một công ty Nhật tại Quảng Châu - Trung Quốc.

Theo các quan sát viên quốc tế thì sẽ còn nhiều công ty Nhật tránh đầu tư vào TQ để chuyển sang các thị trường nhiều tiềm năng khác tại Đông Nam Á và Nam Á. Nhật ngày càng chú ý đến Ấn Độ nhiều hơn, một trong động thái mới đây là chuyến thăm chính thức Ấn Độ hồi cuối tháng 4 qua của Thủ tướng Koizumi.

“Số lượng đơn xin cấp visa đã tăng cao kể từ sau khi nổ ra các sự cố làm tình hình chính trị, ngoại giao và thương mại, đầu tư giữa Trung Quốc và Nhật căng thẳng hẳn lên”, ông Atul Razdan, phát ngôn viên Đại sứ quán Ấn Độ tại Tokyo nói.

Tin từ New Delhi cho biết, đến hết tháng 6-2005 vốn đầu tư nước ngoài vào Ấn Độ đã đạt 5 tỷ USD và rất có khả năng sẽ vượt cột mốc 10 tỷ USD vào cuối năm nay. Năm ngoái, Ấn độ thu hút được 8,5 tỷ USD vốn FDI. Ông Vinod Sharma, giám đốc nhánh nghiên cứu ở Công ty Chứng khoán Anagram Securities cho biết, ngoài nguồn FDI đến từ các tập đoàn Mỹ thì vốn từ các công ty Nhật chiếm khối lượng lớn trong tổng vốn đầu tư nước ngoài vào Ấn Độ trong nửa đầu năm 2005. Fidelity, gã khổng lồ về quỹ vốn đầu tư toàn cầu cho biết, mới đây họ đã gầy dựng được từ các nhà đầu tư Nhật 1 tỷ USD dành cho nhiều dự án làm ăn có sẵn hoặc sắp được khai thác tại thị trường Ấn Độ.

Theo các quan sát viên quốc tế thì đây là những tín hiệu báo động cho TQ. Họ cũng tiếc cho giao thương giữa hai nước Đông-Bắc Á này vì tính đến ngày 31-3-2005, TQ và Hong Kong đã qua mặt Mỹ để trở thành bạn hàng lớn nhất của Nhật. Thương mại của Nhật với TQ đã đạt khoảng 213 tỷ USD, tức bằng 1/4 tổng giá trị mậu dịch của nước này với toàn thế giới còn đầu tư của Nhật vào TQ trong khoảng thời gian 6 tháng, tính từ ngày 30-9-2004, cũng đã tăng 89%, đạt 2,7 tỷ USD, theo nguồn từ Bộ Tài chính Nhật.

Các công ty sản xuất xe hơi của Nhật, từ Toyota đến Honda…, đã đầu tư 5 tỷ USD vào TQ (công nghiệp xe TQ cộng chung đã nhận 19 tỷ USD đầu tư của các nhà sản xuất quốc tế, trong đó có Mỹ, Pháp, Đức và Nhật).

“Nhật và TQ đều có ảnh hưởng lớn ở thị trường công nghệ thông tin toàn cầu và hơn 95% trong số 2.000 công ty lớn nhất thế giới đều hoạt động ở cả hai nước này cho nên bất cứ khủng hoảng nào nổ ra giữa hai nước đều có thể dẫn đến những tai họa lớn cho thế giới”, Dion Wiggins, Phó Chủ tịch Gartner, một công ty nghiên cứu công nghệ ở Hong Kong nhận định.

Bằng chứng là Uniden Corporation đã quyết định đầu tư 11 triệu USD tái hoạt động nhà máy sản xuất điện thoại không dây (6 triệu máy/năm) ở Laguna, Philippines (đã đóng băng cách nay 2 năm) để tránh bị lệ thuộc quá nhiều vào thị trường lao động ở TQ, nơi hiện mỗi năm sản xuất 18 triệu máy cho hãng. Chỉ một thời gian ngắn vài năm nữa thôi, số công nhân TQ mà Uniden thuê dụng làm việc trong nhà máy tại Thâm Quyến sẽ từ 17.000 như hiện nay bị cắt giảm xuống còn 10.000.

“Không phải mọi công ty Nhật đều sẽ rút khỏi TQ nhưng họ sẽ đầu tư và hoạt động tại đó cách khôn ngoan hơn”, ông Dimas của CLSA nói.

Còn một thực tế khác khiến số công ty Nhật ngại đầu tư vào TQ là nạn sao chép, in sang lậu và vi phạm bản quyền tác giả, sở hữu trí tuệ. Bộ Kinh tế, mậu dịch và công nghiệp Nhật cho biết, hơn 50% trong số 134 công ty trả lời thăm dò đã báo động rằng rất nhiều sản phẩm của họ bị sao chép, làm lậu, làm nhái tại TQ trong hai năm qua.

VIỆT KHÔI (tổng hợp)

Các tin, bài viết khác