Xanh ký ức tre làng

SGGP
Giữa bao bức bối, gió bụi phố phường, đôi khi chỉ ước được về ngồi dưới lũy tre xanh, nghe chim véo von trong trẻo. Tôi sinh ra từ xóm làng cần lao, bình dị, coi bùn đất ruộng đồng là hơi thở, bóng tre già, khúc đồng dao là tâm hồn. Lũy tre xanh kĩu kịt, mát lành vời vợi lâu nay vẫn hiện diện như một phần của nỗi nhớ quê. Nỗi nhớ cuộn về thật đằm, thật sâu, tựa men rượu chưng cất bằng tình cố hương cay nồng ngấm vào ký ức. Tre gắn bó với tôi từ thuở lọt lòng, gần gũi, thân quen, hòa vào những lắng dịu yêu thương trong lời ru của mẹ. Tre xanh, xanh tự bao giờ?/ Chuyện ngày xưa đã có bờ tre xanh…

Xanh ký ức tre làng

Những lũy tre bao đời nay vẫn lặng thầm, bền bỉ, khiêm nhường như thế. Tôi vẫn luôn quan niệm rằng, xóm làng mà vắng bóng tre xanh thì đã mất đi một phần của hồn quê, thiếu mất một vùng trời bình yên rộn rã tiếng chim mà ngày nay khó lòng tìm lại. Từ nhỏ, tôi đã được mẹ dạy phải biết quý trọng, hàm ơn cây tre như thể quê hương mình. Trong căn nhà nhỏ ấm sực tình thương, tôi lớn lên hồn nhiên bên tre, ở đâu cũng thấy dáng tre mộc mạc, chất phác. Từ chiếc chõng tre kẽo kẹt đưa tôi vào giấc ngủ, đến đôi đũa tre thân thuộc mỗi bữa cơm đầm ấm bên bếp lửa đượm nồng. Từ cái kèo, cái cột vững vàng, bền bỉ, đến những nuột lạt dẻo dai buộc trên mái nhà…

Tre khiến lòng tôi nhớ mẹ quay quắt. Nhớ chiếc đòn gánh cong hai đầu sương gió, mòn vẹt bóng thời gian mẹ dựng ở góc nhà. Ngày xưa mẹ đã lam lũ gánh từng gánh cá, gánh rau đi rao bán dọc con xóm nhỏ. Những chiếc rổ tre, thúng mủng như đựng cả tuổi xuân của mẹ, đựng những tháng ngày khó nhọc làm sần chai đôi vai gầy hàng đêm mẹ vẫn xoa dầu gió. Chiếc gióng tre lủng lẳng mẹ móc lên gác bếp, như còn giữ lại bao mưa nắng dọc đường, khiến tâm trí tôi vang lên tiếng rao đầm đẫm, chát mặn mồ hôi của mẹ. Nhìn dáng tre guộc gầy, tôi lại nghĩ về mẹ, lại hình dung dáng mẹ ngồi sàng gạo bằng chiếc nia cũ, bụi trắng phủ lưa thưa trên áo quần, nón lá.

Gần nhà tôi, phía sau ngôi miếu làng, cũng có một lũy tre quanh năm rì rào cùng nắng gió. Mẹ kể rằng, đó là lũy tre do ông ngoại tôi trồng những ngày rất xa. Lũy tre qua bao tháng ngày cứ vươn mình xanh biếc, tỏa bóng hiền hòa xuống vườn chuối thơm thảo. Lá khô rơi xuống thành một lớp dày. Dưới bóng tre ấy, tôi và đám bạn quê đã lớn lên cùng nhau qua những cuộc chơi thơ ấu bất tận, rộn rã. Tre hiền lành nghiêng bóng mát, tựa vòng tay bao dung ôm vào lòng những niềm vui thơ trẻ của chúng tôi. Bởi thế mà tôi thương tre như thương tuổi thơ mình.

Những ngày ấy, mỗi khi trời mưa, tôi hay tựa cằm ngồi bên cửa sổ và mường tượng về những búp măng tre sẽ mọc lên nõn nà sau mưa. Có những chiều, tôi theo mẹ hái măng về xào với tép nhỏ, nấu canh chua cá đồng. Sau này, các cô chú tôi khi đi làm xa ở cao nguyên trở về thường biếu mẹ vài gói măng khô. Nhìn những cọng măng khô vàng dai, thơm thảo, tôi lại nhớ bóng mẹ tảo tần tìm hái măng tre một thời còn chật vật cơm áo…

Những chiếc chong chóng tre xoay tít tựa vòng đời tuần hoàn xuân, hạ, thu, đông. Thời gian làm con người ta dần xa vòng tay chở che của cha mẹ, xa lũy tre làng êm đềm nghiêng bóng mát. Nhưng tre vẫn lặng thầm góp mặt vào đời sống muôn hình vạn trạng, bền bỉ, thẳng ngay tựa người quê chân lấm tay bùn. Tre đan thành chiếc nôi ký ức bình yên, để lòng tôi nương náu tìm lại hơi ấm quê hương lúc bước chân còn mông lung giữa xứ lạ. Làng quê bây giờ dần vắng bóng tre xanh, mà nhớ thương vẫn khôn nguôi nghẹn ngào…

TRẦN VÂN THIÊN

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Làm dâu

Làm dâu

Ngày mẹ theo cha về làm dâu
Đồng trước nhà cạn khô
Nắng tháng sáu rát mặt 
Cồn cột vét chum, gạo còn một nhúm
Thả lá khoai lang nấu loãng cầm lòng.

Phim

Nữ đạo diễn 9X thắng giải phim tài liệu quốc tế

Hà Lệ Diễm là đại diện duy nhất của Việt Nam vừa được vinh danh giải thưởng cao quý tại LHP tài liệu quốc tế Amsterdam (IDFA) - LHP tài liệu lớn nhất thế giới được tổ chức từ năm 1998.

Âm nhạc

Dự án nghệ thuật đường phố Saigon Urban Arts 2021

Saigon Urban Arts 2021 là dự án nghệ thuật quốc tế vừa được khởi động tổ chức bởi Viện Pháp tại Việt Nam, Viện Goethe tại TPHCM, trong khuôn khổ Quỹ Văn hóa Pháp - Đức phối hợp cùng Hội đồng nghệ thuật Thụy Sĩ Pro Helvetia.

Mỹ thuật

Giọt nước mắt rơi vào trong tranh

Thành phố vượt qua những ngày “mưa bão” từ cuộc chiến chống dịch, các hoạt động dần được nới lỏng…, nhưng nỗi buồn cứ len lỏi, tưởng chừng như mới hôm qua. Đó là dòng nước mắt từ những cuộc đời có thật rơi vào từng đường cọ, nét vẽ của họa sĩ Lê Sa Long.

Sân khấu

Cuộc thi viết hát ru, hò, lý Gió đưa gió đẩy

Đây là hoạt động văn hóa được Hội đồng Anh hỗ trợ nhóm Cultura Fish (Hiếu Văn Ngư) thực hiện, nằm trong khuôn khổ dự án Di sản kết nối, nhằm bảo tồn và phát triển các loại hình di sản nhạc và phim của Việt Nam, đặc biệt chú trọng đến các giá trị văn hóa nghệ thuật không được nhiều người biết đến và có nguy cơ mai một. 

Sách và cuộc sống

Nhạc sĩ Nguyễn Văn Chung ra mắt tuyển tập 300 bài hát thiếu nhi

Ngày 20-11, tại Đường sách TPHCM, nhạc sĩ Nguyễn Văn Chung đã có buổi giao lưu và chia sẻ đến khán giả của mình nhân dịp ra mắt 2 tuyển tập nhạc 300 bài hát thiếu nhi20 năm sáng tác âm nhạc Nguyễn Văn Chung do NXB Đồng Nai ấn hành.