Ngày thứ 29 kỳ họp thứ 8, QH khoá XI:

Nên chăng QH cùng "gánh vác" việc ban hành văn bản hướng dẫn luật?

Việc ban hành các văn bản hướng dẫn thi hành luật quá chậm, số lượng các văn bản ban hành chưa thống nhất, có sai phạm còn nhiều… có thể được coi là mối quan tâm hàng đầu của các đại biểu sau khi nghe 4 báo cáo của Chính phủ, Tòa án nhân dân tối cao, Viện kiểm sát nhân dân tối cao, Ủy ban pháp luật QH về tình hình ban hành văn bản quy phạm pháp luật. Những vấn đề này đã được các đại biểu "mổ xẻ" và phân tích khá kỹ lưỡng trong phiên thảo luận sáng nay (23/11). 

Mở đầu phiên họp, đại biểu  Đỗ Trọng Ngoạn (Đoàn Bắc Giang) cho rằng, các báo cáo đã được trình bày đều có lý lẽ sắc sảo và tán thành với các báo cáo đó. Theo ông, việc ra được nhiều văn bản  hay ít, đủ hay thiếu, sai hay đúng rất quan trọng, nhưng quan trọng hơn là minh chứng hiệu quả của các văn bản đó trong cuộc sống, bởi cuộc sống là nơi nghiêm khắc nhất kiểm nghiệm các văn bản.

Cụ thể, lĩnh vực đầu tư xây dựng cơ bản, đất rừng đem lại hiệu quả kinh tế lớn nhưng những lĩnh vực này lại gây nhiều tổn thất, còn nhiều tiêu cực. Đó không phải là do có ít văn bản về những lĩnh vực này mà là do cán bộ quan liêu, biến chất, cố tình không thực hiện văn bản. 

Bên cạnh đó, theo ông Ngoạn, ở các văn bản, trách nhiệm người đứng đầu đầu không rõ, ít thi hành, hoặc không hành động. Đại biểu cho rằng, dù Luật, Nghị định hay đến mấy mà không hành động thực hiện cũng chỉ để làm cảnh. Vì vậy, việc giám sát ra văn bản phải gắn liền với giám sát hành động thực hiện văn bản đó mới có ý nghĩa, mới thấy được hiệu quả của văn bản trong cuộc sống. 

Cũng theo đại biểu này, nhiều Luật của Quốc hội đúng nhưng áp dụng vào cuộc sống khó vì có nhiều Luật khung, việc ra Nghị định phải nghiên cứu lâu nên ra chậm, việc Thông tư cũng chậm. Vì vậy, cần tiến tới có nhiều Luật ra chi tiết hơn, từ đó không cần phải ra Nghị định nữa.  Đại biểu cho rằng, đã đến lúc QH cần có tổ chức trực tiếp làm Luật.

Tiếp theo ý kiến của ông Đỗ Trọng Ngoạn, đại biểu Nguyễn Thị Sáu (Đoàn Tuyên Quang) cho rằng hai báo cáo về việc ban hành văn bản quy phạm pháp luật của Chính phủ và của UB Pháp luật của QH được trình bày chặt chẽ, đánh giá được cả 2 mặt được và chưa được của việc văn bản quy phạm pháp luật.

Về vai trò của Ban soạn thảo, đại biểu Sáu cho rằng Ban soạn thảo có vai trò quan trọng trong việc quyết định tiến độ và chất lượng của văn bản được ban hành. Nếu như Ban soạn thảo chỉ sao chép lại những tài liệu cũ, không chịu đầu tư nghiên cứu (như điều 10 của Luật điện ảnh) thì việc soạn thảo văn bản sẽ kém chất lượng. Chính vì vậy, phải quy định rõ trách nhiệm cụ thể cho từng thành viên Ban soạn thảo...  

Theo đại biểu Nguyễn Thị Sáu thì cần có chế tài xử lý đối với việc ban hành văn bản sai, nội dung không hợp hiến, hợp pháp, hoặc ban hành văn bản chậm. Chứng minh cho điều này, đại biểu Sáu đã dẫn ra một loạt những thông tư, nghị định khập khiễng của Bộ Lao động - TBXH trong thời gian qua, nhất là cắc văn bản liên quan tới người cao tuổi, đồng thời cho rằng cần thiết phải chữa trị bệnh chủ quan trong ban hành văn bản bằng những chế tài phạt, chứ không chỉ thay thế văn bản mới như trước đây...  

Đồng tình với báo cáo đánh giá của UB Pháp luật của QH, đại biểu Mã Điền Cư cho rằng: Lãnh đạo một số Bộ, ngành chưa quan tâm, đầu tư thích đáng thời gian cho việc nghiên cứu, soạn thảo, và ban hành văn bản quy phạm pháp luật. Dẫn tới chất lượng các văn bản còn chung chung, khó thực hiện. Đại biểu Cư đã dẫn ra một số văn bản Pháp luật về cấp GCN quyền sử dụng đất để chứng minh về sự bất hợp lý, mâu thuẫn trong việc ban hành một số nghị định, thông tư, làm giảm hiệu lực của việc thi hành.

Chính vì vậy, theo đại biểu Cư, cần quy trách nhiệm cho người đứng đầu cơ quan ban hành văn bản. Khi ban hành các văn bản quy phạm pháp luật, phải đưa ra những điều luật cụ thể, thi hành được ngay, thể chế hoá luật vào cuộc sống. Thủ tướng Chính phủ cần tăng cường kiểm tra, QH phải giám sát chặt chẽ việc ban hành văn bản của các cơ quan hành pháp và tư pháp, coi việc giám sát là nhiệm vụ thường xuyên của QH. Để các văn bản bị sai, không có hiệu lực thực thi thì bản thân QH cũng phải chịu trách nhiệm . 

Theo Đại biểu Mạc Kim Tôn (Đoàn Thái Bình), báo cáo của các cơ quan ban hành văn bản hướng dẫn thi hành luật là khá chu đáo, việc bổ sung phần minh họa và số liệu là rất cần thiết và hữu ích. Ông bày tỏ sự nhất trí cao với nội dung của các báo cáo song nếu các báo cáo thống nhất về thời điểm cũng như một vài số liệu thì tốt hơn.

Qua các báo cáo có thể thấy, mặc dù có những chuyển biến tích cực về tiến độ, song phần lớn các văn bản ban hành chậm và quá chậm so với yêu cầu. Nhiều văn bản quy định quá lạc hậu so với thực tế, nhiều văn bản sửa đổi quá chậm, nhiều văn bản không thống nhất... khiến cơ sở lúng túng trong thực hiện. Số các văn bản ban hành có nội dung sai, ban hành trái thẩm quyền, trái văn bản cấp trên... còn nhiều.

Ông Tôn đã đưa ra những ví dụ chứng minh và khẳng định, việc không thống nhất trong các văn bản pháp luật đã khiến luật chậm đi vào cuộc sống, giảm hiệu lực quản lý của Nhà nước, ảnh hưởng đến quyền và lợi ích hợp pháp của các tổ chức, công dân.  

Ngoài những giải pháp đã nêu trong các báo cáo của Chính phủ, Bộ Tư pháp, VKSNDTC, TANDTC và cơ quan tham mưu, ông Tôn đề nghị Chính phủ nên giao cho Bộ tư pháp tổ chức các lớp tập huấn nội dung, phương pháp soạn thảo các văn bản hướng dẫn thi hành luật cho chất lượng; tăng cường kiểm tra, đôn đốc, giám sát việc ban hành các văn bản thi hành luật. 

Đại biểu Nguyễn Thanh Bình (Đoàn Bắc Ninh) cũng có cùng nhận định với các đại biểu khác là việc ban hành các văn bản hướng dẫn thi hành luật đã được quan tâm và có nhiều tiến bộ đáng kể, góp phần thể chế hóa chính sách của Đảng, Nhà nước... Tuy nhiên, bà Bình không khỏi băn khoăn vì tỷ lệ các văn bản hướng dẫn chậm ban hành so với quy định của pháp luật còn nhiều, ảnh hưởng trực tiếp và làm giảm hiệu quả, hiệu lực của luật trong cuộc sống.  

Bà Bình đề nghị, với số lượng các văn bản hướng dẫn thi hành luật cần được ban hành hiện nay là quá lớn thì Quốc hội nên coi việc ban hành các văn bản này là một phần việc của Quốc hội, không nên giao phó hoàn toàn cho Chính phủ, đồng thời tăng cường giám sát và coi đây là một nhiệm vụ của các ủy ban Quốc hội.

(Theo Hà Nội mới)

 

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Người dân làm thủ tục hành chính tại UBND quận 7, TPHCM. Ảnh: VIỆT DŨNG

Không tổ chức HĐND quận, phường tại TPHCM: Bộ máy tinh gọn, tiết kiệm cả ngàn tỷ


Theo chương trình, ngày 27-10, Quốc hội sẽ thảo luận tờ trình của Chính phủ về việc ban hành Nghị quyết về tổ chức chính quyền đô thị tại TPHCM. Ý nghĩa, hiệu quả của mô hình này đối với TPHCM đã được thể hiện rõ qua thực tiễn 7 năm (2009-2016) TPHCM thí điểm không tổ chức HĐND quận huyện và phường. Theo tính toán, nếu giai đoạn 2021-2026, TPHCM không tổ chức HĐND quận, phường sẽ tiết kiệm gần 1.200 tỷ đồng.

Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh

Xây dựng Đảng

Kết quả từ những chương trình đột phá

Trong nhiệm kỳ 2015-2020, tỉnh Tây Ninh đã đạt được nhiều chỉ tiêu tăng trưởng ấn tượng về thu hút đầu tư, thu ngân sách, phát triển nông thôn mới, giảm nghèo. Và bí quyết của những thành công đó chính là nhờ thực hiện tốt các chương trình đột phá về kinh tế - xã hội.  

Việt Nam và Thế giới

Kiều hối gửi về TPHCM đang tăng so với cùng kỳ

Lượng kiều hối chuyển về TPHCM trong 9 tháng đầu năm 2020 đạt khoảng 4 tỷ USD (tăng 2% so với cùng kỳ). Dự ước, năm 2020 kiều hối chuyển về TPHCM đạt khoảng 5,5 tỷ USD (tăng 0,82% so với năm 2019).  

Vững lòng biển đảo

Nhân sự

Cải cách hành chính

Nhà Bè tiến đến ứng dụng AI, ảnh viễn thám phục vụ người dân, quản lý tài nguyên

Bên cạnh triển khai thành công việc công khai các giấy phép xây dựng do UBND huyện cấp lên ứng dụng "Nhà Bè trực tuyến" (thuộc chương trình “Xây dựng đô thị thông minh gắn với cải cách hành chính giai đoạn 2020-2025”) giúp giám sát trật tự xây dựng vào cuối năm 2019 được tốt hơn, hiện nay Nhà Bè tiến đến việc ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong đánh giá mức độ hài lòng của tổ chức, doanh nghiệp và người dân tại các cơ quan hành chính, hành chính sự nghiệp và ứng dụng ảnh viễn thám để quản lý xây dựng, tài nguyên… 

ĐẠI HỘI ĐẢNG CÁC CẤP