Hệ thống chiếu sáng dân lập

Lãng phí, kém hiệu quả

Theo số liệu thống kê sơ bộ, hiện TPHCM có khoảng 91.000 bộ đèn chiếu sáng dân lập, gấp 1,8 lần bộ đèn thuộc hệ thống chiếu sáng các trục đường chính. Hầu hết các hệ thống chiếu sáng dân lập đều hình thành tự phát, không tuân thủ theo các tiêu chuẩn, quy định về chuyên môn và an toàn sử dụng điện, gây lãng phí điện.

Chiếu sáng dân lập, mạnh ai nấy làm

Phần lớn các hẻm sử dụng đèn chiếu sáng chưa tiết kiệm điện, lắp đặt không đúng quy cách.

Đi vòng theo các hẻm dọc đường Quang Trung từ các phường 10, 11, 12 của quận Gò Vấp, chúng tôi nhận thấy phần lớn các hẻm đều lắp đặt loại đèn huỳnh quang T10, 40W, có máng chắn sáng. Số ít hẻm vẫn sử dụng đèn tròn cao áp.

Tuy nhiên, điều đáng nói là hầu hết hệ thống chiếu sáng của các hẻm đều không được thiết kế theo một quy cách nào, dẫn đến tình trạng có đèn lắp cao nhưng có đèn lại lắp rất thấp. Khoảng cách giữa các bóng đèn cũng không đồng nhất, thậm chí có nhiều đèn lắp ngay dưới tán cây, hạn chế độ chiếu sáng…

Bà Nguyễn Thị Hai, ngụ hẻm 137 đường Quang Trung cho biết, xuất phát từ yêu cầu của bà con trong tổ dân phố, muốn chiếu sáng hẻm để tạo tâm lý yên tâm cho người dân sinh hoạt, hạn chế tệ nạn xã hội nên tổ dân phố họp người dân lại rồi góp tiền tự lắp đặt. Trung bình mỗi người đóng từ 15.000 – 50.000 đồng.

Tương tự, bà Kim Anh ngụ tại hẻm 93 Xô Viết Nghệ Tĩnh, phường 13, Bình Thạnh cho biết, trước đây mạnh nhà ai nhà nấy thắp đèn nên lúc bật lúc tắt, không đảm bảo yêu cầu chiếu sáng chung cho hẻm. Do đó, tổ dân phố đã quyên góp tiền lắp đặt hệ thống chiếu sáng cho hẻm. Nhưng khi chúng tôi hỏi người dân trong các khu phố có quan tâm đến việc lắp đặt hệ thống chiếu sáng hay sử dụng các loại thiết bị điện nào tiết kiệm điện (TKĐ) thì hầu hết họ đều không quan tâm.

Với họ chỉ cần chiếu sáng hẻm là đạt yêu cầu, vì tiền điện đã có nhà nước chi trả. Thậm chí, trường hợp hẻm 157/13, Văn Thánh Bắc, phường 25, quận Bình Thạnh TPHCM, sau khi được Công ty Điện lực nhắc nhở nên sử dụng thiết bị TKĐ, tổ dân phố đã quyết định dùng đèn huỳnh quang. Nhưng loại đèn huỳnh quang mà tổ dân phố sử dụng lại là loại đèn T10, công suất 40W – vì thế vẫn chưa TKĐ!

Điều đáng nói là tại mỗi khu phố, việc quản lý hoặc thay mới bóng đèn hỏng giao hẳn cho từng hộ gia đình hoặc tổ dân phố chịu trách nhiệm. Sự hạn chế trong nhận thức của các đối tượng trên về vấn đề sử dụng thiết bị TKĐ hoặc quy cách lắp đặt hệ thống chiếu sáng sao cho sử dụng điện hiệu quả nhất, nên đó cũng là nguyên nhân chính khiến cho hầu hết hệ thống điện tại các hẻm đều gây lãng phí điện, thất thoát ngân sách nhà nước, làm giảm vẻ mỹ quan đô thị. Chỉ tính riêng ngân sách chi trả cho tiền điện hệ thống chiếu sáng hẻm trên địa bàn TPHCM chiếm gần 80 tỷ đồng/năm.

Cần có quy chuẩn thiết kế, lắp đặt hệ thống chiếu sáng hẻm

Tại hội thảo quốc gia về chiếu sáng đường hẻm ở các đô thị, ông Ngô Văn Quyền, Viện nghiên cứu Khoa học kỹ thuật và bảo hộ lao động cho biết, yêu cầu tối thiểu của một hệ thống chiếu sáng hẻm phải đạt đủ sáng cho người điều khiển các phương tiện giao thông cơ giới và thô sơ an toàn; bảo đảm cho người đi bộ nhận rõ các chướng ngại nguy hiểm… và quan trọng là TKĐ và tăng thêm vẻ đẹp môi trường đô thị.

Và để thực hiện được các yêu cầu này, nhà nước phải có những quy định về tiêu chuẩn và mô hình chuẩn, nhưng cho đến nay vẫn chưa có bất kỳ quy định nào về vấn đề này. Hiện thành phố đã có những biện pháp, quy định nhằm cải thiện hệ thống chiếu sáng dân lập, hạn chế khối lượng điện tiêu thụ nhưng đó chỉ là những giải pháp chữa cháy, không có tính căn cơ hay xuất phát từ nhu cầu chiếu sáng của đại bộ phận dân cư, đặc điểm của hạ tầng cơ sở, nên hiệu quả còn thấp.

Theo ông Trương Quang Vũ, Trưởng Tiếp thị – tư vấn – thông tin Trung tâm Tiết kiệm năng lượng TPHCM (TTTKNL) cho biết, vừa qua TTTKNL lắp đặt thí điểm 2 mô hình chiếu sáng hẻm tại quận 4, tiết kiệm hơn 60% điện năng sử dụng. Hiện trung tâm đang thực hiện một dự án nhằm đánh giá lại toàn bộ thực trạng, nhu cầu chiếu sáng công cộng dân lập trên địa bàn thành phố; nhận dạng tất cả những thuận lợi và khó khăn khi tiến hành cải tạo, nâng cấp lại toàn bộ hệ thống. Sau đó, sẽ lên phương án chọn lựa địa điểm, quy mô áp dụng thí điểm trên diện rộng 10 khu vực ở 10 quận huyện khác nhau, trong đó sẽ có đầy đủ các vùng như khu vực trung tâm, vùng ven, ngoại thành…

Và, để hệ thống chiếu sáng dân lập sử dụng điện một cách hiệu quả, nhất thiết phải có những quy định cụ thể về chủng loại bóng đèn được sử dụng, không khuyến khích, thậm chí có thể cấm sử dụng các chóa đèn, bóng đèn có hiệu suất phát quang thấp. Đồng thời, áp dụng phương án thay thế dần theo kiểu “cuốn chiếu” hệ thống đèn cũ bằng các phương án chiếu sáng hiệu suất cao nhằm giảm bớt áp lực về chi phí đầu tư. Có như vậy mới mong cải tạo được hệ thống chiếu sáng dân lập như hiện nay.

Ái Vân – Lâm Ngọc

Kết quả khảo sát của Trung tâm TKNL, tại các loại đường hẻm rộng từ 1,5 - 5m tại phường 12 (quận Bình Thạnh), phường 9 (quận 3), phường 12 (quận 4), phường 14 (quận 10), phường 11 (quận 11), Bình Trị Đông (huyện Bình Chánh), phường 7 (quận Gò Vấp)… cho thấy phương tiện lưu thông chủ yếu tại các hẻm trên là xe máy, xe đạp, đi bộ, số ít ô tô. Thế nhưng hệ thống đèn chiếu sáng thường dùng bóng đèn thủy ngân cao áp HQL có công suất 200-250W, bóng đèn dây tóc công suất 200W (đối với đường rộng từ 3 – 5m), đèn dây tóc có công suất từ 60 – 100W, bóng đèn huỳnh quang loại 1,2m-40W (đối với đường rộng từ 1,5 – 3m). Vị trí bóng đèn được treo trên các trụ điện có sẵn hoặc ngay trước nhà, trên ban công, trên cây, hàng rào với độ cao tùy ý. Chóa đèn cho các bóng HQL thường bằng nhôm, không có bộ phản quang.

Đối với bóng đèn dây tóc, các chụp đèn thường tự chế, có đủ kiểu với chức năng chính là che mưa… Hệ thống dây điện thường chạy dọc cùng những đường dây khác như đường dây cáp điện dẫn vào từng hộ gia đình, đường cáp điện thoại hoặc nối trực tiếp vào hệ thống điện chính quy tạo thành một mạng lưới rất phức tạp gây khó khăn trong việc quản lý và xử lý khi có sự cố.

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Tất cả các ngạch công chức chuyên ngành hành chính và văn thư đã không còn yêu cầu chứng chỉ về trình độ ngoại ngữ và tin học

Chính sách mới nổi bật có hiệu lực từ tháng 8-2021 ​

Nâng bậc lương công chức, mẫu hộ chiếu mới, quản lý thuế, lộ trình tính giá dịch vụ sự nghiệp công sử dụng ngân sách nhà nước… là những lĩnh vực được quy định trong nhiều văn bản chính thức có hiệu lực từ tháng 8-2021.

 

 

Bút Sài Gòn

Giao thông - Đô thị

TPHCM khẩn trương tiếp nhận hồ sơ triển khai dự án đường Vành đai 3

Bộ GTVT đề nghị UBND TPHCM khẩn trương tổ chức tiếp nhận hồ sơ, tài liệu của dự án, tổng hợp ý kiến các địa phương và rà soát, hoàn chỉnh báo cáo Nghiên cứu tính khả thi (NCTKT) dự án để báo cáo Thủ tướng Chính phủ theo đúng chỉ đạo của Phó Thủ tướng Lê Văn Thành tại Thông báo số 187/TB-VPCP ngày 16-7-2021.

Quy hoạch

Cần quy hoạch đồng bộ cho khu đô thị mới

Những thập niên trước, nhiều dự án khu đô thị mới (KĐTM) hình thành đã mang lại diện mạo khác biệt cho sự phát triển của TPHCM. Bên cạnh sự thành công còn là những bài học bổ ích, nhất là khi sắp tới TPHCM tiếp tục dành dư địa cho sự phát triển loại hình này.

Tin buồn

Đồng chí Bùi Thọ Mạnh từ trần

Quận ủy - UBND - UBMTTQ quận 1, TPHCM; Đảng ủy - UBND - UBMTTQ phường Đa Kao, quận 1 và gia đình vô cùng thương tiếc báo tin: