Thúc đẩy quan hệ Việt Nam - Nhật Bản trên tinh thần đồng hành, kiến tạo

Hôm nay 8-11, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Phu nhân cùng Đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam lên đường thăm chính thức Nhật Bản từ ngày 8 đến 11-11, theo lời mời của Nhà nước Nhật Bản.

Theo Bộ Ngoại giao, trong chương trình dự kiến của chuyến thăm, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm hội kiến với Nhà vua và Hoàng hậu, Thủ tướng, Chủ tịch Thượng viện và Chủ tịch Hạ viện Nhật Bản; tiếp lãnh đạo các tổ chức kinh tế, doanh nghiệp lớn của Nhật Bản; dự và phát biểu tại Diễn đàn công tư về hợp tác kinh tế và khoa học - công nghệ Việt Nam - Nhật Bản...

Tăng cường liên kết giữa hai nền kinh tế

Nhận định về bối cảnh chuyến thăm, Thứ trưởng Thường trực Bộ Ngoại giao Nguyễn Minh Vũ đánh giá, sau hơn 50 năm thiết lập quan hệ ngoại giao và 3 năm nâng cấp lên Đối tác chiến lược toàn diện, quan hệ Việt Nam - Nhật Bản có nền tảng vững chắc với 3 yếu tố quan trọng: tin cậy chính trị ngày càng cao, lợi ích kinh tế ngày càng đan xen và sự gắn kết ngày càng sâu sắc giữa nhân dân hai nước. Hai nước đều coi trọng và dành ưu tiên cao cho nhau trong chính sách đối ngoại.

Theo Thứ trưởng Thường trực Nguyễn Minh Vũ, một trong những ý nghĩa nổi bật của chuyến thăm là thúc đẩy chuyển từ hợp tác kinh tế, thương mại, đầu tư đơn thuần sang tăng cường liên kết giữa hai nền kinh tế, chú trọng hơn đến tinh thần đồng hành, đồng kiến tạo, nâng cao năng lực tự chủ, tự cường của nền kinh tế mỗi nước.

Trong bối cảnh chuỗi cung ứng toàn cầu đang tái cấu trúc, việc liên kết kinh tế sâu rộng với các đối tác, trong đó có Nhật Bản, sẽ tạo điều kiện để Việt Nam nâng cao năng lực sản xuất và tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu.

Từ nhiều năm qua, Nhật Bản luôn là một trong những đối tác kinh tế quan trọng hàng đầu và là nhà cung cấp vốn hỗ trợ phát triển chính thức (ODA) lớn nhất cho Việt Nam. Về hợp tác kinh tế, hiện có khoảng 2.000 doanh nghiệp Nhật Bản đang hoạt động tại Việt Nam với các lĩnh vực được chú trọng là công nghệ cao, trí tuệ nhân tạo (AI).

Hợp tác về an ninh năng lượng, chuyển đổi xanh cũng đang được hai bên tích cực thúc đẩy. Thương mại giữa hai nước đang tiếp tục được thúc đẩy với kim ngạch tăng trưởng đều đặn, tạo điều kiện cho các dòng vốn đầu tư nước ngoài (FDI) có chất lượng cao, đóng góp tích cực vào quá trình xây dựng mô hình tăng trưởng kinh tế mới của Việt Nam.

metro-so-1.jpg
Tuyến Metro số 1 Bến Thành - Suối Tiên sử dụng một phần vốn ODA của Nhật Bản. Ảnh: Hoàng Hùng

Đột phá trong các lĩnh vực hợp tác mới

Bên cạnh các lĩnh vực truyền thống, chuyến thăm Nhật Bản của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm được kỳ vọng tạo thêm động lực cho hợp tác khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi mô hình phát triển.

Theo Đại sứ Việt Nam tại Nhật Bản Phạm Quang Hiệu, điểm gặp gỡ quan trọng là cả hai nước đều coi khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo và chất lượng nguồn nhân lực là những yếu tố quyết định sự phát triển trong tương lai. Nhật Bản có thế mạnh về công nghệ, nguồn vốn, công nghiệp và kinh nghiệm quản trị; trong khi Việt Nam có nguồn nhân lực, thị trường năng động và khát vọng phát triển mạnh mẽ. Đây là thời điểm thuận lợi để hai nước chuyển những thế mạnh bổ trợ thành năng lực cùng phát triển.

Hai bên đã và đang triển khai nhiều nội dung hợp tác thiết thực, như nghiên cứu chung, đào tạo nhân lực bán dẫn, công nghệ vũ trụ, đồng thời hướng tới mở rộng sang trí tuệ nhân tạo và công nghệ lượng tử. Các dự án về chuyển đổi số, chuyển đổi xanh, năng lượng tái tạo và phòng, chống thiên tai cũng đang được triển khai hiệu quả. Đây là những lĩnh vực có nhiều triển vọng, không chỉ giúp làm sâu sắc hơn quan hệ hợp tác giữa hai nước mà còn trực tiếp phục vụ các mục tiêu phát triển trong giai đoạn mới.

Đại sứ Nhật Bản tại Việt Nam Ito Naoki mong muốn chuyến thăm sẽ góp phần thúc đẩy hơn nữa quan hệ hữu nghị và hợp tác giữa Nhật Bản và Việt Nam trong khuôn khổ quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện vì hòa bình và thịnh vượng ở châu Á và trên thế giới.

Đại sứ Việt Nam tại Nhật Bản Phạm Quang Hiệu cũng tin tưởng lãnh đạo hai nước sẽ cùng định vị và xác lập khuôn khổ hợp tác ở tầm cao mới; mở ra không gian phát triển trên từng lĩnh vực chiến lược với tầm nhìn dài hạn; cùng tạo ra giá trị để người dân được thụ hưởng thành quả.

* Trong 9 tháng đầu năm 2026, tổng kim ngạch thương mại Việt Nam - Nhật Bản đạt 43,71 tỷ USD, tăng 15,34% so với cùng kỳ năm 2025. Lũy kế đến tháng 9-2026, Nhật Bản có 5.872 dự án đầu tư còn hiệu lực tại Việt Nam, với tổng vốn đăng ký hơn 81 tỷ USD; Việt Nam có 137 dự án đầu tư tại Nhật Bản, tổng vốn đăng ký lũy kế hơn 52,74 triệu USD.

* Nhật Bản hiện có hơn 51.000 lưu học sinh Việt Nam. Cộng đồng người Việt Nam tại Nhật Bản có gần 700.000 người, trong đó khoảng 7.000 kỹ sư và chuyên gia công nghệ thông tin.

* Khoảng 80 doanh nghiệp Việt Nam đang kinh doanh tại Nhật Bản, chủ yếu trong lĩnh vực công nghệ thông tin, với doanh thu khoảng 1 tỷ USD/năm.

Nguồn: Bộ Ngoại giao; Tổng hợp: MINH DUY

Tin cùng chuyên mục