Thất thoát rác thải y tế: Lỗ hổng lớn trong quản lý

Hàng trăm tấn chất thải y tế (CTYT) từ các bệnh viện (BV) ở Hà Nội đã “thất thoát” dưới dạng “thô”, chưa qua khử trùng, diệt khuẩn, tuồn tới nhiều lò tái chế đồ gia dụng “tay ngang”. Nhân đó người ta phát hiện còn tới 2/3 BV trên toàn quốc chưa có hệ thống xử lý nước thải. Riêng TPHCM, có đến 11/19 BV công cấp trung ương đóng trên địa bàn chưa có hệ thống xử lý nước thải, trong đó có nhiều BV cỡ “bự” như Chợ Rẫy, Răng Hàm Mặt Trung ương, Viện Pasteur…

Ngoài ra, 21/62 BV công cấp TP và BV-TT Y tế cấp quận, huyện cũng “vắng bóng” các hệ thống xử lý nước thải… Thậm chí, nhiều quận, huyện còn không biết ống chích, kim tiêm, lọ thuốc còn dính vi trùng độc hại và mầm bệnh nguy hiểm sau khi phục vụ bệnh nhân… chạy đi đâu!

Hệ thống xử lý nước thải lạc hậu tại Bệnh viện Ung bướu TPHCM. Ảnh: ĐỨC TRÍ

Vì sao CTYT có thể “hồn nhiên” trôi nổi, dễ dàng biến thành nguyên liệu sản xuất đồ gia dụng hoặc chảy vào cống thoát nước mà chưa qua thiết bị xử lý? Đó là do sự buông lỏng quản lý của những cá nhân và ban ngành liên quan, nhất là các vị chức sắc của ngành y. Đằng sau sự thờ ơ và lơi lỏng đó là một lỗ hổng to tướng.

Ngành y tế nước ta chưa có quy định nào cho phép tái chế, tái sử dụng CTYT nhưng cũng chẳng có văn bản nào cấm tái chế chúng. Vậy thì tái chế CTYT đâu có sai, mà lĩnh vực này lại khá béo bở!

Tổ chức Y tế thế giới cũng khuyến khích tái chế CTYT nhưng khuyến cáo phải xử lý an toàn trước khi tái chế. Thế nhưng, quy chế quản lý chất thải y tế của ta lại “khuyết” quy trình khử khuẩn, tiệt trùng CTYT trước khi đưa đi tái chế. Nhiệm vụ quản lý và xử lý CTYT được phân công… chung chung nên khi sai phạm không có người chịu trách nhiệm cụ thể; chiến lược quốc gia về xử lý CTYT cũng chưa có… Khi sự đã rồi, động thái của ngành y tế khá nhẹ nhàng, đuổi việc nhân viên trực tiếp vi phạm và “phát” văn bản chấn chỉnh, thế là xong!. Chẳng có họp báo, không một lời xin lỗi, càng chẳng có ai từ chức…!

Hết Bộ Y tế đến Sở Y tế chỉ đạo tăng cường quản lý và kiểm soát CTYT, nhắc nhở lãnh đạo các cơ sở y tế phải chịu trách nhiệm về quản lý chất thải y tế… mặc dù những điều này đã có trong Quy chế quản lý chất thải y tế ra đời cách đây 8 năm (Điều 3: Giám đốc, người phụ trách các cơ sở y tế chịu trách nhiệm về quản lý chất thải y tế nguy hại từ khi chất thải phát sinh tới khâu tiêu hủy cuối cùng).

Nhiệm vụ chưa được phân định rõ ràng nên khi xảy ra sự cố khó biết quy trách nhiệm cho ai. “Nhờ” cơ chế đồng thuận đó nên sai sót được “chia” cho nhiều chốn, nhiều người, do vậy mà chuyện lớn dần dần hóa bé xíu?! Nếu trách nhiệm của người đứng đầu được quy định rõ ràng chắc chắn tiêu cực sẽ giảm thiểu đáng kể. Thời gian gần đây, chính trường các nước Mỹ, Nhật Bản và Hàn Quốc đã chứng kiến nhiều quan chức cấp cao phải từ chức vì không làm tròn phận sự. Còn ở nước ta, để hình thành văn hóa từ chức tất phải có luật về trách nhiệm của người đứng đầu, chính luật này sẽ “tái sinh” lòng tự trọng ở hàng ngũ cán bộ công chức hiện nay và sắp tới.

 

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Diễn biến mới nhất dịch viêm đường hô hấp cấp Covid-19

Diễn biến mới nhất dịch viêm đường hô hấp cấp Covid-19

Tính đến 18 giờ ngày 25-10-2020 đã có 43.027.427 ca xác nhận mắc Covid-19, có 1.156.011 ca tử vong trên thế giới (Mỹ: 8.829.951 ca mắc, 230.085 tử vong; Ấn Độ: 7.866.740 ca mắc, 118.593ca tử vong; Brazil: 5.381.224 ca mắc, 156.926 ca tử vong; Nga: 1.513.877 ca mắc, 26.050 ca tử vong). Tại Việt Nam, có 1.168 trường hợp mắc bệnh, trong đó có 1.057 ca đã được chữa khỏi, 35 ca tử vong.