Kỷ niệm 86 năm ngày Nam Kỳ khởi nghĩa (23-11-1940 - 23-11-2026): Tri ân và tiếp nối khí phách hào hùng

Những ngày tháng 11 lịch sử, về lại vùng đất "18 thôn vườn trầu" anh hùng, nơi khí phách quật khởi của cuộc Khởi nghĩa Nam Kỳ 86 năm trước vẫn hiện hữu sống động giữa đời thường, qua sự tri ân thành kính của thành phố hôm nay và niềm tự hào tiếp nối của các thế hệ mai sau.

Nghĩa tình tri ân ở Dinh Quận Hóc Môn

Trong nắng sớm dịu nhẹ của những ngày tháng 11 lịch sử, khuôn viên Khu di tích lịch sử Dinh Quận Hóc Môn (xã Hóc Môn, TPHCM) rộn ràng bước chân. Vừa tiễn đoàn gần 100 học sinh Trường THPT Nguyễn Thị Minh Khai trong màu áo trắng tinh khôi hoàn thành nghi thức dâng hương tưởng niệm, ông Lập - người bảo vệ gắn bó với di tích - quay trở lại cổng đón chúng tôi bằng nụ cười hiền hậu.

ngabagiong.jpeg
Các bạn trẻ tham quan, tìm hiểu lịch sử tại khu tưởng niệm liệt sĩ Ngã Ba Giồng - Di tích lịch sử cấp
quốc gia. Ảnh: MẠNH THẮNG

Ở tuổi xế chiều, công việc mỗi ngày của ông Lập bắt đầu từ 5 giờ sáng. Khi phố xá còn ngái ngủ, ông đã tỉ mẩn quét từng chiếc lá rụng, chăm chút từng gốc kiểng, đun ấm nước trà nóng và thắp nén hương thơm lên bàn thờ các bậc tiền nhân, Anh hùng liệt sĩ trước giờ mở cửa.

Dẫu mới chuyển về công tác tại Dinh Quận được hơn một năm sau quá trình sắp xếp lại địa giới hành chính, ông Lập đã xem nơi này như ngôi nhà thứ hai. Trò chuyện với chúng tôi, ông bộc bạch một trăn trở rất đỗi mộc mạc, mỗi khi có đoàn khách hay học sinh ghé thăm mà cán bộ thuyết minh bận việc đột xuất, ông lại áy náy vì tuổi cao, trí nhớ hạn chế nên chưa thể kể rành mạch từng dấu mốc lịch sử của di tích.

Bởi vậy, ở cái tuổi lẽ ra đã nghỉ ngơi, ông vẫn đang cặm cụi tìm lớp học nghiệp vụ hướng dẫn, thuyết minh với mong muốn có thể tự mình kể cho thế hệ trẻ nghe trọn vẹn câu chuyện hào hùng của quê hương.

Nhắc đến sự tiếp nối của lớp trẻ hôm nay, ánh mắt ông Lập chợt ánh lên niềm tự hào khi kể về anh Trần Thanh Vũ (sinh năm 1979), Phó Giám đốc Trung tâm Cung ứng dịch vụ công xã Hóc Môn, người trực tiếp phụ trách quản lý di tích Dinh Quận Hóc Môn, đồng thời là cháu cố của đồng chí Võ Văn Ngân, nhà lãnh đạo tiền bối kiên trung của Đảng và phong trào cách mạng Nam Kỳ.

Ông Lập ấn tượng với anh Vũ không chỉ vì sự tận tụy, am hiểu tường tận từng viên gạch, mái ngói nơi di tích, mà bởi những buổi chiều vắng khách, người cán bộ ấy vẫn lặng lẽ ghé qua, tự tay thắp nén tâm hương trước ban thờ cha ông.

Chúng tôi gặp anh Trần Thanh Vũ ngay tại khuôn viên di tích khi anh vừa tất bật kiểm tra công tác chuẩn bị cho chuỗi hoạt động kỷ niệm 86 năm Ngày Nam Kỳ Khởi nghĩa.

Sinh ra và lớn lên tại xã Bà Điểm, tuổi thơ anh Vũ được nuôi dưỡng bằng những câu chuyện về truyền thống cách mạng của gia đình, về hai người ông cố là đồng chí Võ Văn Tần, đồng chí Võ Văn Ngân.

Thế nhưng, anh Vũ thành thật chia sẻ, phải đến khi rời ghế giảng đường đại học và vinh dự đứng vào hàng ngũ của Đảng, được trui rèn qua thực tiễn công tác, anh mới thực sự thấu cảm hết sức nặng và chiều sâu của hai tiếng "truyền thống".

Gắn bó gần 30 năm với ngành văn hóa Hóc Môn, đi từ một cộng tác viên văn nghệ quần chúng đến cương vị quản lý di tích hôm nay, anh luôn tâm niệm, người làm văn hóa cũng là một chiến sĩ trên mặt trận tư tưởng.

Không để di tích nằm im trong quá khứ, anh Vũ cùng tập thể đơn vị đang từng ngày thổi sức sống mới vào không gian văn hóa này. Từ việc duy trì nếp sinh hoạt hàng tuần của Câu lạc bộ Đờn ca tài tử, loại hình di sản phi vật thể mang đậm hồn cốt phương Nam đang thu hút ngày càng nhiều bạn trẻ tham gia, đến việc phối hợp tổ chức các hành trình về nguồn, hội thi tìm hiểu lịch sử cho học sinh và xúc tiến đề xuất trùng tu, tôn tạo hạng mục di tích, tất cả đều hướng tới một mục tiêu chung, biến Dinh Quận Hóc Môn thành "địa chỉ đỏ" sống động giữa đời thường.

Niềm tự hào của những người gắn bó với Dinh Quận Hóc Môn càng nhân lên khi di tích lịch sử cấp quốc gia này sắp được khoác lên diện mạo khang trang hơn từ tấm lòng tri ân của Đảng bộ, chính quyền và nhân dân TPHCM.

Hưởng ứng lời kêu gọi của Tổ đại biểu HĐND TPHCM đơn vị số 36, thông qua sự chung tay đóng góp của doanh nghiệp thành phố theo hình thức xã hội hóa, công trình chỉnh trang khu vực Dinh Quận Hóc Môn với tổng kinh phí hơn 37,6 tỷ đồng đang được triển khai.

Trên nguyên tắc giữ nguyên trạng toàn bộ kiến trúc di tích gốc và bia tưởng niệm, dự án cải tạo đồng bộ sân nền, bổ sung mảng xanh, chiếu sáng và xây dựng nhà đọc sách, không gian sinh hoạt cộng đồng để tri ân Đảng bộ và nhân dân 4 xã thuộc huyện Hóc Môn (trước đây).

* Đồng chí PHẠM CHÁNH TRỰC, nguyên Phó Bí thư Thường trực Thành ủy TPHCM, nguyên Chủ tịch HĐND TPHCM:

Học tiền nhân từ việc làm tốt nhất công việc hôm nay

Cuộc Khởi nghĩa Nam Kỳ là một mốc son chói lọi trong lịch sử đấu tranh cách mạng của dân tộc Việt Nam. Dù chịu thiệt hại nặng nề về lực lượng, cuộc khởi nghĩa đã để lại bài học vô giá cho Đảng ta.

Các vị lãnh đạo Nam Kỳ Khởi nghĩa đều bước vào con đường cách mạng khi tuổi đời còn rất trẻ, sẵn sàng gác lại tình cảm cá nhân, lợi ích riêng và sự an toàn của bản thân vì độc lập của dân tộc.

Học tập tấm gương của các anh hùng không phải là điều gì quá xa xôi, mà chính là việc làm tốt nhất công việc hiện tại của mình với tinh thần trách nhiệm, bản lĩnh và lòng tự tôn dân tộc cao nhất.

* TS TRẦN VĂN KHUYÊN, Phó trưởng Ban Tuyên giáo Thành ủy TPHCM:

Biến hào khí cách mạng thành động lực phát triển thành phố

Trong dòng chảy lịch sử của dân tộc, cuộc khởi nghĩa Nam Kỳ năm 1940 là sự kiện mang đậm dấu ấn chủ nghĩa anh hùng cách mạng, chứa đựng nhiều bài học kinh nghiệm có giá trị lý luận và thực tiễn sâu sắc phải trả bằng xương máu của những chiến sĩ cộng sản kiên trung và đồng bào yêu nước.

