Yêu thơ như dấn thân với đời

Cầm tinh tuổi con trâu nên suốt đời ông “cày”, mà lại đi tứ xứ cho tới cuối đời mới dừng chân ở nơi mà thời sinh viên yêu nước, ông từng tham gia xuống đường tranh đấu là Sài Gòn - TPHCM. Và thành phố này lại trở thành bệ phóng cho những nguồn cảm hứng “nằm vùng” trong ông được bay lên cùng với thi ca. Đó là nhà thơ Xuân Trường (ảnh), tên thật Nguyễn Trường, sinh ngày 12-12-1949 tại Đại Lộc, tỉnh Quảng Nam.

Mối tình đẹp với phố núi Pleiku

Từng là võ sĩ, chơi thể thao nên Xuân Trường có vóc dáng mạnh khỏe, săn chắc. Ẩn sau cái vẻ điềm đạm, ít nói là một tính cách mạnh mẽ, một đôi mắt tinh tường. Ông là người nhiệt tình với bạn bè lạ lùng và cũng yêu thơ lạ lùng.

Tuổi thơ Xuân Trường trôi qua trong mồ côi phiêu bạt. Cha mất sớm, anh em ông sống cùng sự tần tảo của người mẹ giữa vùng quê nghèo khó. Cố gắng học hết bậc tiểu học, đến năm 13 tuổi, ông được mẹ gửi vào Quy Nhơn ở cùng người cậu để ăn học. Tốt nghiệp tú tài phần hai ban Toán, ông tiếp tục xuôi về Nam vào học Trường Đại học Khoa học Sài Gòn. Tự bươn chải, vừa đi học vừa đi làm thêm, ông còn tích cực tham gia phong trào sinh viên yêu nước.

Do hoàn cảnh khó khăn, năm 1970, Xuân Trường trở ra Bình Định, dạy học ở một trường trung học tư thục để kiếm sống, đồng thời tiếp tục học hàm thụ Ban Văn minh Việt Nam của Trường Đại học Văn khoa Sài Gòn. Hai năm sau, ông lại chuyển lên Pleiku dạy học, rồi xây dựng gia đình. Đến tháng 3-1975, sau khi Tây Nguyên được giải phóng, ông tham gia công tác quân quản ở thị xã Pleiku. Được tổ chức tạo điều kiện, ông trở lại giảng đường và tốt nghiệp Đại học Tài chính, chuyển sang làm cán bộ quản lý kinh tế lâm nghiệp, xúc tiến đầu tư thương mại, cải cách hành chính của tỉnh Gia Lai cho đến khi về hưu. Chính nhờ gắn bó với vùng cao nguyên này mà Xuân Trường cảm nhận được vẻ đẹp nên thơ kỳ diệu khó ai nắm bắt được, như trong bài Thư gửi Kôngchro ông viết: “Chiều Yarung làm bằng sương khói thác/ Với nguyên sinh thăm thẳm của đại ngàn/ Và trong xanh sông Ba mùa hóa đá/ Thương ta ngồi mường tượng thuở hồng hoang”.

Nhớ về Pleiku, nhà thơ Xuân Trường thổ lộ: “Suốt 34 năm thăng trầm ở cái xứ sương mù, gần nửa đời người, tôi đã cảm nhận được rằng thiên nhiên và con người nơi ấy đã đem đến cho tôi niềm hạnh phúc bình thường mà sâu lắng. Có những kỷ niệm khó quên trong ký ức chực ùa về mỗi khi nhớ đến Pleiku. Khi còn học trung học ở Quy Nhơn, tôi quen rồi yêu một cô nữ sinh học bên Trường Nhân Thảo, đến lúc tôi vào Sài Gòn học thì cô gái ấy về Pleiku dạy học. Cuộc tình vẫn tiếp diễn qua những lá thư. Tôi tưởng như vậy là xong vì mình còn hai bàn tay trắng, hơn nữa đường sá xa xôi cách trở trong hoàn cảnh chiến tranh. Bất ngờ một ngày nọ tôi nhận được thư của cô ấy đề nghị tôi về Pleiku để kết hôn. Cô còn cho biết, cô vừa từ hôn một người cùng quê mà gia đình đã ép buộc. Khi về Pleiku tôi thật sự xúc động trước sự đợi chờ, thủy chung của cô gái, cũng như sự niềm nở đón tiếp tôi của gia đình”.

Tình yêu nồng nàn với thi ca

Cho đến nay, Xuân Trường đã xuất bản 5 tập thơ: Chùm thương nhớ, Tìm xưa, Không gian em, Nắng trầm tư, Chiếc cằm nũng đôi và đang chuẩn bị cho ra mắt tập thơ mới trong năm 2016. Ông cũng được kết nạp hội viên Hội Nhà văn TPHCM và Hội Nhà văn Việt Nam. Hành trình thơ của Xuân Trường có những chuyện kỳ lạ. Ông cho biết: “Tôi yêu thơ, làm thơ khi còn tuổi học trò và thời sinh viên, nhưng số lượng không nhiều và cũng chưa đăng tải. Sau năm 1975, tôi công tác ở một môi trường không thuận lợi cho thơ nên thỉnh thoảng mới sáng tác để đó. Đi nhiều biết nhiều, gần gũi với thiên nhiên, hiểu được sâu hơn thân phận mỗi con người, nên tôi mới viết nhiều và chia sẻ với bạn bè”.

Không đột phá ở hình thức, ngôn ngữ nhưng thơ Xuân Trường neo vào lòng người đọc ở sự sâu lắng của tình người, tình đời. Trong bài thơ Quê cũ đầy xúc ông viết khi trở lại thăm quê hương Quảng Nam với bao kỷ niệm ngọt đắng thuở ấu thơ, nhà thơ Xuân Trường nhẹ nhàng mà day dứt: “Ta về quê cũ hôn lên gió/ Đưa đón mây quê để tiễn mùa/ Áo hương lãng đãng bên trời cũ/ Ngọt ngào cay đắng đã thành xưa”.

Trở về để rồi lại bắt đầu một hành trình mới, lấy thơ làm một trong những điểm tựa cho cuộc đời mình: “Tôi nhắm mắt viết chiều lên ký ức/ Những câu thơ chưa hết chuyện ban đầu”. Và trên mỗi bước đi, quê nhà luôn là nỗi canh cánh, nguồn cảm hứng cho những câu thơ hay bất ngờ hiện ra trong ông: “Nắng đan vòm nhớ quê nhà/ Mây xanh chia nắng con phà làm đôi/ Nụ cười nghiêng mát phía tôi/ Ai quăng con sóng bồi hồi sang em”.

Nghĩ về thơ, Xuân Trường bày tỏ: “Thơ chưa thật sự nuôi tôi được ngày nào nhưng thiếu thơ có lẽ đời tôi trở thành vô nghĩa. Tôi đến với thơ vô tư, như một cách dấn thân yêu đời vậy thôi”. Sống chân thành, nhiệt tình với bạn bè và nhiệt huyết với thơ, nhờ vậy Xuân Trường có nét hồn nhiên trẻ trung và tiếp tục hành trình thơ thanh thản của phần đời còn lại với nhận thức sâu sắc của một con người dấn thân từng trải: “Hết rồi chen lấn người ta/ Bao nhiêu nước chảy đã qua kiếp người”.

Hoàng Thủy

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Phim

Sắp ra mắt Fast & Furious phần 9

Phần 9 của phim Fast & Furious dự kiến phát hành vào ngày 25-6, chậm gần một năm so với dự kiến lần đầu vào tháng 5-2020. 

Âm nhạc

Mỹ thuật

Côn Đảo thiêng liêng, sống động trong tranh màu nước

Triển lãm tranh màu nước về Côn Đảo giúp công chúng có thêm những góc nhìn khác về các di tích và danh thắng nơi đây. Qua đường nét, sắc màu và rung cảm mãnh liệt từ trái tim người hoạ sĩ, những Cầu Tàu 914, trại tù Phú Sơn, trại tù Phú Hải, trại giam kiểu chuồng bò, trại giam chuồng cọp… càng thêm sống động, thiêng liêng, tạo cảm xúc mạnh mẽ cho người xem.

Sân khấu

Những “ngọn lửa” xứ Dạ cổ hoài lang

Trong khi ở nhiều tỉnh thành và TPHCM, cải lương Nam bộ đang trầy trật để “sống”, thì Nhà hát Cao Văn Lầu vẫn định kỳ sáng đèn mỗi tuần, suốt từ năm 2018 đến nay. Đó là do sự tận tâm của những “ngọn lửa” đầy tâm huyết với nghề tại xứ Bạc Liêu. 

Sách và cuộc sống

Tọa đàm giới thiệu sách Những điểm mới trong các văn kiện Đại hội XIII của Đảng

Trong khuôn khổ Ngày Sách Việt Nam lần thứ 8, chiều 19-4, tại Đường sách TPHCM đã diễn ra tọa đàm giới thiệu sách Những điểm mới trong các văn kiện Đại hội XIII của Đảng do NXB Chính trị Quốc gia Sự thật tổ chức. Chương trình còn giới thiệu đến độc giả một số tài liệu phục vụ học tập, triển khai Nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIII của Đảng.