Đánh giá từ những việc làm cụ thể
Những ngày trung tuần tháng 11, bà Lâm Thu Huệ, Bí thư Chi bộ khu phố 44, phường Tân Thuận, thường xuyên mở điện thoại kiểm tra hệ thống quản lý đảng viên. Với gần 50 hồ sơ cần rà soát trước ngày 24-11, bà phải liên hệ từng trường hợp để có đủ thông tin nhận xét.
Đảng viên chưa gửi hồ sơ, bà nhắn tin nhắc nhở; người mới chuyển đến, chưa có trong sổ theo dõi, bà tìm hiểu qua nhóm kết nối người dân và phối hợp cảnh sát khu vực xác minh nơi ở.
Theo bà Huệ, nhận xét đảng viên không chỉ dựa vào số lần dự họp, bởi có người công tác xa, làm việc theo ca, khó thu xếp đến họp đầy đủ nhưng vẫn giữ liên hệ với chi ủy, đóng góp ý kiến cho khu phố.
Ngược lại, có người ít quan tâm đến hoạt động chung. Vì vậy, chi ủy phải tìm hiểu hoàn cảnh, phân biệt khó khăn khách quan với ý thức trách nhiệm và căn cứ vào những việc làm cụ thể để đánh giá.
Tại khu phố 44, nhiều đảng viên tham gia hoạt động tổng vệ sinh môi trường, hiến máu nhân đạo, chăm lo thiếu nhi. Những người bận công tác vẫn tham gia khảo sát trực tuyến, góp ý về tình hình địa phương.
Trong các buổi sinh hoạt, nhiều đảng viên còn phản ánh tình trạng hàng rong lấn chiếm lòng, lề đường, buôn bán ban đêm gây ồn ào; từ những ý kiến này, Công an phường Tân Thuận đã vào cuộc xử lý.
Bên cạnh đó, một số trường hợp chưa tự giác, chậm gửi hồ sơ, phải nhắc nhở nhiều lần. Những việc làm và đóng góp này giúp chi ủy có thêm căn cứ đánh giá mức độ gắn bó, trách nhiệm của từng đảng viên với địa bàn.
Tại phường Sài Gòn, ông Trần Bá Hà, Bí thư Chi bộ khu phố 1, cho biết chi bộ có hơn 50 đảng viên thuộc diện thực hiện Quy định 221. Khi nhận được đề nghị từ chi bộ nơi đảng viên công tác, chi ủy họp, phân tích từng trường hợp, đối chiếu các tiêu chí để thống nhất nội dung nhận xét.
“Mọi đánh giá phải được đặt trên cơ sở thảo luận tập thể, xem xét từng trường hợp và đối chiếu từng tiêu chí, bảo đảm khách quan, tránh cảm tính hoặc nhận xét qua loa”, ông Hà chia sẻ.
Quy định 221 quy định mốc thời gian thực hiện trách nhiệm của đảng viên nơi cư trú:
- Đảng viên phải cập nhật, bổ sung thông tin trong vòng 30 ngày kể từ khi thay đổi nơi cư trú và báo cáo chi bộ nơi công tác.
- Trước 30-11 hàng năm, Chi ủy chi bộ hoặc Bí thư chi bộ nơi cư trú họp với Ban công tác Mặt trận để nhận xét đảng viên, gửi kết quả về cấp ủy cấp trên trực tiếp để tổng hợp, xác nhận.
- Định kỳ 6 tháng, cấp ủy cấp trên trực tiếp của chi bộ nơi cư trú chỉ đạo tổ chức họp đảng viên đang công tác cư trú trên địa bàn để thông tin tình hình, nhiệm vụ địa phương và lấy ý kiến đóng góp.
Phải có sự tương tác 2 chiều
Chi bộ nhận xét đúng, tổ chức Đảng nơi đảng viên công tác cần tiếp nhận và sử dụng thực chất kết quả ấy. Ông Trần Bá Hà kiến nghị cần hoàn thiện quy trình trao đổi phiếu và thiết lập cơ chế phản hồi giữa nơi đảng viên công tác với nơi đảng viên cư trú.
Khi chi bộ khu phố nhận xét hạn chế hoặc đề nghị biểu dương, tổ chức Đảng nơi đảng viên công tác cần thông tin kết quả tiếp nhận, xem xét để cơ sở theo dõi. Theo ông, việc này giúp tránh tình trạng hoàn thành phiếu nhận xét nhưng chưa rõ hiệu quả trong quản lý, giáo dục đảng viên.
Thông tin thêm, ông Lê Tiến Sĩ, Trưởng Ban Xây dựng Đảng phường Sài Gòn, cho biết, địa phương có khoảng gần 700 đảng viên thuộc diện thực hiện Quy định 221. Việc nhận xét trên môi trường điện tử giúp giảm đi lại, thuận tiện cho bí thư chi bộ xử lý hồ sơ.
Tuy nhiên, quá trình triển khai còn một số vướng mắc như một số bí thư chi bộ chưa nắm hết danh sách đảng viên cư trú tại địa bàn, trong khi phiếu điện tử chưa thể hiện địa chỉ nhà cụ thể. Ông Lê Tiến Sĩ kiến nghị bổ sung trường thông tin này để thuận tiện rà soát, nhận xét, nhất là với những người mới chuyển đến.
Tại phường An Đông, công tác kiểm tra được thực hiện ngay trước khi xác nhận phiếu trên hệ thống. Đồng chí Phạm Nam Vĩnh An, Phó Bí thư Thường trực Đảng ủy phường, thông tin, Đảng ủy phường đã yêu cầu chi ủy các khu phố đối chiếu sổ theo dõi dự họp, ý kiến của Trưởng khu phố về việc đảng viên nêu gương, vận động gia đình chấp hành nghĩa vụ công dân; đồng thời rà soát danh sách đảng viên tham gia các phong trào do địa phương phát động để có căn cứ đề xuất biểu dương hoặc xem xét, xử lý những trường hợp chưa thực hiện tốt.
Ban Xây dựng Đảng được ủy quyền rà soát nội dung trước khi ký số, không duyệt những phiếu nhận xét chung chung, trùng lặp câu chữ. Khi phát hiện đánh giá chưa sát thực tế, phường yêu cầu chi ủy họp lại, bổ sung nhận xét.
Đảng ủy phường An Đông xác định chất lượng quản lý, nhận xét đảng viên nơi cư trú là một tiêu chí xem xét mức độ hoàn thành nhiệm vụ cuối năm của chi bộ và bí thư chi bộ khu phố. Sau khi được phê duyệt, ký số, kết quả được liên thông đến tổ chức Đảng nơi đảng viên công tác để phục vụ kiểm điểm, đánh giá, xếp loại cuối năm.
Để hạn chế tình trạng bao che, né tránh khuyết điểm của đảng viên vi phạm, phường đang xem xét đưa nội dung kiểm tra chất lượng nhận xét đảng viên vào chương trình tự kiểm tra, giám sát của các chi bộ và chương trình công tác năm 2027 của Ủy ban Kiểm tra Đảng ủy.
* TS CÙ HUY KHANG, Học viện Cán bộ TPHCM:
Nhận xét phải có căn cứ, tránh nể nang
Năm nhiệm vụ của đảng viên nơi cư trú tại Điều 4 Quy định 221 là khung tiêu chí để chi bộ nhận xét. Tuy nhiên, mỗi nhiệm vụ cần được cụ thể hóa thành những biểu hiện gắn với thực tế địa bàn, như đảng viên tham gia hoạt động gì, vận động gia đình chấp hành quy định ra sao, có đóng góp ý kiến xây dựng địa phương hay không.
Chi ủy cần theo dõi, ghi nhận thường xuyên trong năm, đồng thời phối hợp Ban công tác Mặt trận đối chiếu thông tin từ người dân. Có như vậy, nhận xét mới dựa trên quá trình thực hiện trách nhiệm, thay vì chỉ dựa vào trí nhớ hoặc đánh giá tại thời điểm cuối năm.
Dự họp là một tiêu chí nhưng không thể xem là thước đo chủ yếu. Cần xem xét cả việc giữ mối liên hệ với nhân dân, tham gia phong trào, nêu gương và đóng góp cho địa phương; trường hợp vắng họp phải có báo cáo, xin phép cấp ủy nơi cư trú. Để tránh nể nang, mỗi nhận xét phải gắn với sự việc cụ thể, bảo đảm quyền phản ánh, giải trình của đảng viên.
Kết quả ấy cần được tổ chức Đảng nơi công tác sử dụng để biểu dương người làm tốt, nhắc nhở, phê bình hoặc xem xét xử lý người chưa nghiêm túc, đồng thời cần kiểm soát trách nhiệm của cấp ủy, bí thư chi bộ trong quá trình nhận xét.
* Bà DƯƠNG THỊ BÌNH, Trưởng Ban Xây dựng Đảng xã Hóc Môn:
Đề cao tính thực chất, tránh hình thức đánh giá
Việc nhận xét đảng viên nơi cư trú được thực hiện công tâm, khách quan, trên cơ sở thực tế tham gia sinh hoạt của đảng viên và gia đình tại khu dân cư trong các hoạt động, phong trào tại địa phương; bảo đảm phản ánh đúng tinh thần trách nhiệm và mối liên hệ của đảng viên với tổ chức đảng và nhân dân nơi cư trú.
Để thực hiện Quy định 221 hiệu quả hơn, mỗi đảng viên đang công tác cần chủ động tìm hiểu, thực hiện đầy đủ các bước kê khai, cập nhật thông tin. Cấp ủy nơi công tác phải thường xuyên quán triệt, giám sát đảng viên trong việc cập nhật thông tin nơi công tác và nơi cư trú.
Cấp ủy nơi cư trú phối hợp cấp ủy nơi công tác phân loại rõ 4 nhóm đảng viên để áp dụng chế độ sinh hoạt, giữ mối liên hệ và nhận xét phù hợp; đề cao tính thực chất, tránh hình thức trong sinh hoạt và đánh giá.
Khi thông tin về đảng viên chưa được cập nhật đầy đủ, dữ liệu giữa tổ chức đảng nơi công tác và nơi cư trú chưa đồng bộ, chuyên viên phụ trách dữ liệu đảng viên của Ban Xây dựng Đảng phải phối hợp cấp ủy rà soát, bổ sung, đối chiếu trước khi hoàn tất hồ sơ.