Nhân lực làm phim: Thiếu và phân tán

SGGP
Đào tạo nguồn nhân lực điện ảnh là tiền đề để phát triển thị trường tiến tới ngành công nghiệp điện ảnh, sớm bắt kịp sự phát triển của thế giới. Tất cả các khâu có đạt đến sự chuyên nghiệp thì điện ảnh Việt mới đi lên và khẳng định được vị thế.

Lỗ hổng đào tạo

Theo PGS-TS Trần Luân Kim, nguyên Chủ tịch Hội Điện ảnh Việt Nam: “Đội ngũ làm phim hiện nay ngày càng mỏng và thiếu đồng bộ. Nguồn nhân lực chất lượng cao cạn kiệt dần do không được tiếp tục đào tạo ở nước ngoài, còn đào tạo trong nước chưa đạt yêu cầu về số lượng, chất lượng”.

Đạo diễn Ngô Quang Hải cũng khẳng định, đào tạo phải là công việc được thực hiện đầu tiên: “Hiện việc giáo dục không đi kịp thị trường, không cập nhật được xu thế, thiếu và yếu, đặc biệt những khâu quan trọng như biên kịch”.

PGS-TS Vũ Ngọc Thanh, nguyên Hiệu trưởng Trường Đại học Sân khấu Điện ảnh TPHCM, cho rằng hiện có 3 nguồn bổ sung lao động cho điện ảnh, đó là: Những người có năng khiếu điện ảnh, nghệ sĩ của các ngành nghệ thuật khác yêu thích điện ảnh, và “con nhà nòi” có năng khiếu, nối gót cha anh.

Ông cho biết, nếu nguồn thứ hai là thừa hưởng thì nguồn thứ nhất và thứ ba phải tìm kiếm để phát hiện, tổ chức đào tạo, bồi dưỡng và tạo môi trường hoạt động thuận lợi.

Nhân lực làm phim: Thiếu và phân tán ảnh 1 Các diễn viên trẻ trong phim Thiên thần hộ mệnh

Hiện nay, ngoài Đại học Sân khấu Điện ảnh Hà Nội và TPHCM có gần 10 cơ sở chính quy đào tạo các chuyên ngành về điện ảnh, như: Đại học Văn hóa Nghệ thuật quân đội, Đại học Nguyễn Tất Thành, Đại học Văn Lang, Cao đẳng Văn hóa Nghệ thuật TPHCM..., còn có các lớp, chương trình đào tạo ngắn hạn của các cơ sở, tổ chức tư nhân.

Thực tế tại Việt Nam, theo các chuyên gia trong ngành, nhiều cơ sở đào tạo công lập còn không ít hạn chế, đó là: giáo trình chưa thay đổi, cập nhật; phương tiện, trang thiết bị thiếu nhiều; đầu vào không có nhiều sinh viên năng khiếu, tài năng; cơ hội việc làm khó khăn… Trong khi đó, với các cơ sở dân lập, ngoài hạn chế về nguồn tuyển thì có sự đầu tư chiều sâu về vật chất, trang thiết bị, chế độ ưu đãi hút giảng viên…

Từng theo học khóa đạo diễn tại Đại học Sân khấu Điện ảnh TPHCM, diễn viên Mai Thu Huyền chỉ ra hạn chế là chương trình đào tạo hiện phụ thuộc khá nhiều vào giảng viên. Do đó, việc học không theo trình tự, thậm chí các môn năm cuối được đẩy lên sớm.

Riêng về mảng đào tạo nước ngoài, theo Đề án 1437 năm 2016 về “Đào tạo, bồi dưỡng nhân lực văn hóa nghệ thuật ở nước ngoài đến năm 2030”, đã có một số sinh viên ngành điện ảnh được cử đi học, nhưng số lượng chưa đáp ứng nhu cầu thực tế.

Cần sự chuyên nghiệp

Hiện nay, số đông nhân sự lĩnh vực điện ảnh được đào tạo theo kiểu truyền nghề. Kinh nghiệm thực tế giúp họ nhanh chóng thích ứng với môi trường làm việc và dần tích lũy theo thời gian. Bà Phan Cẩm Tú, đại diện Hiệp hội Điện ảnh Mỹ (MPA) tại Việt Nam, nêu dẫn chứng: Các chính sách ưu đãi hấp dẫn đã mang đến cơ hội tuyệt vời để người dân Thái Lan được đào tạo ngay trong quá trình làm việc với các dự án làm phim của các đoàn làm phim nước ngoài quay tại nước này. Theo bà, đây là cách đào tạo thực tiễn, hiệu quả nhất và muốn thành công nó phải xuất phát từ các chính sách ưu đãi làm phim đối với những đoàn phim nước ngoài.

Theo TS Vũ Ngọc Thanh, đào tạo nhân lực điện ảnh là đào tạo nghệ thuật đặc thù nên không thể theo hình thức đại trà, phổ cập, càng không thể theo phong trào. Việc đào tạo cần sự đồng bộ trên nhiều phương diện: Chính sách vĩ mô, hệ thống cơ sở đào tạo, đội ngũ giảng viên, cơ sở vật chất, trang thiết bị, năng khiếu, cơ hội việc làm, hội nhập quốc tế…

Bài học được TS Vũ Ngọc Thanh tâm đắc là thành công của điện ảnh Hàn Quốc khi kết hợp nguồn nhân lực được đào ở nước ngoài và trong nước. Học viện Điện ảnh Hàn Quốc chỉ đào tạo các khóa ngắn hạn từ 1-2 năm và sinh viên phải theo một chương trình rất căng thẳng.

Việc thi tuyển năng khiếu nghiêm ngặt, mỗi khóa học chỉ tuyển tối đa 30 sinh viên cho tất cả các chuyên ngành. Trong phương pháp đào tạo, sinh viên học thực hành là chính và do các giảng viên, chủ yếu là những nhà điện ảnh có thành tựu giảng dạy. 

Cũng có ý kiến, như của TS Trần Luân Kim: “Trong nước, cần chú trọng hiệu quả đào tạo thông qua cải cách giáo dục chuyên ngành. Ngoài nước, cần mạnh dạn cung cấp nguồn kinh phí tương hợp, cử loạt sinh viên được tuyển chọn kỹ lưỡng đi du học ở các nước có nền điện ảnh phát triển”.

VĂN TUẤN

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Bình ngô đại chiến sẽ được chuyển thể lên sân khấu múa trong thời gian tới

Gửi tình yêu sử Việt vào múa

Dự án Vũ đạo Việt sử - chuyển thể từ bộ phim dã sử diễn họa Bình Ngô đại chiến lên sân khấu múa, đang trong giai đoạn chuẩn bị, nhưng đã cho thấy tâm huyết của những người trẻ, dù họ đang đối diện với vô vàn khó khăn.  

Phim

Hương vị của tình thân

Không chỉ quy tụ dàn diễn viên nhiều thế hệ với diễn xuất nhập tâm, Hương vị tình thân còn ghi điểm bởi câu chuyện với rất nhiều nút thắt được đẩy lên cao trào trong từng tập phát sóng.

Âm nhạc

Nguyễn Việt Trung dấu son piano Việt

“Tôi được biết, một tạp chí âm nhạc của Ba Lan đã viết: “Nguyễn Việt Trung đến từ Việt Nam là một tài năng piano trẻ đã  cảm thụ âm nhạc bằng một tâm hồn trong sáng và tươi mới. Tâm hồn trong sáng và tươi mới ấy cũng chính là tâm hồn người Việt Nam”. Em hãy biểu diễn bằng trí tuệ, tài năng và tâm hồn Việt Nam”. Trong thư khen Nguyễn Việt Trung, Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Phạm Quang Hiệu đã có những lời động viên như thế.

Sân khấu

Nhà hát truyền hình: Giải pháp đồng hành sân khấu

Cục Nghệ thuật biểu diễn (NTBD), Bộ VH-TT-DL cho biết, đã lựa chọn nhiều tác phẩm nghệ thuật sân khấu chất lượng để ghi hình và phát sóng trên Đài Truyền hình Việt Nam (VTV), Đài Tiếng nói Việt Nam (VOV) cùng một số đài địa phương. Đây được cho là giải pháp đồng hành với sân khấu trong thời điểm hiện tại.

Sách và cuộc sống

Sáng tác

Gửi về miền Nam

“Miền Nam cố lên!...”

Nắng vẫn ấm như lời động viên ngày giãn cách

Bao sắc áo đi vào tâm dịch

Bao con người đối mặt tử thần

Mỹ thuật

Hội họa hướng về cộng đồng

Trong những ngày này, rất nhiều họa sĩ đã chung tay hướng về cộng đồng qua các tác phẩm. Các bức tranh không chỉ có giá trị cao về nghệ thuật mà còn góp phần lan tỏa nguồn năng lượng tích cực, chia sẻ một phần khó khăn với cộng đồng và lực lượng tuyến đầu.