Chậm thu hồi dự án “treo”

SGGP
Tại TPHCM, vì nhiều lý do, có hàng trăm dự án chậm triển khai, ảnh hưởng tiêu cực đến mỹ quan đô thị, đặc biệt làm lãng phí tài nguyên đất… Thế nhưng, cơ quan chức năng muốn xử lý cũng không dễ. 

Dự án Khu phức hợp tại quận Bình Thạnh của Công ty TNHH MTV Đầu tư xây dựng Tân Thuận bị bỏ hoang nhiều năm nay

Dự án Khu phức hợp tại quận Bình Thạnh của Công ty TNHH MTV Đầu tư xây dựng Tân Thuận bị bỏ hoang nhiều năm nay

Nhiều kiểu chậm trễ 

Sở Quy hoạch - Kiến trúc TPHCM vừa báo cáo UBND TPHCM kết quả rà soát kiến nghị xung quanh các giải pháp đầu tư phát triển kinh tế - xã hội của quận 12, TPHCM. Trong báo cáo có nội dung về việc xem xét thu hồi hàng loạt khu đất đã giao cho các tổ chức, doanh nghiệp triển khai thực hiện dự án phát triển bất động sản hoặc xây dựng hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội nhưng các đơn vị này không triển khai hoặc chậm so với cam kết. Những khu đất này trước đó cũng được Ban Thường vụ Quận ủy quận 12 xác định cần thu hồi do sử dụng không có hiệu quả, không đúng mục đích.

Trong số 14 khu đất được đề xuất thu hồi trên địa bàn quận 12 có khu đất 7.526m² tại phường Tân Thới Nhất. Khu đất này được giao cho Trường Trung cấp Phương Nam xây dựng trường học. Để có đất “sạch”, chính quyền đã tổ chức cưỡng chế thu hồi đất của một số hộ dân sống trên khu đất. Cách đây hơn 5 năm, chủ đầu tư tổ chức khởi công dự án nhưng sau đó không xây dựng gì. Hiện dự án vẫn là một bãi đất trống, cỏ cây mọc um tùm.

Dự án khu dân cư - trung tâm thương mại - cao ốc văn phòng nằm giữa 2 mặt đường Phạm Văn Đồng - Nơ Trang Long (phường 13, quận Bình Thạnh) rộng 8ha, do Công ty TNHH MTV Đầu tư xây dựng Tân Thuận làm chủ đầu tư. Dự án có chủ trương đầu tư từ hàng chục năm nay, nhưng hiện vẫn chưa triển khai do vướng đền bù giải tỏa. Một diện tích lớn đất của dự án đã được thu hồi nhưng đến nay vẫn để không, chỉ có cây cỏ mọc và những con đường ngoằn ngoèo với hàng trăm căn nhà nhỏ, thấp. 

Một dự án nhà ở khác là dự án Centa Park, có vị trí đắc địa, nằm trong khu phức hợp 678 Âu Cơ (quận Tân Bình) với 4 mặt tiền. Dự án được chủ đầu tư là Công ty Seaprodex Saigon và Công ty cổ phần Thanh Niên hợp tác phát triển từ năm 2014 với quy mô công bố gồm 4 block 31 tầng, 1.300 căn hộ. Tuy nhiên, sau khi giới thiệu và động thổ để thử tải móng thì dự án không thể triển khai. Theo đại diện Công ty cổ phần Thanh Niên, nguyên nhân là dự án chưa xong thủ tục pháp lý. Gần 10 năm sau khi xây dựng nhà mẫu, xây dựng tầng hầm rầm rộ…, đến nay nhà mẫu của dự án đã được tháo dỡ, máy móc thiết bị thi công được chuyển đi. 

