Không ban hành các chính sách làm giảm thu ngân sách
Thừa ủy quyền trình bày báo cáo của Chính phủ về kết quả thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội, ngân sách nhà nước (NSNN) năm 2026 và dự kiến kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội, dự toán NSNN, phương án phân bổ ngân sách Trung ương năm 2027 tại phiên họp của Ủy ban Thường vụ Quốc hội (UBTVQH), Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn cho biết, công tác cải cách hành chính đã giúp cắt giảm 53% thời gian và 55% chi phí tuân thủ thủ tục cho người dân, doanh nghiệp.
Giải ngân vốn đầu tư công 9 tháng tăng 12,9% so với cùng kỳ. Cả nước đã đưa vào khai thác thêm gần 400km đường bộ cao tốc, chính thức thông tuyến đường cao tốc Bắc - Nam phía Đông... Bộ trưởng Bộ Tài chính cũng ghi nhận sự bứt phá tăng trưởng ở nhiều địa phương nhờ đẩy mạnh hạ tầng giao thông kết nối vùng, giải ngân vốn đầu tư công và mở rộng không gian phát triển mới.
Tuy nhiên, Bộ trưởng cũng chỉ rõ, động lực từ đầu tư và tiêu dùng chưa đạt kỳ vọng; doanh nghiệp gặp khó khăn khi tiếp cận tín dụng do lãi suất còn cao; công tác điều hành vĩ mô chịu áp lực kiểm soát lạm phát…
Bộ trưởng Bộ Tài chính cho biết, GDP 9 tháng ước đạt 9,01% và Chính phủ sẽ tập trung triển khai đồng bộ các giải pháp để đạt mức cao nhất các mục tiêu năm 2026.
Nêu kế hoạch năm 2027, Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn cho biết, Chính phủ tiếp tục đặt mục tiêu phấn đấu đạt GDP trên 10%; 32/34 địa phương tăng trưởng 2 con số.
Chính sách điều hành tài khóa năm 2027 tập trung vào việc cơ cấu lại chi ngân sách, ưu tiên nguồn lực cho chính sách tiền lương; đề xuất Quốc hội cho phép bổ sung nguồn cải cách tiền lương của ngân sách Trung ương từ số tiết kiệm chi thường xuyên NSNN năm 2026 của các bộ, cơ quan Trung ương.
“Kinh phí cải cách tiền lương của ngân sách Trung ương bổ sung cho các địa phương vào cuối năm nếu chưa sử dụng hết phải hoàn trả về nguồn cải cách tiền lương của ngân sách Trung ương, tuyệt đối không được sử dụng cho mục đích khác”, Bộ trưởng nêu rõ.
Bên cạnh đó, Chính phủ đề xuất phương án thực hành tiết kiệm ngay từ khâu phân bổ dự toán năm 2027, gồm cắt giảm 10% chi thường xuyên (để bổ sung nguồn cho an sinh xã hội) và 5% chi đầu tư công (dành cho các dự án trọng điểm, cấp thiết).
“Không ban hành các chính sách làm giảm thu NSNN”, Bộ trưởng Bộ Tài chính nhấn mạnh.
Tính kỹ khả năng huy động vốn và phương án trả nợ an toàn
Nêu quan điểm thẩm tra sơ bộ, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính Nguyễn Hữu Toàn nhận định, GDP 9 tháng ước đạt 9,01%, nền kinh tế vĩ mô cơ bản ổn định và các cân đối lớn được bảo đảm… là những thành quả tích cực. Công tác hoàn thiện thể chế, hạ tầng chiến lược, khoa học công nghệ và chuyển đổi số đạt nhiều tiến bộ; lĩnh vực văn hóa, an sinh xã hội được chú trọng; quốc phòng - an ninh giữ vững và đối ngoại tiếp tục là điểm sáng.
Đại diện cơ quan thẩm tra cũng lưu ý, Chính phủ cần làm rõ kịch bản tăng trưởng cụ thể theo từng ngành, lĩnh vực và từng địa phương; đánh giá sát khả năng phục hồi cũng như dư địa phát triển của các trung tâm kinh tế lớn. Nhiệm vụ quan trọng khác là tập trung xử lý dứt điểm vướng mắc thủ tục đất đai, đầu tư, dự án tồn đọng tại các địa phương “đầu tàu” để hạ chi phí cho doanh nghiệp, tránh phân bổ nguồn lực dàn trải.
Về ngân sách, nhấn mạnh áp lực huy động vốn vay năm 2027 là rất lớn, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính Nguyễn Hữu Toàn đề nghị Chính phủ tính toán kỹ khả năng huy động vốn và phương án trả nợ an toàn.
Tổng kết nội dung này, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Hồng đánh giá cao sự chỉ đạo quyết liệt của Chính phủ và nỗ lực của các bộ, ngành, địa phương trong thực hiện các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội. Mặc dù vậy, theo Phó Chủ tịch Quốc hội, tăng trưởng chưa thực sự vững chắc khi 4 cực tăng trưởng kinh tế lớn không đạt chỉ tiêu 2 con số. Trong khi đó, áp lực lạm phát hiện hữu (CPI bình quân 9 tháng tăng 4,52%); hiệu quả sử dụng nguồn lực tài chính, giải ngân vốn đầu tư công và khoa học công nghệ còn chậm.
Phó Chủ tịch Quốc hội đề nghị Chính phủ quyết liệt chỉ đạo giữ vững ổn định vĩ mô, kiểm soát lạm phát, bảo đảm nguồn cung điện, xăng dầu; đẩy nhanh giải ngân vốn đầu tư công, thực hiện các chương trình mục tiêu quốc gia và chăm lo đời sống nhân dân, đặc biệt là dịp Tết Nguyên đán năm 2027.
Qua thảo luận, UBTVQH cơ bản thống nhất với các mục tiêu, nhiệm vụ năm 2027 do Chính phủ trình; đề nghị rà soát kỹ tính khả thi của chỉ tiêu tăng trưởng GDP từ 10% trở lên gắn với CPI khoảng 4,5%, đánh giá sát khả năng đóng góp của các trung tâm kinh tế lớn và các động lực tăng trưởng mới.
UBTVQH cũng nhất trí với phương án dự toán NSNN và phân bổ ngân sách Trung ương năm 2027, lưu ý kiểm soát chặt chẽ bội chi và nợ công; nhất là khi mức vay dự kiến sẽ cao nhất từ trước đến nay.