Chúng ta không chỉ biết trân trọng giá trị của hòa bình, độc lập, tự do mà còn phải tiếp nối hào khí cách mạng bằng những hành động cụ thể và tinh thần trách nhiệm cao; tiên phong trong lao động, sáng tạo, phát triển kinh tế - xã hội, vượt qua khó khăn, thách thức để tiếp tục sự nghiệp bảo vệ, xây dựng và phát triển TPHCM.

Thêm hiểu, thêm yêu mảnh đất quê hương

Giữa không gian trang nghiêm của Khu di tích lịch sử Ngã Ba Giồng (xã Bà Điểm, TPHCM), lời thề đảng viên vang lên dõng dạc, đầy tự hào dưới cờ Tổ quốc, cờ Đảng và anh linh các Anh hùng liệt sĩ. Hướng tới kỷ niệm 86 năm Ngày Nam Kỳ Khởi nghĩa (23-11-1940 - 23-11-2026), lễ kết nạp đảng viên mới của Chi bộ Chi nhánh Văn phòng Đăng ký đất đai số 15 trở thành dấu mốc thiêng liêng với người đảng viên trẻ vừa đứng vào hàng ngũ của Đảng.

Nhân vật chính của buổi lễ là anh Lê Đình Chương (sinh năm 1990), cán bộ có 13 năm gắn bó với đơn vị và là người con vùng đất "18 thôn vườn trầu" anh hùng. Rời bục tuyên thệ với ánh mắt rưng rưng xúc động, anh chia sẻ: "Hôm nay được đứng vào hàng ngũ của Đảng, tôi rất xúc động, tự hào, rất nhiều cảm xúc đan xen. Đây cũng là dấu son, là động lực để bản thân phấn đấu hơn trong thời gian tới".

Sinh ra trong gia đình có truyền thống cách mạng ở Hóc Môn, từ nhỏ anh Chương lớn lên cùng bà ngoại từng âm thầm nuôi giấu cán bộ cách mạng. Suốt tuổi thơ bên bà, anh thường được bà kể những câu chuyện lịch sử hào hùng của quê hương, lại nhiều lần theo bà lên Ngã Ba Giồng thắp hương mỗi dịp tháng 11 nên trong lòng luôn dâng trào niềm tự hào. Bởi vậy, khi chi bộ hỏi nguyện vọng, anh đã bày tỏ mong muốn được kết nạp Đảng ngay tại mảnh đất thiêng này.

Chia sẻ với chúng tôi, anh Phạm Văn Tùng, Bí thư Chi bộ Chi nhánh Văn phòng Đăng ký đất đai số 15, cho biết, chi bộ đã thu xếp công việc vào cuối tuần để về Ngã Ba Giồng tổ chức lễ kết nạp Đảng nhân kỷ niệm 86 năm Ngày Nam Kỳ Khởi nghĩa.

Bản thân anh Tùng cũng sinh ra và lớn lên tại Hóc Môn, xuất thân từ gia đình giàu truyền thống cách mạng với bà nội là Mẹ Việt Nam Anh hùng Huỳnh Thị Nhàn và bà ngoại là Mẹ Việt Nam Anh hùng Huỳnh Thị Hưởng.

Buổi lễ khép lại, rảo bước qua những lối đi rợp bóng cây xanh được cắt tỉa gọn gàng trong khuôn viên di tích, chúng tôi gặp nhóm sinh viên Câu lạc bộ Kỹ năng IUH (Trường Đại học Công nghiệp TPHCM) đang khảo sát địa hình chuẩn bị hội trại tập huấn 2 ngày 1 đêm.

Đinh Vỹ Khang (sinh năm 2006) hào hứng giới thiệu với chúng tôi kịch bản hội trại với các hoạt động dâng hương tưởng niệm, thi "Rung chuông vàng" tìm hiểu lịch sử đất nước; giải mật thư gắn với truyện Cây tre trăm đốt để hun đúc tinh thần đoàn kết…

Nhà gần Ngã Ba Giồng, Khang tự hào khi được giới thiệu di tích quê hương với bạn bè đến từ nhiều miền đất nước. Với em, đó cũng là dịp để thêm hiểu, thêm yêu mảnh đất mình sinh ra và lớn lên.

Sự tiếp nối thầm lặng của nhiều thế hệ hôm nay đã làm cho giá trị của cuộc Khởi nghĩa Nam Kỳ mãi trường tồn cùng diện mạo đổi thay từng ngày của vùng đất "18 thôn vườn trầu".

Tin cùng chuyên mục