Theo dấu những “đốm sáng” trên VMS
Trong “Tháng cao điểm” chống khai thác IUU của Bộ Tư lệnh Vùng Cảnh sát biển 3 (CSB 3) diễn ra từ ngày 15-8 đến 15-9, lực lượng đã duy trì 32 tàu chuyên trách tuần tra, kiểm soát tại vùng trọng điểm, kết hợp nắm tình hình, kiểm tra, tuyên truyền và xử lý vi phạm.
Địa bàn đơn vị quản lý trải dài từ Cù lao Xanh (tỉnh Gia Lai) đến bờ Bắc cửa Định An (tỉnh Vĩnh Long), rộng hơn 615.000km2, mật độ tàu cá cao, vùng biển rộng và phương thức vi phạm ngày càng phức tạp. Trong điều kiện đó, các tín hiệu hiển thị trên VMS là một dữ liệu để theo dõi hành trình, phát hiện những tàu có dấu hiệu vi phạm.
Đơn cử, vụ việc xảy ra vào 0 giờ 5 phút ngày 23-8, từ tín hiệu trên hệ thống, Tàu 202 phát hiện 3 tàu cá cách đường phân định Việt Nam - Indonesia khoảng 7 hải lý, đang di chuyển theo hướng Nam. Nhận định các tàu có nguy cơ vượt ranh giới, lực lượng phối hợp Tàu 216 và tàu dân quân thường trực BV-98308TS tiếp cận, kiểm tra. Cả 3 tàu có dấu hiệu vi phạm quy định về VMS. Các phương tiện sau đó được lập hồ sơ, đưa về Hải đội 301 tại phường Phước Thắng xác minh, xử lý.
Đại tá Nguyễn Hồng Chuyên, Chính ủy Sở Chỉ huy phía trước thuộc Vùng CSB 3, cho biết các lực lượng, tàu làm nhiệm vụ được phân công cụ thể, duy trì trực và theo dõi địa bàn, kết hợp tuần tra, kiểm soát với tuyên truyền, nhắc nhở ngư dân. Mỗi tín hiệu mất kết nối, hướng di chuyển bất thường hay dữ liệu VMS không phù hợp với vị trí thực tế đều được theo dõi, kiểm tra.
Cách làm này được triển khai liên tục trong tháng cao điểm chống IUU. Bộ Tư lệnh Vùng CSB 3 thực hiện hơn 890 lượt tuần tra, kiểm soát với quãng đường hơn 12.700 hải lý; kiểm tra trực tiếp 298 tàu cá với 2.138 thuyền viên, nhắc nhở 276 lượt tàu mất kết nối VMS, trong đó 81,88% đã khôi phục kết nối.
Lực lượng cũng xử phạt 15 vụ với 15 tàu cá. Song song với tuần tra, kiểm soát trên biển, lực lượng tuyên truyền trực tiếp và qua hệ thống thông tin nghề cá đến 1.708 tàu cá, trao 2.104 tờ rơi và 301 lá cờ Tổ quốc.
Từ con tàu đến bến cảng
Nếu trên biển, công tác chống IUU trải dài trên các vùng biển rộng lớn thì ở bờ, công việc ấy tiếp tục nối dài bằng những cuộc gặp gần gũi, đồng hành động viên, nhắc nhở và hỗ trợ thiết thực đến với ngư dân.
Đại tá Cao Vũ Long, Phó Tư lệnh, Tham mưu trưởng Bộ Tư lệnh Vùng CSB 3 nhấn mạnh, cán bộ, chiến sĩ đơn vị luôn xác định chống khai thác IUU là nhiệm vụ chính trị thường xuyên, lâu dài, gắn với bảo vệ chủ quyền, giữ vững an ninh, trật tự trên biển, phát triển nghề cá bền vững và cùng cả nước tháo gỡ cảnh báo “thẻ vàng” của Ủy ban châu Âu.
Tại cảng cá Cát Lở, phường Phước Thắng, cán bộ, chiến sĩ Bộ Tư lệnh Vùng CSB 3 phối hợp Biên phòng TPHCM gặp trực tiếp chủ tàu, thuyền trưởng, ngư dân và người kinh doanh hải sản.
Từ đăng ký, đăng kiểm, giấy phép, nhật ký khai thác đến VMS và truy xuất nguồn gốc, từng nội dung được giải thích cụ thể, gắn với những lưu ý không khai thác ở vùng biển nước ngoài, không tắt VMS và không tiếp tay cho hoạt động khai thác trái phép. Các tiểu thương được vận động chỉ mua hải sản có đủ giấy tờ, lưu giữ hóa đơn, chứng từ và thông tin về vùng khai thác.
Những tình huống vi phạm cũng được đưa vào các phiên tòa giả định, buổi tuyên truyền lưu động, giúp ngư dân dễ hình dung, ghi nhớ và chủ động phòng tránh.
Những nội dung được truyền đạt không dừng ở việc phổ biến quy định mà hướng tới thay đổi cách ngư dân nhận diện và phòng tránh vi phạm trong từng chuyến biển.
Ngư dân Trần Văn Đức (60 tuổi, ngụ phường Phước Thắng, TPHCM) chia sẻ, sau những tình huống được phân tích, những thông tin được tuyên truyền, ông hiểu rõ hơn hậu quả nếu vi phạm. Ông cũng trở thành tuyên truyền viên tích cực đến bạn thuyền, ngư dân về việc không khai thác ở vùng biển nước ngoài.
Theo ngư dân Trần Văn Đức, ông cũng như nhiều bạn thuyền đã được các lực lượng trao tặng vật tư y tế, thuốc men, tủ thuốc, áo phao và cờ Tổ quốc. “Mỗi chuyến biển, nhìn cờ Tổ quốc tung bay trên tàu, chúng tôi càng ý thức rõ hơn trách nhiệm giữ gìn chủ quyền, chấp hành pháp luật và đánh bắt đúng quy định”, ông Đức nói.