Hiệu quả xóa dự án “treo” còn thấp

Theo Luật Đất đai và các văn bản hướng dẫn thi hành luật này, đối với diện tích đất ghi trong Kế hoạch sử dụng đất hàng năm của cấp huyện đã được công bố phải thu hồi để thực hiện dự án hoặc phải chuyển mục đích sử dụng đất, nếu sau 3 năm chưa có quyết định thu hồi đất hoặc chưa được phép chuyển mục đích sử dụng đất thì cơ quan Nhà nước có thẩm quyền phê duyệt kế hoạch sử dụng đất phải điều chỉnh, hủy bỏ và phải công bố việc điều chỉnh, hủy bỏ việc thu hồi hoặc chuyển mục đích đối với phần diện tích đất ghi trong kế hoạch sử dụng đất…

Bên cạnh đó, nhiều quy định pháp luật khác cũng quy định rõ điều kiện để nhà đầu tư được giao đất, cho thuê đất, cho phép chuyển mục đích sử dụng đất để thực hiện dự án đầu tư. Cụ thể: phải có các điều kiện có năng lực tài chính để bảo đảm việc sử dụng đất theo tiến độ của dự án đầu tư; phải ký quỹ theo quy định của pháp luật về đầu tư; không vi phạm quy định của pháp luật về đất đai đối với trường hợp đang sử dụng đất do Nhà nước giao đất, cho thuê đất để thực hiện dự án đầu tư khác.

Để phát huy hiệu quả nguồn tài nguyên đất, ngoài các quy định về pháp luật, TPHCM còn ban hành một số nghị quyết nhằm giám sát việc lập, tổ chức thực hiện và quản lý quy hoạch. Căn cứ vào đây, thời gian qua đã có hàng trăm dự án với diện tích hơn 6.000ha đất bị thu hồi chủ trương đầu tư, thu hồi quyết định giao đất… do không khả thi hay chủ đầu tư chậm triển khai. TPHCM cũng nhiều lần ra văn bản yêu cầu các quận huyện xem xét các dự án đã đưa vào kế hoạch sử dụng đất nhưng chưa triển khai thực hiện thì phải thu hồi, trả lại quyền lợi hợp pháp cho người dân trong các khu vực thực hiện dự án. 

Tuy nhiên, bất chấp các nỗ lực này, trên thực tế vẫn còn không ít dự án “treo” hàng chục năm khiến cuộc sống người dân trong khu vực dự án gặp rất nhiều khó khăn, như dự án xây dựng khu đô thị Bình Quới - Thanh Đa (quận Bình Thạnh), khu đô thị Tây Bắc, dự án Safari (huyện Củ Chi). Chưa kể, tại nhiều dự án sau khi “xóa treo”, quyền lợi hợp pháp của người dân chưa được phục hồi ngay. Nhiều người dân than phiền, khi biết dự án có nhà đất của mình đã được “xóa treo”, người dân liên hệ cơ quan chức năng để xin xây dựng, chuyển nhượng thì 
một số nơi cán bộ địa chính trả lời rằng phải chờ hướng dẫn của cấp trên(?!). 

Mặt khác, có thực tế là để dự án “treo” đôi khi không xuất phát từ phía doanh nghiệp. Không ít doanh nghiệp muốn đẩy nhanh tiến độ dự án nhưng vướng thủ tục, muốn nộp tiền sử dụng đất để triển khai dự án cũng khó. Nhiều chuyên gia cho rằng, sau khi quy định rõ thời gian triển khai dự án, hết thời hạn thì dự án mặc nhiên hết hiệu lực triển khai, người dân đương nhiên được khôi phục những quyền về sử dụng đất, không đợi đến khi chính quyền tuyên bố xóa “treo”. Và những dự án “treo” từ lỗi của chính quyền, thì doanh nghiệp cũng cần được hỗ trợ để dự án được đẩy nhanh tiến độ. Khi đó, pháp luật được thực hiện một cách công bằng, minh bạch; nguồn lực đất đai có thể phát huy, chấm dứt tình trạng lãng phí đất đai như lâu nay.

Ông Nguyễn Toàn Thắng, Giám đốc Sở Tài nguyên - Môi trường TPHCM: Xem xét từng dự án cụ thể 

Trước khi tham mưu cho UBND TPHCM ra những quyết định thu hồi dự án, Sở Tài nguyên - Môi trường cùng các sở chuyên ngành đã làm việc với UBND các quận huyện để xem xét từng dự án cụ thể. Tuy nhiên trên thực tế, không ít dự án sau khi bị thu hồi không dễ dàng tìm được chủ đầu tư mới, lại tiếp tục… bỏ hoang.

Ông HOÀNG MINH TRÍ, nguyên Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu Phát triển TPHCM: Cần chế tài mạnh trong thực thi quy hoạch

Mặc dù Luật Đất đai, Luật Xây dựng, Luật Quy hoạch đô thị và nhiều văn bản pháp luật về đất đai khác quy định rất rõ dự án chậm triển khai phải bị thu hồi; thế nhưng, nếu dự án chậm triển khai mà không bị thu hồi thì ai phải chịu trách nhiệm chịu trách nhiệm đến mức độ nào… gần như chưa được quy định. Có lẽ vì vậy mà nhiều dự án cứ “treo” mấy chục năm.

Theo tôi, Nhà nước cần quy định rõ hơn trách nhiệm xử lý vấn đề này thuộc về ai, cơ quan nào. Nếu cá nhân, đơn vị có trách nhiệm nhưng không thực thi trách nhiệm thì phải chịu kỷ luật, hoặc nặng hơn thì bị truy tố trước pháp luật. Và để người dân có thể giám sát, ngành chức năng nên công khai chi tiết về các dự án đã được cấp phép, tiến độ thực hiện và thời gian dự án phải hoàn thành. Về phần mình, ngành chức năng cần thường xuyên rà soát các thủ tục hành chính liên quan đến dự án trên tinh thần hỗ trợ doanh nghiệp thực hiện tốt nhất, nhanh nhất dự án. Quan trọng hơn nữa, ngành chức năng nên kiểm tra kỹ năng lực thực thi của chủ đầu tư trước khi giao dự án. Trên thực tế đã có nhiều dự án chậm triển khai do năng lực của nhà đầu tư yếu. 

       TRÀ GIANG - SƠN LAM ghi

Trong buổi làm việc với Phó Chủ tịch UBND TPHCM Lê Hòa Bình mới đây, Chủ tịch UBND huyện Bình Chánh Đào Gia Vượng đã kiến nghị UBND TPHCM lập tổ công tác rà soát các dự án chậm triển khai để đề xuất xử lý, nhằm bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp cho người dân bị ảnh hưởng. Trên địa bàn huyện Bình Chánh hiện có 95 dự án, gồm 46 dự án trong ranh khu Nam và 49 dự án ngoài ranh. Ông Đào Gia Vượng kiến nghị TP giao Sở Tài nguyên - Môi trường xác định các tiêu chí cụ thể để phân loại, xử lý đối với các dự án chậm triển khai trên địa bàn huyện; nếu không còn đủ khả năng triển khai thì kiến nghị thu hồi. Đối với đề xuất của huyện Bình Chánh, lãnh đạo Sở Tài nguyên - Môi trường TPHCM cho biết sẽ kiến nghị UBND TPHCM ban hành các tiêu chí để huyện Bình Chánh rà soát và kiến nghị xử lý các dự án chậm triển khai.

ĐỖ MINH KHÂM

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Giao thông - Đô thị

Bút Sài Gòn

Gỡ vướng lên đời

- Giới thạo tin và cả một bộ phận nhà đầu tư tỏ ra tiếc nuối khi ở lần xem xét mới nhất, tổ chức quốc tế về đánh giá thị trường chứng khoán chưa nâng hạng thị trường Việt Nam. Mong ngóng được lên “thị trường mới nổi”, nhưng hiện thời chứng khoán xứ mình vẫn đang ở hạng “thị trường cận biên”.

Sự kiện & Bình luận

Hơn cả tin tức

Ngược dòng thời gian, vào chiều 5-5-1975, tờ báo xuất bản hàng ngày khổ lớn mang tên “Sài Gòn Giải Phóng” được in ấn và phát hành với số lượng lớn, đáp ứng nhu cầu và yêu cầu của Đảng bộ, Chính quyền và Nhân dân Thành phố Sài Gòn mới được giải phóng.

Tin buồn

Đồng chí VÕ THỊ LỤC từ trần

Quận ủy - HĐND - UBND - UBMTTQVN quận Bình Thạnh, TPHCM; Đảng ủy - HĐND - UBND - UBMTTQVN phường 11, quận Bình Thạnh và gia đình vô cùng thương tiếc báo tin: