Doanh nghiệp vận tải

Rối chuyện giá

Tuần qua, đề tài giá cước vận tải một lần nữa lại được xới lên khi các cơ quan chức năng - từ cấp trung ương đến cấp thành phố - có buổi tiếp xúc, lắng nghe ý kiến từ chính các doanh nghiệp vận tải hành khách và vận tải hàng hóa trên địa bàn TPHCM.

Xe khách hoạt động tại Bến xe Miền Đông.

Chỉ tính từ 1-11-2004 đến 17-8-2005, giá nhiên liệu đã qua ba lần tăng giá: xăng từ 7.500 đồng/lít lên 10.000 đồng, tăng 33,33% và dầu từ 4.850 đồng/lít lên 7.500 đồng/lít, tương đương mức tăng 54,64%. Thế nhưng cho đến nay, các doanh nghiệp vận tải hành khách tuyến cố định vẫn thực hiện giá cước cũ hiệp thương từ cuối năm 2004. Ngoài giá nhiên liệu tăng, việc điều chỉnh mức lương cơ bản - yếu tố làm chi phí tiền lương và các chi phí phụ thuộc vào tiền lương tăng theo - đã thực sự tạo thêm gánh nặng tài chính cho doanh nghiệp.

Chủ nhiệm Tống Thanh Miên của Hợp tác xã xe khách liên tỉnh và du lịch miền Đông - một trong những đơn vị vận tải hành khách có tầm cỡ tại TPHCM - cho biết: Bình quân xã viên của HTX trong thời gian giá nhiên liệu tăng cao, đã phải tự “bù lỗ” 100.000 đồng/ngày nếu chạy tuyến có cự ly dưới 100 km, và khoảng 500.000 đồng đối với tuyến dài từ hơn 1.000km trở lên.

“Với tổng số xe chạy tuyến cố định là 250 chiếc các loại, đủ biết khoản thâm thủng mà xã viên của HTX phải gánh chịu hàng ngày nhiều như thế nào” - ông Miên than. Rồi vì lỗ lã như vậy, xã viên buộc phải chậm làm nghĩa vụ thuế với HTX, đồng thời gặp khó khăn trong việc trả vốn vay ngân hàng cho khoản đầu tư mua phương tiện. Giám đốc một doanh nghiệp vận tải hành khách khác tỏ ra giận dữ khi nói rằng nếu biết trước rằng doanh nghiệp vận tải sẽ không được chủ động xây dựng giá cước cho chính mình thì ông đã không đổ tiền đổ của vào làm ăn ở lãnh vực này.

Các doanh nghiệp vận tải hàng hóa cũng trong tình cảnh không khác gì với các đồng nghiệp trong lĩnh vực vận tải hành khách. Ông Đinh Nam Dinh, Phó Chủ tịch Hiệp hội Vận tải hàng hóa, đưa ra những con số nhức nhối: Nếu giá cước không được điều chỉnh, một chiếc xe tải 11 tấn chở đúng tải trọng trên một đoạn đường ngắn hơn100 km, thì sau khi trừ hết tất cả các chi phí, mức lãi ròng cho chuyến hành trình này chỉ là 144.000 đồng. Trường hợp phải vay vốn ngân hàng đầu tư cho phương tiện, thì thực lãi còn vỏn vẹn 35.000 đồng-đối tượng phải vay vốn lại chiếm số đông trong giới vận tải. Vận tải đường dài thì sao?

Một xe tải 15 tấn chạy tuyến TPHCM-Hà Nội, nếu chở đúng tải trọng, con số lãi ròng tuy có “khá” hơn cự ly ngắn nhưng cũng chỉ 240.000 đồng/chuyến (nếu không phải vay tiền ngân hàng sắm xe) và 57.000 đồng/chuyến (nếu phải trả lãi vay)! Vẫn với giả định chở đúng tải trọng, một xe container loại 11 tấn chở hàng theo tuyến cảng Sài Gòn - An Lạc, mức lãi ròng vẫn chỉ dao động từ 216.000 đồng xuống 51.000 đồng, tùy theo có vay ngân hàng hay không. Và đó chỉ là chuyện xảy ra trong trường hợp xe đi an toàn, không hỏng hóc, không gây tai nạn. Nếu một trong hai điều này xảy ra, doanh nghiệp lỗ chắc.

Tất cả những bức xúc này đã được các doanh nghiệp vận tải đặt ra thẳng thắn với các ban ngành chức năng trong buổi họp nêu trên. Thế nhưng, trái với mong đợi của các doanh nghiệp, đại diện Bộ Tài chính và Bộ Giao thông - Vận tải chỉ “ghi nhận ý kiến” mà không hề đưa ra được một hướng giải quyết nào thỏa đáng cho doanh nghiệp. Một doanh nghiệp nhận xét: “Họ làm cho chúng tôi rối thêm” khi đặt vấn đề: Nhà nước không quản lý giá cước vận tải, doanh nghiệp vận tải tự xây dựng giá cho chính mình(?). “Nếu quả thực doanh nghiệp vận tải được cái quyền ấy thì tại sao Bộ Giao thông - Vận tải lại có văn bản không cho doanh nghiệp vận tải tăng giá cước khi giá xăng dầu tăng lên?”.

Không chỉ có vậy, nhiều doanh nghiệp còn bức xúc khi một cán bộ của Bộ Tài chính cho rằng cách các doanh nghiệp vận tải hành khách liên tỉnh hiệp thương xây dựng giá cước vận tải giữa các doanh nghiệp cùng chạy trên một tuyến là không đúng luật cạnh tranh. Theo người cán bộ này thì việc hiệp thương chỉ hợp pháp khi có sự tham gia của hành khách. “Ai sẽ là người đại diện cho hành khách để hiệp thương giá cước với các đơn vị vận tải? Hơn nữa, cách hiệp thương để tính giá cước là do Bộ Giao thông - Vận tải quy định, doanh nghiệp đâu có tự đặt ra mà nói là sai luật?”. Các doanh nghiệp băn khoăn…

Doanh nghiệp vận tải phải xây dựng giá cước như thế nào? Liệu họ có được quyền tự định đoạt giá cước vận tải không? Câu trả lời vẫn còn bỏ ngỏ khi đoàn làm việc của hai bộ ra về mà không có một kết luận nào. Hiện không chỉ có doanh nghiệp vận tải băn khoăn mà chính Sở Giao thông - Công chính TPHCM cũng rối vì sắp đến thời gian hiệp thương xây dựng giá cước vận tải năm 2006 của các doanh nghiệp vận tải hành khách liên tỉnh. Nếu cho rằng cách hiệp thương trước là sai luật thì hiệp thương như thế nào là đúng luật?

THIỆN NHÂN


 

Các tin, bài viết khác