Sòng phẳng để cùng phát triển

Hai cuộc hội thảo độc lập được các đơn vị thuộc Bộ Kế hoạch và Đầu tư tổ chức ngày 30-11 tuy có phạm vi bàn thảo khác nhau, nhưng cùng hướng tới một mục tiêu: làm sao để các dòng vốn nhà nước - tư nhân - đầu tư nước ngoài đều chảy mạnh và hiệu quả nhất, bồi bổ sức khỏe cho nền kinh tế.

Tại hội thảo “Đánh giá hiệu quả chính sách thu hút và ưu đãi đầu tư tại Việt Nam”, nhiều ý kiến cho rằng hình thức ưu đãi thông qua thuế suất và miễn giảm thuế có thời hạn không thực sự có hiệu quả, trong khi có nguy cơ trở thành kẽ hở để doanh nghiệp lợi dụng trốn thuế và tạo ra gánh nặng cho ngân sách. Theo TS Đinh Trọng Thắng, Trưởng Ban Chính sách đầu tư (CIEM), phạm vi ưu đãi (ưu đãi theo lĩnh vực và ưu đãi theo địa bàn, quy mô vốn) được quy định trong Luật Đầu tư 2014 là khá rộng. Có 30 lĩnh vực khuyến khích đầu tư và 27 lĩnh vực đặc biệt ưu đãi đầu tư được hưởng ưu đãi về đầu tư, trong đó có ưu đãi về thuế. Có hơn 300 loại khu công nghiệp, khu chế xuất, khu công nghệ cao được hưởng ưu đãi thuế với các hình thức khác nhau. Ưu đãi về thuế suất và miễn giảm thuế có thời hạn về thuế thu nhập doanh nghiệp là phổ biến nhất.

Đáng lưu ý, hiện không có số liệu thống kê về số giảm thu ngân sách do thực hiện chính sách ưu đãi thuế và hiệu quả của chính sách ưu đãi thuế nên rất khó có thể đánh giá chính xác tác động của chính sách ưu đãi thuế. Tuy nhiên, nhiều kết quả khảo sát doanh nghiệp cho thấy các yếu tố quan trọng nhất mà nhà đầu tư quan tâm khi thực hiện đầu tư (sắp xếp theo thứ tự) là sự ổn định về kinh tế và chính trị, chi phí lao động, chính sách thuế, khung pháp lý và chất lượng kết cấu hạ tầng. Dẫn lại nhận định của các tổ chức quốc tế về thu hút đầu tư tại Việt Nam, ông Thắng cho biết: “Oxfam cho rằng có rất ít bằng chứng chứng minh ưu đãi thuế theo địa bàn khó khăn là có hiệu quả thu hút đầu tư vào các khu vực này, trong khi Ngân hàng Thế giới cho rằng chính sách ưu đãi về thời gian miễn giảm thuế lại vô hình trung khuyến khích doanh nghiệp tránh thuế thông qua cơ cấu lại đầu tư thành dự án đầu tư mới để tiếp tục được hưởng ưu đãi”.

Quan điểm này cũng được PGS-TS Vũ Sỹ Cường (Học viện Tài chính, Bộ Tài chính) chia sẻ: Thứ nhất, tác động của ưu đãi thuế đối với việc phân bổ nguồn lực trong đầu tư còn hạn chế, chưa thu hút được vốn đầu tư vào các địa bàn có điều kiện kinh tế xã hội đặc biệt khó khăn. Thứ hai, một số ưu đãi thuế đang trở thành kẽ hở để doanh nghiệp lợi dụng trốn thuế. Thứ ba, ưu đãi thuế tạo ra gánh nặng cho ngân sách. Theo PGS-TS Vũ Sỹ Cường, Việt Nam cần nghiên cứu giảm việc áp dụng hình thức ưu đãi về thời gian miễn thuế, giảm thuế, song thủ tục hành chính cho việc xem xét, quyết định ưu đãi thuế cần đơn giản và minh bạch hơn…

Trong một diễn biến khác cùng ngày, yêu cầu tăng cường tính thực chất trong cổ phần hóa (CPH) để nâng cao hiệu quả cho nguồn vốn đầu tư của Nhà nước được các đại biểu tham gia “Diễn đàn quản trị sự thay đổi và tái cấu trúc doanh nghiệp nhà nước (DNNN) trong bối cảnh toàn cầu hóa” nhấn mạnh. TS Nguyễn Văn Khách, Phó Chủ tịch Ủy ban Giám sát tài chính quốc gia, nhận định, việc công bố thông tin và tính minh bạch đối với DNNN còn thấp; công tác kiểm tra, giám sát, đánh giá các DNNN còn nhiều hạn chế, chủ yếu căn cứ vào các báo cáo hành chính của công ty, trong khi cơ chế xác định tính trung thực của các báo cáo này còn chưa cao. Hơn nữa các chỉ tiêu giám sát, đánh giá hiện nay vẫn chỉ áp dụng đối với công ty mẹ/tổng công ty, chưa hình thành hệ thống tiêu chí đánh giá đối với toàn bộ công ty mẹ và các công ty thành viên. Đặc biệt, chưa có hệ thống dữ liệu quốc gia về toàn bộ doanh nghiệp có vốn nhà nước để phục vụ cho công tác giám sát, vạch chiến lược, định hướng phát triển cho toàn bộ khối DNNN.

Chia sẻ nhận định về những nhược điểm trong quản trị DNNN, TS Nguyễn Đại Lai, chuyên gia tài chính - ngân hàng, cho rằng, việc CPH DNNN sẽ không đạt được mục tiêu nếu chỉ chạy theo tiến độ, “những DN nào không CPH hoàn toàn thì hầu như vẫn không có gì đổi mới về cấu trúc thời hậu CPH. Lực lượng lao động căn bản vẫn là những người cũ - vẫn vừa làm lãnh đạo, vừa làm thuê cho Nhà nước”.

Ghi nhận việc thực hiện tách biệt chức năng chủ sở hữu nhà nước với chức năng quản lý nhà nước, thông qua việc hình thành tổ chức chuyên trách thực hiện quyền và nghĩa vụ chủ sở hữu vốn nhà nước đầu tư (Ủy ban Quản lý vốn nhà nước tại doanh nghiệp) là một bước tiến quan trọng, các nhà nghiên cứu đã đề nghị thêm nhiều giải  pháp đáng lưu ý khác, bao gồm thiết lập hệ thống thông tin quản lý vốn chủ sở hữu nhà nước tại các doanh nghiệp tầm quốc gia; áp dụng nghiêm các chế tài xử phạt đối với các DNNN không tuân thủ các quy định về công bố thông tin, gắn việc tuân thủ yêu cầu công bố thông tin với trách nhiệm người đứng đầu, người đại diện vốn chủ sở hữu nhà nước…

Có thể thấy, chỉ khi có một môi trường chính sách tốt, minh bạch cho tất cả các nhà đầu tư thì các dòng vốn mới không bị tắc nghẽn, được điều hướng vào các địa chỉ mong muốn và tạo ra hiệu quả cao nhất cho xã hội.

Đọc nhiều nhất

Một góc Cảng Hiệp Phước - Nhà Bè, TPHCM. Ảnh: HOÀNG HÙNG

Tạo cơ chế liên kết hiệu quả cho cảng biển vùng TPHCM

Mặc dù đang chờ chủ trương chính thức từ Bộ KH-ĐT nhưng có thể nói việc đầu tư xây dựng cảng biển trung chuyển quốc tế trị giá 6 tỷ USD ở huyện Cần Giờ, TPHCM đã được khẳng định. Làm thế nào để cảng này liên kết với các cảng hiện hữu, tạo được sức mạnh chung là điều mà nhiều chuyên gia băn khoăn.

Ngân hàng - Chứng khoán

Nhà đầu tư đón Xuân này nhớ Xuân xưa

Những phiên lao dốc kinh hoàng của thị trường chứng khoán (TTCK) trong năm qua khiến nhiều nhà đầu tư (NĐT) cá nhân đối diện cái Tết Quý Mão không vui. Càng buồn hơn khi chỉ cách đây 1 năm, NĐT đón cái Tết Nhâm Dần trong niềm hoan hỉ nhờ “trúng” cổ phiếu (CP).

Thị trường

Nông nghiệp

Triển vọng làng số

Bằng các loại gia vị dân dã như: rau răm, riềng, khế, thì là, tỏi, ớt… nhưng với kỹ thuật kho cá cầu kỳ từ ủ tro đến đốt than, canh lửa…, những nồi cá chạch kho thơm - mềm - ngọt, không phải nơi nào cũng có, được người tiêu dùng đón nhận. Từ món ăn dân dã đó, người dân Yên Hòa (huyện Yên Mô, tỉnh Ninh Bình) từng bước làm nên thương hiệu “làng số”, vang danh quốc tế.

Đầu tư

Điểm sáng thu hút đầu tư

Những năm qua, tỉnh Long An có bước đột phá mạnh mẽ về phát triển hạ tầng giao thông, góp phần thúc đẩy sự phát triển chung của địa phương. Theo Bí thư Tỉnh ủy Nguyễn Văn Được, phát triển hạ tầng giao thông được xem là một “điểm sáng” cho tỉnh trong thu hút đầu tư, cũng như cải tạo hạ tầng giao thông, nhất là kết nối với TPHCM và các tỉnh thành lân cận.

Thông tin kinh tế

Sẵn sàng phương án vận hành ổn định, an toàn hệ thống điện trong Tết Quý Mão

Sẵn sàng phương án vận hành ổn định, an toàn hệ thống điện trong Tết Quý Mão

Dự báo trong những ngày Tết Nguyên đán Quý Mãi 2023, mức tiêu thụ điện sẽ thấp hơn nhiều so với ngày thường, trong khi tổng công suất lắp đặt của nguồn năng lượng tái tạo (21.000MW) đã cao hơn nhiều công suất tiêu thụ của toàn hệ thống. Do đó, khi phụ tải xuống quá thấp, bắt buộc phải giảm công suất huy động từ các loại nguồn…
Ông Đào Xuân Dinh, Đồng sáng lập - Chủ tịch Merap và TS Itsuo Hama, Chủ tịch Lion Nhật Bản

Merap và Lion hợp tác chiến lược nâng tầm thương hiệu dược phẩm Việt Nam

Ngày 16-1, tại Nhật Bản, Công ty Merap và Lion Corporation Nhật Bản đã ký kết Thỏa thuận Hợp tác Chiến lược - Nâng tầm thương hiệu. Sự kiện này càng có ý nghĩa trong bối cảnh năm 2023, Merap đặt mục tiêu trở thành công ty chăm sóc sức khỏe tiên tiến cũng như năm đánh dấu chặng đường 50 năm phát triển quan hệ hợp tác ngoại giao giữa Nhật Bản và Việt Nam.